Author: videoslearning.com

ស្មូត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សូត្របទរលាក់រលែកស្រែកជាតម្អូញមានទំនងជាទំនួញរៀបរាប់។
ឧទាហរណ៍៖ ស្មូតឲ្យគេស្ដាប់។

                   ប្រើជា ន. ក៏បាន ។ គួរតែប្រើជា ស្មូធ្យ ប៉ុន្តែពុំធ្លាប់ដែលប្រើ បើប្រើក៏បានសមតាម សូធ្យ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មូញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលចាក់ស្រែះជុកជិត, ស្កូញ។
ឧទាហរណ៍៖ រោមស្មូញ។

                     ស្មូញស្មាញ ស្កូញស្កាញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មុំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ព. សា. ) អ្នកសុំទាន ( ស្មូម ); ការសុំ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលហៃខាងទទូចសុំគេ នេះហើយនុះទៀត ឥតអៀនខ្មាស។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្មុំ; ចិត្តស្មុំ ( ម. ព. ស្មូម ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មុយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្រមុយ, សុយម៉ុយ; ដែលឡើងស្មូញមិនរលីង, មិនស្អាត; ស្រពោនស្រពាប់។
ឧទាហរណ៍៖ ពុកចង្កាស្មុយ; មុខស្មុយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មុតទ្រុឌ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលចេះតែទ្រុឌទ្រោមចុះ, ស្រុតចុះ; ដែលទប់ទាប, ដុនដាប, ថោកទាប; ទ័លក្រក្រៃពេក។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្មុតទ្រុឌ, ខ្សត់ខ្សោយស្មុតទ្រុឌ (ម. ព. រែង ឬ រែងតែ និ. ផង ។ និយាយក្លាយជា ស៊ុតទ្រុឌ ក៏មាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មុគ្គ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្មុគ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មុគស្មាញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ជំពាក់ចាក់ស្រេះ ពិបាកត្រដោះ ឬដោះស្រាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មុគ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សមុគ្គ; សំ. សមុទ្គ ឬ សមុទ្គក “ហឹប; ប្រអប់ធំ” )ហឹបឬប្រអប់ត្បាញដោយបន្ទោះស្លឹកត្នោតឬស្លឹកទ្រាំងជាដើម (ច្រើនតែត្បាញដោយស្លឹកត្នោត)។
ឧទាហរណ៍៖ ស្មុគថ្នាំ, ស្មុគស្លា។

                       ស្មុគស្មាញ ( ព. ប្រ. ) ស្មាញចាក់ស្រែះ ។ សាញចាក់ស្មុគ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្តីស្មុគស្មាញ, គំនិតស្មុគស្មាញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មឺប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ធាត់ស្ពោរដូចជាហើមសាច់។
ឧទាហរណ៍៖ ធាត់ស្មឺប, សាច់ស្មឺប។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មឺ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ស្ម្ចេ អ. ថ. ស្មឺ៎ “ស្មើ” ) ឈ្មោះបទភ្លេងពិណពាទ្យមួយមេ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្លេងស្មឺ ( ភ្លេងស្មើ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មឹម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្រមឹម, ក្រមឹម; កំប្លឹម, ប៉ឹម។
ឧទាហរណ៍៖ មើលទៅឃើញស្មឹម; ធ្វើមុខស្មឹម។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្រមឹម, ក្រមឹម; កំប្លឹម, ប៉ឹម។
ឧទាហរណ៍៖ មើលទៅឃើញស្មឹម; ធ្វើមុខស្មឹម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មឹប

មានន័យថា ( ម. ព. ស្មិប )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝ្មី; បា. សមី ) ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកល្អិតល្វន់ ប្រើជាអន្លក់ឬជាបន្លែស្លស្រឡក់បាន។
( ព. បុ. ) ពាក្យបុរាណខាងពុទ្ធសាសនា សម្រាប់ហៅបព្វជិតដែលជាប់ចោទក្នុងបទបារាជិកណាមួយ, គណៈសង្ឃត្រូវហៅបុគ្គលនោះថា ស្មី, ដូចជាសួរយកចម្លើយថា
ឧទាហរណ៍៖ គេចោទស្មីឯងអំពីបទថា. . ., ស្មីឯងត្រូវឆ្លើយឲ្យត្រង់តាមការណ៍ពិត . . . ។

                       បព្វជិតអ្នកជាប់ចោទឈ្មោះអ្វី គេត្រូវហៅថា ស្មីនេះ ស្មីនោះ តាមឈ្មោះរបស់សាមីរូប ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មិល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្មីល កិ. “បញ្ចេញពន្លឺ, បញ្ចាំងរស្មីព្រោងព្រាយ; បញ្ចេញអានុភាពឲ្យឃើញស្ដែង” ) ឈ្មោះរបៀនអាគមធ្វើឲ្យមានកម្លាំងលុបមាឌលើសប្រក្រតី . . . ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មិប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្លឹប, ដែលហើមលឹប។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្នែកស្មិប, ហើមស្មិប។

                     ( ម.ព. ស្មឹប ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដែលកើតអំពីសិត; ការសិត; របស់ដែលកើតអំពីសិត; អ្នកសិតលោហជាតិផ្សេងៗ។
ឧទាហរណ៍៖ គ្រឿងស្មិត លោហជាតិដែលសិតជារូបឬជារបស់ស្រេចហើយ។

                    ជាងស្មិត ជាងអ្នកសិតលោហជាតិឲ្យកើតបានជារូបឬជារបស់ផ្សេងៗ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលកើតអំពីសិត; ការសិត; របស់ដែលកើតអំពីសិត; អ្នកសិតលោហជាតិផ្សេងៗ។
ឧទាហរណ៍៖ គ្រឿងស្មិត លោហជាតិដែលសិតជារូបឬជារបស់ស្រេចហើយ។

                     ជាងស្មិត ជាងអ្នកសិតលោហជាតិឲ្យកើតបានជារូបឬជារបស់ផ្សេងៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មិញ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្មេញ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មិង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឞ្មិង “លះបង់, បោះបង់; ធ្វើព្រងើយ, កន្តើយ, ធ្វើជើយ” )ស្លាប់, ស្លាប់ស្ដូក (ព. សា.)
ឧទាហរណ៍៖ វាស្មិងទៅហើយ ! វាស្លាប់ទៅហើយ !

                      តាយស្មឹង ស្លាប់ស្ដូកស្ដឹង ។ ស្មិងស្មាធិ៍ ( ម. ព. ស្មាធិ៍ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មារ្តី

មានន័យថា (មើលពាក្យ ស្មារតី)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មារលា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្មរ, ស្មារ “រឭកឃើញ, ចាំបាន” ) រឭកឃើញហើយបញ្ចេញវាចាសូមលា គឺសូមលែងធ្វើដូច្នោះតទៅទៀត ឬសូមកុំឲ្យបានចួបប្រទះទៀត។
ឧទាហរណ៍៖ សូមស្មារលាលែងបាញ់សត្វ, សូមស្មារលាកុំឲ្យចួបទៀត។

                     ស្មារលាទោស រឭកឃើញទោសកំហុស ហើយសូមលន់តួកុំឲ្យជាប់ជំពាក់ដោយទោសនោះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មារតី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្ម្ឫតិ ; បា. សតិ ) សេចក្តីនឹកឃើញ, ការរឭកបាន,  ការរឭកឃើញមិនភ្លេច, ការចាំបាន, ការប្រុងប្រយ័ត្នមិនឲ្យភ្លេច; ដំណើរស្វាងរុងរឿងគំនិត ( សតិ )។
ឧទាហរណ៍៖ មានស្មារតី, ភ្លាត់ស្មារតី ( សរសេរជា ស្មារ្ដី ក៏បាន អ. ថ. ស្មារ-ដី ប៉ុន្តែមិនសូវដែលប្រើ )។

                      ការរឭកបាន ការនឹកឃើញចាំមិនភ្លេច ការប្រុងប្រយ័ត្នមិនឱ្យភ្លេច។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាភាព

មានន័យថា ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សមភាព (ម. ព. នេះ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាន់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សត្វចតុប្បាទព្រៃមួយប្រភេទ ពួកក្ដាន់, ប្រើស, រមាំង ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា នឹកប្រមាណ, កាត់ប្រមាណ, ស្ទង់ដោយកាត់ប្រមាណ។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្ញុំស្មានមិនខុស។

                       ស្មានជា និ. ក្រែងលោ, ចួនក្រែង។
ឧទាហរណ៍៖ ស្មានជាគេនឹងមក។

                       ស្មានថា កិ. នឹកប្រមាណថា ។
ឧទាហរណ៍៖ កូនស្រីសោះ ស្មានថាជាប្រុស ។ល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្ម័គ្រ, ស្មោះ ថា ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ម័គ្រស្មាន ( ម. ព. ស្ម័គ្រ ) ។ ស្មោះស្មាន ( ម. ព. ស្មោះ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាធិ៍

មានន័យថា ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សមាធិ ( ម. ព. នេះ ) ។ ប្រើជាបរិវារសព្ទរបស់ពាក្យ ស្មិង ថា ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្មិងស្មាធិ៍ សម្រឹងធ្មឹងស្លឹងឥតកម្រើក ដោយការភាវនារំពឹងក្នុងចិត្ត ( មានអាការដូចរូបស្លាប់ ) : យោគីអង្គុយស្មិងស្មាធិ៍ ( ម. ព. ស្មិង ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាធិ

មានន័យថា ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សមាធិ (ម. ព. នេះ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាទាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សមាទាន ( ម. ព. នេះ )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ព. បុ. ) ដែលចំណាយធ្វើបុណ្យឬដែលចូលចាប់កុសល។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រាក់ស្មាទាន ប្រាក់ដែលបរិច្ចាគធ្វើបុណ្យឬប្រាក់ចំណូលក្នុងការកុសល (ម. ព. សមាទាន ផង)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលរឹងប្រទាក់ចាក់ស្រែះស្ញាញ។
ឧទាហរណ៍៖ ឫសឫស្សីស្មាញ ( ម. ព. ស្មូញ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាជិកា

មានន័យថា ( ម. ព. ស្មាជិក )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាជិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យប្រើឃ្លាតក្លាយមកពី សមាជិក, សមាជិកា ( ម. ព. សមាជិក ) ពុំគួរសរសេរតាមនេះឡើយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាច់ទេស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គុម្ពព្រឹក្សនេះមានកម្ពស់ពី ២ ទៅ ៨ ម៉ែត្រ ដែលវៀតណាមនាំចូលពីអូស្រ្តាលី ហើយខ្មែរនាំពីវៀតណាម មកដាំលាយជាមួយដើមប្រេងខ្យល់។ ដើមស្មាច់ទេស អ្នកស្រុកលួចកាប់ជាច្រើន យកធ្វើឧសដុត។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាច់ដោម, ស្មាច់ក្រហម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្មាច់ដោមកំពស់ពី ៧-១០ ម ដុះក្នុងទីវាលមិនឆ្ងាយពីសមុទ្រនៅឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងជ្វានៅប្រទេសឥណ្ឌា និងឥណ្ឌូណេស៊ីស្លឹកខ្ចីៗ ព្រមទាំងផ្លែអាចបរិភោគបាន។ ដើមអាចប្រើជ្រលក់សំណាញ់ ឬសំពត់ឱ្យពណ៌ក្រហម។ សំបកប្រើធ្ចើចន្លុះបាន។ គ្រូថ្នាបុរាណប្រើសំបក ធ្វើថ្នាំព្យាបាលជំងឺមួល និងស្វាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាច់ដោម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ត្រួយខ្ចីប្រើជាអន្លក់បាន, សំបកប្រើការជាគ្រឿងជ្រលក់យកព័ណ៌ស្លាបជ្រឹង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាច់ , សាច់ចន្លុះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះព្រឹក្សមួយប្រភេទកំពស់ ៨-១៥ ម ដុះក្នុងព្រៃស្មាច់មាត់សមុទ្រ តែអាចដុះឆ្ងាយពីសមុទ្របាននៅអាស៊ីក្ដៅ ។ ឈើស្មាច់​ មិនធ្ងន់​ មិនស្រាល ឆាប់រលួយ ពុំអាចប្រើសង់ផ្ទះបានឡើយ ។​គេច្រើនប្រើឈើស្មាច់ជាឫសបុករណ្ដៅក្នុងទឹក ពីព្រោះក្នុងទឹកឈើស្មាច់ក្លាយជារឹងដូចរ៉ែ ។ សំបកខាងក្រៅ រសក ជាស្រទាប់ៗ គេអាចសកត្រាំជ័រទឹកធ្វើចន្លុះ ឬសំរាប់គ្របដំបូលខ្ទម ។ ស្លឹកស្មាច់ គេអាចចំហុយយកធាតុម៉្យាងមានក្លិនដូចកាបូ៍ ប្រើសំរាប់ឆ្ពុងព្យាបាល ជំងឺផ្ដាសាយ ឬរឹត លើកកន្លែងឈឺសន្លាក់ឆ្អឹង ។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាច់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បិទក្រដាសឬសំពត់ភ្ជាប់គ្នាច្រើនស្រទាប់ដោយវត្ថុស្អិត ដើម្បីនឹងខ្មុកម្រ័ក្សណ៍ឬលាបថ្នាំជាន់ខាងក្រៅ ធ្វើជារបស់តាមការប្រកប។
ឧទាហរណ៍៖ ស្មាច់ផ្តិល, ស្មាច់មុខយក្ស ។ ផ្តិលស្មាច់ ផ្តិលដែលធ្វើដោយស្មាច់។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ សំបកពុកៗរសកៗជាស្រទាប់ៗ សកត្រាំក្នុងជ័រទឹកហើយស្រង់ពូតធ្វើជាចន្លុះ ហៅ ចន្លុះស្មាច់; គេច្រើនប្រើដើមធ្វើជាឧស ឬធ្វើជាឫសបុករណ្ដៅសង់គ្រឹហា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាគម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សមាគម ( ម. ព. នេះ ) ។ ស្ម័គ្រស្មាគម ( ម. ក្នុង ព. ស្ម័គ្រ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាក្របី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះចុល្លព្រឹក្សមួយប្រភេទកំពស់ ២-៨ ម ដុះក្នុងព្រៃធំ ឫព្រៃល្បោះនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន។ ឈើនេះ គេចាត់ទុកជាលេខ៣ សំរាប់សង់ផ្ទះ។ គ្រាប់ស្មាក្របី អាចមានលក់ក្នុងទីផ្សារ គេប្រើសំរាប់ធ្វើថ្នាំព្យាបាលជំងឺកមរមាស់។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មាក្ដី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នកកាន់ក្ដី ( បារ. អាវ៉ូកាត៍ Avocat ) ។ ព. កា. ថា
ឧទាហរណ៍៖ រីអ្នកស្មាក្ដី ប្រយ័ត្នកុំបី កាន់ក្ដីខុសច្បាប់ ដ្បិតធ្លាប់មានរឿង ពីព្រេងមកស្រាប់ កាន់ក្ដីខុសច្បាប់ បានបាបក្រាស់ក្រៃ ។ ច្បាប់ដ៏បវរ ប្រាប់យុត្តិធម៌ ត្រឹមត្រូវប្រពៃ អ្នកកាន់ក្ដីគេ កុំកែបំភ្លៃ ឲ្យហួសវិស័យ នៃមាត្រាច្បាប់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប៉ែកអវយវៈត្រង់ខាងលើគល់ដៃមនុស្សឬត្រង់ខាងលើគល់ជើងមុខសត្វតិរច្ឆាន។
ឧទាហរណ៍៖ ស្មាគាង, ស្មាច្រឺប, ស្មាដាក់, ស្មាពូន។

                     ព. ទ. បុ. មើលស្មាសិន សឹមឲ្យអម្រែក ត្រូវពិនិត្យមើលឲ្យច្បាស់សិនសឹមដាក់ការឲ្យធ្វើ ។ លើកអម្រែកមិនប្រមាណនឹងស្មា មិនស្គាល់ប្រមាណខ្លួន, ហ៊ានទទួលកិច្ចការហួសកម្លាំងខ្លួន ។ ព. កា. ថា
ឧទាហរណ៍៖ ចាស់ទុំលោកថា អម្រែកនិងស្មា ត្រូវស្រែកសួរគ្នា ថាអញនិងឯង ពុំក្រែងចេស្ដា ឯងធ្ងន់ប៉ុនណា អញខ្លាំងប៉ុននោះ ។ បើឯងធ្ងន់ជាង សង្កត់អញភ្លាង អញចាញ់ឯងស្មោះ បើអញខ្លាំងជាង អញរែករត់ផ្លោះ លឿនស្លៅឥតខ្ចោះ ហៅថាអញឈ្នះ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ព្រះអង្សា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មសាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝ្មឝាន; បា. សុសាន) ព្រៃខ្មោច, ប៉ាឆា។
ឧទាហរណ៍៖ ព្រៃស្មសានឋានស្ងាត់ ( តាមទម្លាប់, ច្រើននិយាយថា សំសាន ប៉ុន្តែសរសេរជា ស្មសាន ដូចដែល ។ ម. ព. សុសាន ទៀតផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្មរ “ការរឭកឃើញ, ការចាំបាន” ) អ្នកដែលនាំពត៌មានពីសាក្សីមកប្រាប់ដល់អ្នកមានខ្លួន, សាក្សីបន្ត ។ ស្មរបន្ទាល់ ស្មរនិងបន្ទាល់ ឬស្មរជាបន្ទាល់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មន្ធ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្មន់ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មន់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ខូចកាចនឹងគ្នាឬដើរហើរនឹងគ្នា (នៃបុរសស្ត្រីដែលជាប់ជាសាច់ញាតិឬដែលជាញាតិពន្ធ)។
ឧទាហរណ៍៖ ស្មន់នឹងគ្នា ( បា. សមន្ធ < សម “ស្មើ, ស្មើគ្នា” + អន្ធ “ងងឹត; ខ្វាក់” = ងងឹតស្មើគ្នា; ឬ < សំ + អន្ធ, º > ម “ងងឹតឈឹង”; បើតាមន័យនេះ គួរសរសេរជា ស្មន្ធ អ. ថ. ស្មន់ ប៉ុន្តែមិនដែលប្រើ)។

                     ស្មន់អន្ធករ ( —អន់-ធៈ-ក; សំ. បា. អន្ធរការ “ងងឹត; យប់” ) ស្មន់ ដោយមានអ្នកដទៃជួយលាក់បាំងឲ្យ។ ស្មន់អន្ធករនឹងគ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ ស្មន់អន្ធករនឹងគ្នា។

                     មុខស្មន់ មុខក្រសួង ឬ នាទីដែលត្រូវពិន័យតាមមាត្រាច្បាប់បញ្ញត្តអំពីស្មន់នឹងគ្នា (មើលក្នុងពាក្យ មុខ ផង) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មត់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឋានន្តរមន្ត្រីស័ក្តិតូច ពួកស្នង, ក្រឡាពាសក្នុងសម័យពីដើម ( បា. សមត្ថ; សំ. សមថ៌ “ដែលអាច; ប៉ិន; រឹងប៉ឹង” )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មងជើង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ព្រះជង្ឃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្មង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប៉ែកជើងពីខាងមុខតាំងពីត្រឹមជង្គង់ចុះទៅដល់កជើង ។ ចិញ្ចឹមជីវិតដោយកម្លាំងស្មង ចិញ្ចឹមជីវិតដោយការដើរបិណ្ឌបាតចង្ហាន់ ( សម្រាប់បព្វជិតពុទ្ធសាសនិក )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពៅ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះធញ្ញជាតិមួយប្រភេទ ពួកពោត ផ្លែជាស្មែងចង្កោម គ្រាប់មូលៗល្អិតៗ កាលណាទុំមានសម្បុរ-ស, ប្រើការលីងផ្ទុះរីកជាលាជ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពោរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលហើមពោរឡើង, ស្ពុរ។
ឧទាហរណ៍៖ ហើមស្ពោរ, មុខស្ពោរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពោត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមិនហាប់, មិនណែន, ស្គោក
ឧទាហរណ៍៖ ឈើសាច់ស្ពោត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពៃស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពូជនេះមានកំណើតទ្វីបអាស៊ីផ្នែគកណ្តាល។ ពូជបង្កាត់ចេញពីពូជដើមនេះមាន ៨មុខ ពិរមខុយើងអាចស្គាល់បានគឺ ស្ពៃខៀវ និងស្ពៃស។​ស្ពៃ ស ពួកចិនតែងជ្រក់យកមកលក់ស្រុកខ្មែរ ឬធ្វើឆៃប៉ូវ មកលក់ឱ្យយើង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពៃគោក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះតិណជាតិមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងកូនថ្នាំ តែមានសម្បុរលាយស្វាយបន្តិចៗ ប្រើជាអន្លក់ ឬជារបោយបាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពៃ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំណាំពួកមួយ ដាំយកធាង, យកស្លឹក, យកមើម ប្រើជាបន្លែ, ជាអន្លក់ ឬប្រើការជ្រក់។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ពៃក្ដោប, ស្ពៃមើម, ស្ពៃហាង, ស្ពៃស ឬ ស្ពៃញាំ ឬ សាលាដិ៍; …។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពែះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានសណ្ឋានធ្លាក់ពភ្លែះ។
ឧទាហរណ៍៖ បបូរមាត់ស្ពែះ ( និយាយថា ស្ពេះ ក៏មាន តែមិនសូវប្រើ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពែត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលទន់ឬខ្សោយល្វែត, ដែលមានអាការស្អយៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ទន់ស្ពែត, រាងស្ពែត។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលយំចេញអាការមុខមាត់ខ្សោយៗ។
ឧទាហរណ៍៖ យំស្ពែត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពេះ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្ពែះ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពៀត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ពៀច, ផត ដោយសង្កត់ឬដោយត្បៀត។
ឧទាហរណ៍៖ រាងស្ពៀត។

                    ព. ប្រ. ចង្អៀតចិត្តឬចង្អៀតខ្លួនខ្លាំង។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ពៀតចិត្ត, ស្ពៀតខ្លួន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពើន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានរាងឬមាឌធំស្ងើនឬធំខ្ពស់ស្រឡះ។
ឧទាហរណ៍៖ គោធំស្ពើន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពុល

មានន័យថា ( ម. ព. ស្ពុរ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពុរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលឡើងសាច់ជ្រោកពពុរ, ស្ប៉ុរ។
ឧទាហរណ៍៖ សាច់ស្ពុរ; ហើមស្ពុល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលឡើងសាច់ជ្រោកពពុរ, ស្ប៉ុរ។
ឧទាហរណ៍៖ សាច់ស្ពុរ; ហើមស្ពុល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពុយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ធំ ឬធាត់ស្ពោតៗ, ស្គុល។
ឧទាហរណ៍៖ ធំស្ពុយ, ធាត់ស្ពុយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពុច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលអង្គុយបត់ជើងឬដាក់នៅនឹងថ្កល់មានអាការទន់សង្កត់ស៊ប
ឧទាហរណ៍៖ អង្គុយស្ពុច, ដាក់ថង់អង្ករស្ពុច ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពឺចក្រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កង់ទាំងឡាយដែលប្រទាក់រកគ្នាដោយស្ពឺ ការប្រជុំចុះនៃកាលៈទេសៈ ដែលនាំឱ្យជំពាក់ចាក់ស្រេះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពឹង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ធំស្ដឹង, ធំវែងត្រដឺង។
ឧទាហរណ៍៖ សណ្ឋានធំស្ពឹង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពឺ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឿងកោះទប់មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងជ្រុងផ្លែស្ពឺ សម្រាប់ប្រើក្នុងគ្រឿងវិល
ឧទាហរណ៍៖ ស្ពឺចក្រ ស្ពឺរបស់គ្រឿងចក្រ ។ ស្ពឺផ្នោះ ស្ពឺរបស់ផ្នោះបោះកប្បាស។

                      ឈ្មោះឈើដំណាំមួយប្រភេទ ផ្លែមានជ្រុងសាច់ជ្រាយមានទឹក ខ្លះមានរសជូរ ខ្លះផ្អែមលាយជូរបន្តិចៗ ប្រើជាម្ជូរឬជាអាហារ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពឹក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមិនរួស, មិនរហ័ស; ដែលស្រពន់ វាយ, ដំ, ក្ដិច មិនឈឺ។
ឧទាហរណ៍៖ គោស្ពឹក គោមិនរួស វាយមិនសូវឈឺ ។ រោគស្ពឹក រោគស្លាក់ខ្យល់ចុកស្រពន់ ។ សាច់ស្ពឹក សាច់ដែលវាយឬក្ដិចមិនសូវឈឺ ។ លាបថ្នាំឲ្យស្ពឹកសាច់ លាបថ្នាំឲ្យស្រពន់សាច់ ( ម. ព. សម្ពឹក ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពីង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលហើមធំតឹងពេញទំហឹង។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលដួលឬដេកឃើញធំត្រពីង។
ឧទាហរណ៍៖ គោដួលស្ពីង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពាយលៀង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដើរលឿនជាងគូដែលទឹមក្នុងនឹម។
ឧទាហរណ៍៖ គោដើរស្ពាយលៀង គោម្ខាងដើរលឿនជាង អូសគោម្ខាងដែលទឹមប៉ះគ្នា។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដើរលឿនជាងគូដែលទឹមក្នុងនឹម។
ឧទាហរណ៍៖ គោដើរស្ពាយលៀង គោម្ខាងដើរលឿនជាង អូសគោម្ខាងដែលទឹមប៉ះគ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពាយឆៀង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បង់កសំពត់ស្មាម្ខាង ព័ទ្ធចុងសំពត់ទាំងពីរខាងសំយុងទៅភ្ជាប់ខាងក្រោម។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ពាយឆៀងស្មាខាងឆ្វេង។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ទ្រង់ព្រះសោវត្ថិកា

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ពាក់បង្វេចឬគ្រឿងព្យូរលើស្មា។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ពាយសម្ពាយ, ស្ពាយបាត្រ, ស្ពាយយាម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពាន់ធ័រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ធាតុមួយប្រភេទ មានសម្បុរលឿងខ្ចីសាច់ស្រួយ ក្លិនស្អុយឆួល, ដុតឆេះ, សម្រាប់ប្រើការផ្សំជារំសេវព័ណ៌ឬផ្សំជាថ្នាំជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពាន់ក្រាប់

មានន័យថា ( ម. ព. ស្ពាន់ក្រាប )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពាន់ក្រាប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ធាតុផ្សំមានបន្ទះស្ដើងស្រួយ សម្បុរភ្លឺផ្លេក សម្រាប់ដាប់ជាក្បាច់រំលេចបិទក្តារមឈូសជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពាន់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា លោហធាតុមួយប្រភេទ សម្បុរលឿង, ស្នឹមសម្បុរខៀវ, សម្រាប់ប្រើការបានច្រើនយ៉ាង ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រអប់ស្ពាន់, ផ្តិលស្ពាន់, លួសស្ពាន់។

                    ស្ពាន់ស ធាតុផ្សំមួយប្រភេទ មានសម្បុរ-ស សាច់រឹងជាងស្ពាន់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រអប់ស្ពាន់ស ។

                    មុខស្ពាន់ ( ព. ប្រ. ) មុខក្រៀមស្លាំងដោយភ័យខ្លាំងឬព្រួយចិត្តខ្លាំង ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពានអាកាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា ស្ពានឆ្លងផ្ទៃដី សម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយទៀត ដោយរំលងសំណង់គ្រប់ប្រភេទ នៅទីតាំងខុសៗគ្នា កម្រិតកម្ពស់ខុសៗគ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពានលែង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា ស្ពានឆ្លងផ្ទៃដី សម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយទៀត ដោយរំលងផ្លូវថ្នល់ ឬផ្លូវរថភ្លើងនៅទីតាំងតែមួយ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពានមេត្រី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ព. ប្រ. ) មេត្រីដូចជាស្ពាន គឺសេចក្តីរាប់អានគ្នាជាមិត្រស្និទ្ធ; ការចងពន្ធនឹងគ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ ចងស្ពានមេត្រី ( ម. ព. ចង ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពានមេត្រី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ព. ប្រ. ) មេត្រីដូចជាស្ពាន គឺសេចក្តីរាប់អានគ្នាជាមិត្រស្និទ្ធ; ការចងពន្ធនឹងគ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ ចងស្ពានមេត្រី ( ម. ព. ចង ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពានឌីស៊ុលផួ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា សម័ន្ធកូវ៉ាឡង់ស្ពាន់ធ័រជាមួយសានធ័រដែលជាការភា្ជប់ អាតូមស្ពាន់ធ័រនៃខ្សែប៉ូលីប៉ិបទីតពីរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សំណង់ដែលឆ្លងកាត់ទទឹងលើផ្លូវទឹកមានអូរ, ព្រែក, ស្ទឹងជាដើម សម្រាប់ឆ្លងពីទីម្ខាងទៅទីម្ខាង។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ពានឈើ, ស្ពានថ្ម, ស្ពានដែក, ស្ពានបេតុង។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា សំណង់ឆ្លងផ្ទៃទឹក សម្រាប់ចម្លងចរាចរណ៍ពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយទៀត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពង់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ សាច់ក្រហមប្រឿងស្រដៀងនឹងដូងចែម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ពក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ថាសឈើឬតុឈើសម្រាប់ថ្កល់ចានដាក់ភោជនាហារ។
ឧទាហរណ៍៖ ម្ហូបមួយស្ពក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប័ស្

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. ស្បឞ្ត ) ប្រាកដ, ជាក់, ជាក់ស្ដែង, ជាក់ស្បាន់ ( ខ្មែប្រើក្លាយជា ច្បាស់; សព្វថ្ងៃមានមនុស្សខ្លះនិយាយថា ស្ប័ស្ត ដែរ ប៉ុន្តែ គេទុកថាជាសម្ដីមិនត្រូវទៅវិញ ) ។ គួរប្រើ ច្បាស់ តាមទម្លាប់ប្រើយូរណាស់ហើយនោះវិញ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ( សំ. ស្បឞ្ត ) ប្រាកដ, ជាក់, ជាក់ស្ដែង, ជាក់ស្បាន់ ( ខ្មែប្រើក្លាយជា ច្បាស់; សព្វថ្ងៃមានមនុស្សខ្លះនិយាយថា ស្ប័ស្ត ដែរ ប៉ុន្តែ គេទុកថាជាសម្ដីមិនត្រូវទៅវិញ ) ។ គួរប្រើ ច្បាស់ តាមទម្លាប់ប្រើយូរណាស់ហើយនោះវិញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៊ឹម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលឋិតនៅប៉ឹម, កំប្លឹម។
ឧទាហរណ៍៖ លៀនស្ប៉ឹម, អាចម៍ច្រមុះចេញស្ប៉ឹម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៊ីបន្ទាត់ខ្មៅ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស្ប៊ិសំរូបដែលកើតឡើងណៅពេលពន្លឺពណ៌សឆ្លងកាត់សារធាតុមួយដែលមានបន្ទាត់ខ្មៅជាប់នឹងផ្ទៃខាងក្រោយភ្លឺ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ែត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យបរិវាររបស់ពាក្យ ស្ប៉ត។
ឧទាហរណ៍៖ ផតស្ប៉ែតស្ប៉ត ផតស្ប៉តយុរខ្ពស់ខ្លះទាបខ្លះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ុរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលឡើងសាច់ស្យុល, ស្ពុរ ( ច្រើននិយាយថា ស្ប៉ុល ជាង )។
ឧទាហរណ៍៖ មុខហើមស្ប៉ុល, ឡើងសាច់ស្ប៉ុល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ុត

មានន័យថា អត្ថបទខ្លីសម្រាប់ឃោសនាពាណិជ្ជកម្ម, អប់រំ,…។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចអេឡិចត្រុង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា រូបថត ឬចំណុចស្រមោលថាមពលស៊ីនេទិចនៃអេឡិចត្រុងដែលត្រូវបានបពោ្ចញពីសារធាតុបាញ់ដោយកាំរស្មីអ៊ិច ឬកាំរស្មីផេ្សងទៀត។
ស្ប៉ិចបានមកពីការបពោ្ចញឬសំរូបនៃរស្មីអេឡិចត្រូម៉ាញេទិចនៅពេលបណ្ដូររូបសណ្ឋានអេឡិចត្រុងនៃអ៊ីយ៉ុង អាតូម ម៉ូលេគុល។ (ចំណាំ ៈ មិនមែនដោយសារទំរង់ល្អិតៗឬស្ប៉ិចតូចៗបំផុតនៃលំញ័រ រង្វិលទេ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចអណ្ដាតភ្លើង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស្ប៉ិចបពោ្ចញដោយការហួតសារធាតុក្នុងអណ្ដាតភ្លើងគ្មានពន្លឺ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចសំរូបអេឡិចត្រុង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស្ប៉ិចបានមកពីសំរូបរស្មីអេឡិចត្រូមាញេទិចដោយអ៉ីយ៉ុងអាតូម និងម៉ូលេគុលដោយសារការភ្ញោចអេឡិចត្រុងរបស់វា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចសំរូប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា តំរៀបនៃបន្ទាត់សំរូប និងបន្ទះសំរូបដែលជាលទ្ធផលបានមកពីការឆ្លងកាត់នៃថាមពលកាំរស្មីពីប្រភពជាប់ឆ្លងកាត់ធុងត្រជាក់ដែលជាមជ្ឈដ្ឋានសំរូបជ្រើសរើស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចសាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស្ប៉ិចដែលមានបន្ទាត់ធំទូសាយសូម្បីតែនៅពេលគ្មានលទ្ធភាព ពង្រីកដោយការប៉ះទង្គិច។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចលំដាប់ទី១

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស្ប៉ិចបង្កើតឡើងដោយឧបករណឌីប្រាកស្យុងដែលភាពខុសគ្នានៃចំងាយពន្លឺពីរង្វះជិតៗគឺមួយជំហានរលក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចបពោ្ចញពន្លឺ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា លក្ខណៈចន្លោះកាំរស្មីដែលបានបពោ្ចញនៅពេលសារធាតុត្រូវបានដុតកំដៅ ឬបាញ់ដោយអេឡិចត្រុងរឺ អ៊ីយ៉ុង ឬសំរូបផូតុង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចបពោ្ចញដោយអេឡិចត្រុង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស្ប៉ិចបានមកពីការបពោ្ចញរស្មីអេឡិចត្រូម៉ាញេទិចដោយអ៉ីយ៉ុងអាតូម និងម៉ូលេគុលបន្ទាប់ការភ្ញោចអេឡិចត្រុងរបស់វា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចបន្ទះអេឡិចត្រុង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា បង់បន្ទាត់ស្ប៉ិចដែលផ្សំជាមួយបណ្ដូរសណ្ឋានអេឡិចត្រុងរបស់ម៉ូលេគុល។ បង់និមួយៗត្រូវគ្នាទៅនឹងថាមពលលំញ័រខ្លះក្នុង ភាពដើមភាពបពា្ចប់ និងផ្សំឡើងដោយបន្ទាត់វិលយ៉ាងច្រើន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចត្រូស្កូបគំហើញផ្ទាល់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស្ប៉ិចទស្សនដែលអាចអោយអ្នកសងេ្កតមើលទិសដៅនៃប្រភពពន្លឺដោយព្រីសអាមីស៊ី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចត្រូម៉ែត្របពោ្ចញពន្លឺ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា “ឧបករណ៍វាស់កំហាប់ភាគរយរបសធាតុក្នុងគំរូ លោហៈ និងរូបធាតុផេ្សងទៀត។ កាលណាសំណាកត្រូវបានរំហួតដោយផ្កាភ្លើង អគ្គិសនី ជំហានរលកនៃពន្លឺដែលបពោ្ចញដោយធាតុនិមួយៗត្រូវបានវាស់ដោយឧបករណ៍ឌីប្រាក់ស្យុង និងផូតូដេតិចទរ័។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចត្រូផូតូម៉ែត្រសំរូប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ឧបករណ៍ដែលប្រើដើម្បីវាស់វែងអាំងតង់ស៊ីតេធៀបនៃបន្ទាត់និងបន្ទះស្ប៉ិចសំរូប។ គេហៅម្យ៉ាងទៀតថា ស្ប៉ិចត្រូផូតូម៉ែត្រនៃភាពខុសគ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ប៉ិចត្រូផូតូម៉ែត្របាច់ពន្លឺទេ្វ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ឧបករណ៍ដែលប្រើប្រាស់សៀគី្វអេឡិចទ្រិច ដើម្បីវាស់ភាពខុសគា្នក្នុងការស្រូបនៅពេលដែលជំហានរលកនៅជាប់គ្នាពីរនៃពន្លឺត្រូវបានឆ្លងកាត់តាមមជ្ឈដា្ឋនដូចគា្ន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត