Author: videoslearning.com

ស្រាវក

មានន័យថា មើលពាក្យ សាវក ឬ សាវ័ក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ស. សាវ ) ក្រសាវទាញមករឿយៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាវសូត្រ, ស្រាវខ្សែខ្លែង។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានដៃជើងវែងៗ ខ្ពស់ស្រឡះសមរម្យ។
ឧទាហរណ៍៖ រាងស្រាវ, ខ្ពស់ស្រាវ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលដើរលើកជើងខ្ពស់ៗញាប់ៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាល់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សម្រាំងយក, ជ្រាវរាវរកយកតាមត្រូវការ
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាល់យកតែល្អៗ ។

                       ស្រាល់ជ្រើស ជ្រើសសម្រាំងយក ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្រូវស្រាល់ជ្រើសមើលឲ្យដឹងសិន ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ ស្រួច ថា : ស្រួចស្រាល់ មោះមុត; មែនមាំ; រហ័សរហួន; ឥតទើសទាក់។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រាជ្ញាស្រួចស្រាល់, គំនិតស្រួចស្រាល់, ចំណេះស្រួចស្រាល់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានទម្ងន់តិច, តិចទម្ងន់ឬដែលឥតទម្ងន់។
ឧទាហរណ៍៖ របស់ស្រាល, ទោសស្រាល, បាបស្រាល។

                     ព. ផ្ទ. ធ្ងន់ ។ ស្រាលស្ងើក ស្រាលណាស់ ។ ស្រាលស្ដើង ស្រាលផងស្ដើងផងតិចតួច, ស្ដើងស្ដួច។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានទម្ងន់តិច, តិចទម្ងន់ឬដែលឥតទម្ងន់។
ឧទាហរណ៍៖ របស់ស្រាល, ទោសស្រាល, បាបស្រាល។

                      ព. ផ្ទ. ធ្ងន់ ។ ស្រាលស្ងើក ស្រាលណាស់ ។ ស្រាលស្ដើង ស្រាលផងស្ដើងផងតិចតួច, ស្ដើងស្ដួច។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើឲ្យរលា, ឲ្យរសាយ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាយចំណង។

                     ប្រែចេញពីភាសាមួយជាភាសាមួយ; ពន្យល់សេចក្តីដែលកំបាំងឲ្យច្បាស់លាស់; ថ្លែងសេចក្តីកំបាំងប្រាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាយសេចក្តី, ស្រាយអាថ៌កំបាំងប្រាប់ ។

                     ស្រាយគំនុំ រំសាយគំនុំ ។ ប្រែស្រាយ ប្រែប្រាប់ពន្យល់ ។ ល ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប៉ែកសាច់ឈើដែលឱបពីក្រៅខ្លឹម។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្លឹមជាប់ស្រាយ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមិនមែនជាខ្លឹមឬដែលឥតខ្លឹម។
ឧទាហរណ៍៖ សាច់ស្រាយ, ឈើស្រាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាពណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝ្រាវណ; បា. សាវណ ) ឈ្មោះខែទី ៩ នៃចន្ទគតិ។
ឧទាហរណ៍៖ ខែស្រាពណ៍ ( ម. ព. រាសី ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាពណី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝ្រាវណី ) ថ្ងៃ ១៥ កើត ឬថ្ងៃពេញបូណ៌មីខែស្រាពណ៍ ( ព. ហ. ឬ ព. កា. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាពក៍ព្រះស្រី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ហែមស្លាព្រះពរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាពក៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្រាវក; បា. សារាវក ) ជើងពានមានមាត់ឆែកៗឬជារំពត់ក្រចាប់ ឬក៏មានមាត់ធ្លុះជារន្ធរហុយជុំវិញ
ឧទាហរណ៍៖ បារីមួយស្រាពក៍ ( ច្រើនហៅ ជើងស្រាពក៍ )។

                    ផ្តិលយ៉ាងធំមានជើងភ្ជាប់ជាមួយ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាពក៍ដាក់ទឹក ( រ. ស. ហៅ ព្រះស្រាពក៍ ) ។ ម. ព. ជើងស្រាពក៍ ផង ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាប់តែ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា លោតែ; ចាំតែ; ភ្លាម, មួយរំពេច។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាប់តែមក, ស្រាប់តែស៊ី, ស្រាប់តែបន្ទោស តាមតែរួចពីមាត់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានជាសម្រាប់, ដែលមានស្រេច; ដែលបានធ្វើស្រេចហើយ។
ឧទាហរណ៍៖ មានស្រាប់; របស់ស្រាប់។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលមានជាសម្រាប់, ដែលមានស្រេច; ដែលបានធ្វើស្រេចហើយ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា ដែលប្រាកដហើយ, ស្រេចហើយ។
ឧទាហរណ៍៖ ដូចសេចក្តីខាងលើស្រាប់, ដូចអ្នកជ្រាបស្រាប់ ។ ស្រេចស្រាប់ ( ម. ព. ស្រេច )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាន្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. ឝ្រាន្ត; បា. សន្ត ) ដែលលំបាក; នឿយ; ហត់; នឿយហត់; អស់កម្លាំង។ ខ្មែរប្រើពាក្យនេះ ច្រើនសំដៅសេចក្តីថា “ដែលអន់, ដែលបានអន់គ្រាន់បើ” (ច្រើននិយាយពីជំងឺ)។
ឧទាហរណ៍៖ ជំងឺស្រាន្ត; ( ច្រើននិយាយថា ស្រាកស្រាន្ត ស្រាកអស់កម្លាំង; អន់ឈឺ ។ ម. ព. ស្រាក ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាទ្ធពិធី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝ្រាទ្ធ ) ពិធីសែនតាមកាលកំណត់ ឧទ្ទិសចំពោះពួកបុព្វបុរសដែលទៅកាន់បរលោកហើយឬចំពោះទៅពួកប្រេតជាញាតិ ( ពិធីថ្វាយព្រះបិតរ, ពិធីសែនដូនតា ); ពិធីបូជាទេវតាតាមកាលកំណត់ ( លទ្ធិព្រាហ្មណ៍ )។ ពិធីធ្វើទក្ខិណានុប្បទានតាមកាលកំណត់ ( លទ្ធិពុទ្ធ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចាប់ទាញយកសម្លៀកចេញអស់ពីខ្លួន, ធ្វើខ្លួនឲ្យវាលធ្លាំងទទេឥតសម្លៀក។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាតសំពត់, ស្រាតខោ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលលែងខ្លួនទទេឥតសម្លៀក។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្រាត ( ព. ខ្ព. អាក្រាត ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សង្កើសង្កាញ់រញោរញេញក្ដៅមុខក្ដៅមាត់រកកល់គ្រុន។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាញមុខស្រាញមាត់, ស្រាញរកកល់គ្រុន។

                     ស្រៀវស្រាញ ព្រឺខ្លួនខ្ញាកៗសង្កើសង្កាញ់រកកល់គ្រុន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភ្លឺព្រាងៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្លឺស្រាង ឬ ភ្លឺស្រាងៗ (ជិតព្រឹក)។

                     ដែលនៅខ្ចីឬនៅក្មេងច្រូងច្រាងស្រដៀងៗគ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ ទំពាំងហើរស្រាង, សុទ្ធតែកំលោះស្រាង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាក់ៗ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលហៀរហូរស្រក់រឿយៗមិនដាច់។
ឧទាហរណ៍៖ បែកញើសស្រាក់ៗ ( ម. ព. សស្រាក់ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដាក់តម្រួតៗលើគ្នាចងរុំឬចងរួតរឹត ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាក់ស្ករផែន, ស្រាក់ចាន។

                        ចងរុំប្រទាក់ឆ្វាក់ឲ្យណែន ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាក់ដៃនឹងចូលដាល់ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្វីៗដែលដាក់តម្រួតៗលើគ្នាចងរុំឬចងរួតរឹត។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ករមួយស្រាក់, ចានពីរស្រាក់។

                     ឈ្មោះចានមួយប្រភេទមានត្រចៀកទាំងពីរខាងសម្រាប់ស៊កដាក់តម្រួតលើគ្នាក្នុងដៃយួរ។
ឧទាហរណ៍៖ ម្ហូបមួយចានស្រាក់ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលចងជាស្រាក់។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ករស្រាក់ ស្ករផែនដែលដាក់តម្រួតៗគ្នាខ្ចប់ដោយស្លឹកត្នោតចងរុំ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រាក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្រាក៑ កិ. វិ. “ដោយឆាប់, ភ្លាម” ) បានអន់; ស្រាល, ធូរស្រាល។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាកឈឺ, ស្រាកកំហឹង, ភ្លៀងឥតស្រាក ។ ស្រាកស្រាន្ត ស្រាកអស់កម្លាំង, អន់អស់កម្លាំង; អន់ឈឺ, បានអន់គ្រាន់បើ, បានធូរស្រាលគ្រាន់បើម្ដងៗ ( ច្រើននិយាយតែពីជំងឺ ។ ម. ព. ស្រាន្ត ផង )។

                      ( សំ. ស្រាក៑ កិ. វិ. “ដោយឆាប់, ភ្លាម” ) បានអន់; ស្រាល, ធូរស្រាល។

ឧទាហរណ៍៖ ស្រាកឈឺ, ស្រាកកំហឹង, ភ្លៀងឥតស្រាក ។ ស្រាកស្រាន្ត ស្រាកអស់កម្លាំង, អន់អស់កម្លាំង; អន់ឈឺ, បានអន់គ្រាន់បើ, បានធូរស្រាលគ្រាន់បើម្ដងៗ ( ច្រើននិយាយតែពីជំងឺ ។ ម. ព. ស្រាន្ត ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យក្លាយឃ្លាតមកអំពី សុរា គឺទឹកស្រវឹងមានដើមកំណើតដំបូងបង្អស់ កើតអំពីព្រានព្រៃឈ្មោះ សុរៈ ( ម. ព. សុរា ន. )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ព្រះចណ្ឌរស

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអ័ព្ទ

មានន័យថា ( មើលពាក្យ ស្រអាប់ និង អ័ព្ទ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអ៊ុំ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រអ៊ុម )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអ៊ុម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា មាសថ្លៃ, មាសស្នេហ៍, ស្នេហ៍ស្នង ( ពាក្យទំយើសម្រាប់ហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ ដោយថ្នាក់ថ្នម )។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រីស្រអ៊ុម, ស្រអ៊ុមមាសបង ( សរសេរជា ស្រអ៊ុំ ក៏បាន ប៉ុន្តែនាំឲ្យទើសទែងដោយត្រីសព្ទនិងនិគ្គហិតដែលត្រួតលើគ្នា ជា ៣ ជាន់នឹងតួ អ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអ៊ុក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ធំ, ធាត់, ថ្លោស ស្រគុក។
ឧទាហរណ៍៖ ធាត់ស្រអ៊ុក, ថ្លោសស្រអ៊ុក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអែម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលខ្មៅល្អ, ខ្មៅស្រស់ ( ចំពោះតែសម្បុរនៃមនុស្ស )
ឧទាហរណ៍៖ ខ្មៅស្រអែម, សម្បុរស្រអែម។

                       ពាក្យសម្រាប់ហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ដែលមានសម្បុរខ្មៅស្រស់ ។
ឧទាហរណ៍៖​ ស្រអែមមាសបង (ច្រើនប្រើក្នុងពាក្យកាព្យឬពាក្យច្រៀង)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអែត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានសូរទន់ផ្អែម, ស្រទន់ពីរោះ។
ឧទាហរណ៍៖ សំឡេងស្រអែត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអឹប

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រអិប )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអិប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ទាបដាបចុះក្រោមស្រលឹប; ទាបពេកណាស់។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្ទះទាបស្រអិប, ដំបូលទាបស្រអិប។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអិប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ទាបដាបចុះក្រោមស្រលឹប; ទាបពេកណាស់។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្ទះទាបស្រអិប, ដំបូលទាបស្រអិប។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអាប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលអាប់អន់ មិនស្រស់, មិនថ្លា; តិចពន្លឺ, តិចរស្មី។
ឧទាហរណ៍៖ សម្បុរស្រអាប់ (សរសេរជា ស្រអ័ព្ទ ក៏បាន “ដែលមិនច្បាស់ ព្រោះមានអ័ព្ទ” : មេឃស្រអ័ព្ទ; ប៉ុន្តែច្រើនប្រើ ស្រអាប់ មកយូរហើយ ។ ម. ព. អ័ព្ទ ផង)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រអាប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលអាប់អន់ មិនស្រស់, មិនថ្លា; តិចពន្លឺ, តិចរស្មី។
ឧទាហរណ៍៖ សម្បុរស្រអាប់ (សរសេរជា ស្រអ័ព្ទ ក៏បាន “ដែលមិនច្បាស់ ព្រោះមានអ័ព្ទ” : មេឃស្រអ័ព្ទ; ប៉ុន្តែច្រើនប្រើ ស្រអាប់ មកយូរហើយ ។ ម. ព. អ័ព្ទ ផង)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលឥតមានអ្វីទើសទែង ឬ បិទបាំងឡើយ ។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្ពស់ស្រឡះ, ផ្ទះធំស្រឡះ, មេឃស្រឡះ, វាលស្រឡះ។

                     ស្រឡះដៃ អស់រលីងពីដៃ; ឥតទីពឹងពំនាក់; អស់សង្ឃឹម ។ ស្រឡះមុខមាត់ ស្វាងមុខមាត់ស្រួលបួល ។ ស្រឡះស្រឡំ ( ម. ព. ស្រឡំ ) ។ ចាញ់ស្រឡះ ចាញ់លែងត្រឡប់ឈ្នះទៀតបាន ។ ជ្រះស្រឡះ ជ្រះអស់មន្ទិល; ជ្រះអស់មានហេតុទាក់ទិនតទៅទៀត ។ ដួលស្រឡះ ដួលទាំងស្រុង ។ ភ្លឺស្រឡះ ភ្លឺច្បាស់ ។ ភ្លេចស្រឡះ ភ្លេចសូន្យឈឹង ។ លែងគ្នាស្រឡះ លែងលះប្ដីប្រពន្ធដាច់ស្រេច ។ ល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលឥតមានអ្វីទើសទែង ឬ បិទបាំងឡើយ
ឧទាហរណ៍៖ ខ្ពស់ស្រឡះ, ផ្ទះធំស្រឡះ, មេឃស្រឡះ, វាលស្រឡះ។

                     ស្រឡះដៃ អស់រលីងពីដៃ; ឥតទីពឹងពំនាក់; អស់សង្ឃឹម ។ ស្រឡះមុខមាត់ ស្វាងមុខមាត់ស្រួលបួល ។ ស្រឡះស្រឡំ ( ម. ព. ស្រឡំ ) ។ ចាញ់ស្រឡះ ចាញ់លែងត្រឡប់ឈ្នះទៀតបាន ។ ជ្រះស្រឡះ ជ្រះអស់មន្ទិល; ជ្រះអស់មានហេតុទាក់ទិនតទៅទៀត ។ ដួលស្រឡះ ដួលទាំងស្រុង ។ ភ្លឺស្រឡះ ភ្លឺច្បាស់ ។ ភ្លេចស្រឡះ ភ្លេចសូន្យឈឹង ។ លែងគ្នាស្រឡះ លែងលះប្ដីប្រពន្ធដាច់ស្រេច ។ ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រឡះ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រឡះស្រឡំ ស្រឡះឥតមានអ្វីទើសទែង, ស្រឡះស្រួលបួល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡៅប្រាំដំឡឹង, ក្រោល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សម្យ៉ាង មានកំពស់ ១០-១៥ ម ទំហំជុំវិញអាចធំដល់ ៣ម ដុះក្នុងព្រៃស្រោង ឬក្រាស់មធ្យមនៅឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន។ ឈើប្រណិត សម្រាប់ធ្វើសសរផ្ទះ និងតុ ទូ។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡៅជូរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សម្យ៉ាង មានកំពស់ ២០-៣០ម ដុះក្នុងព្រៃធំ និងព្រៃក្រាស់មធ្យមនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងទីប្រជុំកោះជ្វា។ ស្លឹកខ្ចីៗ មានរសជាតិជូរ អាចបរិភោគជាបន្លែបាន។ ឈើគេប្រើសម្រាប់ធ្វើជាបង្គោលរបង ក្តារបន្ទះក្រាលផ្ទះ និង ធ្វើប្រអប់ផ្សេងៗ។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡៅ, ស្រឡៅកញ្ជ្រៀប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កំពស់ ២០-៣០ម ដុះក្នុងព្រៃស្រោង ឫ ក្រាស់នៅប្រទេសថៃ ខ្មែរ លាវ និង វៀតណាម។ ឈើនេះប្រណិត សម្រាប់ធ្វើសសរផ្ទះ ក្តារ និង គ្រឿងសង់ផ្ទះនានា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡៅ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទសណ្ឋានស្រដៀងនឹងត្របែកព្រៃ តែដើមធំជាង សាច់ស្និទ្ធស្អាត ប្រើធ្វើការបានច្រើនយ៉ាង។
ឧទាហរណ៍៖ ក្ដារស្រឡៅ, ទូស្រឡៅ, តុស្រឡៅ។

                   ព្រឹក្សម្យ៉ាង មានកំពស់ ២០-៣៥ម ដុះក្នុងព្រៃក្រាស់ និង ព្រៃល្បោះនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន។ គល់មានឫសទោរ ដុះចេញក្រៅ ឯសំបកមានពណ៌ប្រផេះឆ្នូតៗ លាយពណ៌ស ខុសពីដើមដទៃទៀត។ ជាឈើ លេខ១ មានតំលៃណាស់ សម្រាប់ប្រើធ្វើតុ ទូ និង សង់ផ្ទះ ឬសង់នាវា ។ល។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡោច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ឆ្ងាយលន្លោច។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរស្រឡោច; ឆ្ងាយស្រឡោច។

                     ដែលទាសទៅឆ្ងាយខុសផ្លូវខុសដំណើរ។

ឧទាហរណ៍៖ ឲ្យមកឯណេះមិនមក បែរជាស្រឡោចទៅឯណាវិញឆ្កយ !

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ឆ្ងាយលន្លោច។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរស្រឡោច; ឆ្ងាយស្រឡោច។

                      ដែលទាសទៅឆ្ងាយខុសផ្លូវខុសដំណើរ។
ឧទាហរណ៍៖ ឲ្យមកឯណេះមិនមក បែរជាស្រឡោចទៅឯណាវិញឆ្កយ!

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡោកោ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ក្ដារសន្ទះស្ទះឬគ្របត្រង់ច្រក-កទូកខាងក្បាលឬខាងកន្សៃ ( ហៅត្រឹមតែ ស្រឡោ ក៏បាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡោ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រឡោកោ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡៃ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឿងភ្លេងមួយប្រភេទ ធ្វើដោយឈើខ្លឹមសាច់រឹងស្និទ្ធ ក្រឡឹងជារាងធំកំប៉ោកកណ្ដាល រីកចុងដើមបន្តិច មានប្រហោងតូចចំកណ្ដាលធ្លុះរហូត មានរន្ធ ៦ មានលាំសម្រាប់ផ្លុំ ប្រើក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ ។ ផ្លុំស្រឡៃ ( ព. ប្រ. ) ជក់អាភៀន ( ព. សា. )។
( សព្ទអារក្ស ) មាន់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡែវ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រលែវ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡេវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលខ្ពស់ឬឆ្ងាយសន្លឹម។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្ពស់ស្រឡេវ, ឆ្ងាយស្រឡេវ ( បុ. សរ. ស្រលេវ ក៏មាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡេត

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រលេត គុ. ) ។ ( ម. ព. ស្រលេត កិ / កិ.វិ ) ។ ( ម. ព. ស្រលេត )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡើកើ

មានន័យថា មើលពាក្យ ស្រឡឺកឺ ឬ ស្រលឺកឺ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡើ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានមុខងើបងើយបន្តិចជាងប្រក្រតី (ដោយសញ្ជាតិ)។
ឧទាហរណ៍៖ មុខស្រឡើ, មនុស្សស្រឡើ ( ស្រលើ សម័យឥឡូវមិនសូវសរសេរ )។

                     ស្រលៀងស្រឡើ ដែលស្រលៀងផង ស្រឡើផង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡូង

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រលូង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡុង

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រលុង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡឺកឺ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលងើបងើយស្លឺស្រងើ។
ឧទាហរណ៍៖ មុខស្រឡឺកឺ ( និយាយថា ស្រឡើកើ ឬ ស្រលើកើ ក៏បាន ប៉ុន្តែ ស្រលើកើ សម័យឥឡូវមិនសូវសរសេរ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡឹម

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រលឹម )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡឹប

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រលឹប )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡឹង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចំនួនសូត្រ ៨០ សរសៃ ដែលក្រងជាមួយកម្រង។
ឧទាហរណ៍៖ សូត្រ ១០ ស្រឡឹងហៅថាសូត្រ ១ ដុំ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វល្លិមួយប្រភេទវារឡើងទ្រើង គេដាំក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា និង ទ្វីបអាស៊ីផ្នែកអាគេ្នយ៌។ ស្លឹកខ្លីៗ និង ផ្កាគេបរិភោគជាបន្លែក្នុងសម្ល។ គ្រូបុរាណតែងច្របាច់ស្លឹកស្រឡិត យកទឹកព្យាបាលជំងឺធ្លាក់ស្បួន។ ( ម. ព. ស្រលិត )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡាំងកាំង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា គាំងមមិងមមាំង, គាំងភាំងស្មារតី។
ឧទាហរណ៍៖ ឈរស្រឡាំងកាំង។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា គាំងមមិងមមាំង, គាំងភាំងស្មារតី។
ឧទាហរណ៍៖ ឈរស្រឡាំងកាំង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡាប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានមាឌទាបស្រអឹបទៅជិតទឹក។
ឧទាហរណ៍៖ ទូកស្រឡាប ឬ ទូករាងស្រឡាប។

                    ( ម. ព. ស្រលាប )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡន

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រលន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រឡក

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រលក គុ. )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា របូតរអិលជ្រុលចូលទៅក្នុងបំពង់ក ( ដោយមិនប្រុងនឹងលេបសោះទេ )
ឧទាហរណ៍៖ គ្រាប់ច័នស្រឡកទៅក្នុងក ( និយាយតាមទម្លាប់ដោយស្រុក ) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្កកដាក់គ្រាប់មិនពេញ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រូវស្រឡក ( ម. ប្រ., ប្រើតាមទម្លាប់ដោយស្រុក, អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ស្រូវសំបកអម្ពិល ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រស់ស្រោង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សព្ទអារក្ស ) ដែលបាត់ឈឺ, ជាពីឈឺ។
ឧទាហរណ៍៖ កូនចាបអញបានស្រស់ស្រោងហើយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រស់ស្រូប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បរិភោគអាហារបន្តិចបន្តួចក្នុងពេលព្រឹក, បរិភោគសម្រន់កុំឲ្យឃ្លានពេកទម្រាំដល់ពេលបាយថ្ងៃត្រង់។
ឧទាហរណ៍៖ នាំគ្នាស្រស់ស្រូបសិនទៅ, មិនទាន់បានស្រស់ស្រូបអ្វីនៅឡើយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រស់ស្រាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា រាក់ទាក់រួសរាយ, រអាករពាយ; ស្រស់រីករាយ។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយស្រស់ស្រាយរកគ្នា; សម្ដីស្រស់ស្រាយ; មុខស្រស់ស្រាយ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា រាក់ទាក់រួសរាយ, រអាករពាយ; ស្រស់រីករាយ។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយស្រស់ស្រាយរកគ្នា; សម្ដីស្រស់ស្រាយ; មុខស្រស់ស្រាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រស់បស់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្រស់សមរម្យ; ស្រស់រីករាយ, ស្រស់ស្រឡះស្រឡំ។
ឧទាហរណ៍៖ រូបឆោមស្រស់បស់, មុខមាត់ស្រស់បស់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រស់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលនៅសើម មិនទាន់ស្ងួត, មិនទាន់ក្រៀម
ឧទាហរណ៍៖ ត្រីស្រស់, បន្លែស្រស់ ។

                       ដែលអស់ជាតិទឹក ។
ឧទាហរណ៍៖ បាយស្រស់ទឹក ។

                       ដែលមិនអាប់អន់, ល្អល្អះ; ឆើត, ឆើតឆាយ ។
ឧទាហរណ៍៖​ មុខស្រស់, គ្រឿងសម្អាងស្រស់, ក្បាច់ស្រស់; ស្រីស្រស់ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលមិនទាស់ភ្នែក, ល្អមើល, សមរម្យ, ត្រូវបែបបទ
ឧទាហរណ៍៖ តែងខ្លួនស្រស់, ល្ខោនលេងស្រស់ណាស់ ។

                     ស្រស់ញញឹម ( ព. ប្រ. ) ស្រស់ហាក់ដូចជាញញឹមមករក, ស្រស់ប៉ប្រៃ ។ ស្រស់ប៉ប្រិម ស្រស់ដោយបបូរមាត់ប៉ប្រិម, ស្រស់ប្រិមប្រិយ ។ ស្រស់ប៉ប្រៃ ស្រស់ប្រពៃ ។ ស្រស់បំព្រង ស្រស់ត្រចង់ ឬស្រស់ត្រយង់ភ្លឺថ្លា ។ ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរឮដោយលាន់សរសៃជាដើម។
ឧទាហរណ៍៖ ពត់ខ្លួនលាន់សរសៃស្រសៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រវើន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្រលួតស្រឡះ សមមាឌ, ល្អសមរម្យ, ឆើតឆោម។
ឧទាហរណ៍៖ រូបស្រវើន, ស្រីស្រវើន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រវឹង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប្រែស្មារតី ឬងោង, ភ័ន្ត, វង្វេងស្មារតី ខុសពីប្រក្រតី ដោយសេពសុរាជាដើម
ឧទាហរណ៍៖ ស្រវឹងស្រា។

                     ព. ប្រ. ស្រវឹងកាម វក់ចិត្តទៅរកកាម ។ ស្រវឹងគំនិត ឬ ស្រវឹងចិត្ត ភ័ន្តគំនិតដោយយល់ថា ខ្លួនមិនទាន់ចាស់, មិនទាន់មានរោគ, មិនទាន់ស្លាប់ទេ ( ព. ពុ. ) ។ ស្រវឹងទ្រព្យ ឬ ស្រវឹងសម្បត្តិ ឡើងចាងព្រោះអាងថាខ្លួនមានទ្រព្យ ។ ស្រវឹងបុណ្យ ប្រកាន់មានះកោងព្រហើនដោយអាងបុណ្យស័ក្ដិ ឬ អាងគាប់គួរនឹងអ្នកធំ ។ ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រវាំង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ព. ប្រ. ) ភ័ន្តស្មារតីព្រោះសេចក្ដីឆ្មើងឬព្រោះងប់ចិត្តខុសប្រក្រតី។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រវាំងមិនស្គាល់កូនប្រពន្ធ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលភ្លឺមិនច្បាស់ព្រោះចាំងពន្លឺថ្ងៃជាដើម ( ចំពោះតែភ្នែក )។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្នែកស្រវាំង ឬ ស្រវាំងភ្នែក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រវាស្រទេញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ខំប្រឹងខ្លាំង, សង្វាតខ្លាំង, ខ្មីឃ្មាតសង្វាតពេញកម្លាំង។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រវាស្រទេញរៀនសូត្រ។

                   ប្រើជា កិ. វិ. ក៏បាន : ធ្វើការស្រវាស្រទេញ, ឈឺឆ្អាលស្រវាស្រទេញ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រវាក់ស្រវាន់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្រពេចស្រពិល, ដែលមិនជាក់លាក់។
ឧទាហរណ៍៖ ដឹងស្រវាក់ស្រវាន់, ដំណឹងស្រវាក់ស្រវាន់។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្រពេចស្រពិល, ដែលមិនជាក់លាក់។
ឧទាហរណ៍៖ ដឹងស្រវាក់ស្រវាន់, ដំណឹងស្រវាក់ស្រវាន់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រវា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា លូកដៃទៅចាប់យកអ្វីៗដោយប្រញាប់, ក្រសាវយកដោយម្នីម្នា។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រវាយកនំតែម្នាក់ឯង។

                     ស្រវាវេច ក្រសាវវេចដោយម្នីម្នា ។ ព. ប្រ. វាតអាទិ៍យកតែម្នាក់ឯង ដោយឥតខ្មាស ។ ស្រវាឱប ក្រសាវឱបដោយប្រញាប់។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រវន្តី

មានន័យថា ( ម. ព. សវន្តី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រល់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. សរល ) ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកល្អិតៗរឹងៗ មានច្រើនបែប មាន ស្រល់កន្ទុយដំរី, ស្រល់ក្រហម ជាដើម។

                         ព្រឹក្សកម្ពស់ ៣០-៥០ម ច្រើនដុះមានលើភ្នំ Kirirom ទៅដល់ ១២.០០០ ha ។ គេឃើញស្រល់ដុះក្នុងខេត្តដទៃទៀត តែមានតិចតួច។ ស្រល់មានដុះក្នុងប្រទេសជាច្រើន គែលាវ វៀតណាម ថៃ ភូមា ឥណ្ឌា ចិនខាងត្បូង ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូនេស៊ី និងលើកោះ Moluques ។ ឈើមានតម្លៃសម្រាប់សង់អាកាសគ្រឹះ រថអយស្ម័យយាន និងនាវា។ គេអាចប្រើឈើស្រល់ ធ្វើ តុ ទូ របស់ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ និងគ្រោងទ្វារបង្អួច។ ជ័រសម្រាប់ធ្វើចន្លុះ។ តាមក្បួនឱសថបុរាណជ័រក្រៀមគេប្រើធ្វើថ្នាំ រំងាប់រោគផ្សេងៗ៖ បូសទ្រនិច បូសធម្មតា ការឈាមដើរមិនល្អ។ រដ្ឋការខ្មែរទើបនឹងនាំស្រល់ ម៉្យាង ស្រល់ស្លឹកបី ពីប្រទេសវៀតណាមមកដាំលើភ្នំមណ្ឌលគិរី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលះ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រឡះ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលែវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្លែវ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្នែកស្រឡែវ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលេវ

មានន័យថា (មើលពាក្យ ស្រឡេវ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលេត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្លាក់ទឹកចិត្ត; ដែលនឹកតូចចិត្ត ស្រងោច។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រឡេតចិត្ត; តូចចិត្តស្រឡេត, អន់ចិត្តស្រឡេត, ស្ដាយក្រោយស្រឡេត។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំណើរដេកលក់មួយភាំង, ល្បក់តូច ( សព្វថ្ងៃនេះច្រើនប្រើ ស្រឡេត ជាង )។
ឧទាហរណ៍៖ ដេកមួយស្រឡេត, លក់មួយស្រឡេត។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលខ្ពស់ឬឆ្ងាយលន្លឹម។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្ពស់ស្រឡេត, ឆ្លាយស្រឡេត។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ធ្លាក់ទឹកចិត្ត; ដែលនឹកតូចចិត្ត ស្រងោច។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រឡេតចិត្ត; តូចចិត្តស្រឡេត, អន់ចិត្តស្រឡេត, ស្ដាយក្រោយស្រឡេត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលេញ

មានន័យថា (ម. ព. ស្រលាញ់ ឬ ស្រឡាញ់ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលៀង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់សម្រាប់ខ្ទាស់ទប់ក្រវិលខ្សែគោក្របីកុំឲ្យរបូត។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រលៀងខ្សែ ។ ខ្សែស្រលៀង ខ្សែមានស្រលៀង ( ផ្ទុយគ្នាពី ខ្សែលាម )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលល្អៀងម្ខាងឬត្របាំងបះម្ខាង ( ចំពោះតែភ្នែក )។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្នែកស្រលៀង ។ ស្រលៀងស្រឡើ ស្រលៀងផង ស្រឡើផង, ស្រលៀងងើយស្រងើ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលើកើ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រឡើកើ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលើ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រឡើ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលួន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្រឡះ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រឡះស្រលួន ស្រឡះមែនទែន, ស្រឡះស្រឡំ; ស្វាងមុខស្វាងមាត់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលួត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ត្រង់ភ្លឹងឥតរំពត់ឥតពកឥតគន្លាក់។
ឧទាហរណ៍៖ ដើមឈើស្រលួត ។ ស្រលួតណិល ស្រលួតធេង, ស្រលួតស្អាត ។ ស្រលួតស្រឡះ ស្រលួតខ្ពស់ស្រឡះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលូង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ជ្រៅសន្លឹមឬចោត, ខ្ពស់ សម្លឹងចុះក្រោមឃើញសន្លឹមគួរឲ្យខ្លាចស្រៀវសាច់ងងឹតមុខ ( សម័យឥឡូវច្រើនប្រើ ស្រឡូង ជាង )។
ឧទាហរណ៍៖ ជ្រៅស្រឡូង, ខ្ពស់ស្រឡូង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលុង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា លង់ស្លុតស្មារតីចុះជ្រៅសន្លឹម ដោយមានជម្ងឺធ្ងន់ ( ច្រើនតែបណ្ដាលអំពីជំងឺគ្រុនក្ដៅខ្លាំង )។
ឧទាហរណ៍៖ គ្រុនក្ដៅស្រលុងអស់កន្លះថ្ងៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលឺកឺ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រឡឺកឺ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលឹប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្លឹប, ដែលយុលទាបណាស់គ្របចុះមកក្រោម (សម័យឥឡូវច្រើនប្រើ ស្រឡឹប ជាង)។
ឧទាហរណ៍៖ មែកឈើយុលទាបស្រឡឹប។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលឹង

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រឡឹង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ប្រើជា សលិត អ. ថ. សៈលិត ) ឈ្មោះវល្លិឡើងទ្រើងមួយប្រភេទ ផ្កាជាចង្កោមៗ ក្លិនក្រអូបឈ្ងុញឆ្ងាញ់, ផ្លែទ្រវែងជមចុងដើម វេលាទុំស្ងួតបែកជាប៉ុយជាប់នឹងគ្រាប់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលាប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា លាបទឹកសុទ្ធ ឬទឹកថ្នាំរម្ងាប់រោគឲ្យជោកសព្វ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រលាបទឹកឲ្យត្រជាក់ខ្លួន, ស្រលាបទឹកថ្នាំរម្ងាប់គ្រុនក្ដៅ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលាញ់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា គាប់ចិត្ត, ពេញចិត្ត, កួចកាន់ចិត្តឬជាប់ចិត្ត ដោយស្នេហា, ដោយមេត្តា ( សម័យបច្ចុប្បន្នច្រើនសរសេរ ស្រឡាញ់ ជាង )។
ឧទាហរណ៍៖ អ្នកប្រាជ្ញស្រឡាញ់ធម៌, មាតាបិតាស្រឡាញ់បុត្រ ( បុ. សរ. ស្រលេញ ) ។ ព. ផ្ទ. ស្អប់។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ទ្រង់សព្វព្រះរាជហឫទ័យ

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា (ស. សល្ចន អ. ថ. សៈហ្ល៎ន ) ស្រលួតស្រឡះ; ធំសម, ធាត់សមរម្យ; ទ្រលុក; ស្រស់បស់; សន្លាង។
ឧទាហរណ៍៖ រូបស្រលន, ធាត់ស្រលន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រលក

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រឡក គុ. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រយើល

មានន័យថា ( ម. ព. ស្រយឺល )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រយូវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ស. សាយយូ) ដែលមានរំពត់សម្រាប់ថ្ពក់
ឧទាហរណ៍៖ ស្រយូវបង្អួច ។ ស្រយូវសន្ទូច ដែកសម្រាប់ពត់ផ្លែសន្ទូច; រង្វង់ផ្លែសន្ទូច ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រយុត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ទន់ល្វើយ ខ្សោយកម្លាំង, អស់សង្ឃឹម; ទន់គាំង។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រយុតចិត្ត, ស្រយុតដៃ។

                   ស្រយុតស្រយង់ ស្រយុតងាស់គាំង, ស្រយង់ទន់ល្វើយខ្សោយកម្លាំង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រយឺល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលធ្លាក់ពីលើទីខ្ពស់ឆ្ងាយសន្លឹមឬដែលឡើងលឿនគ្រឿនៗទៅលើលន្លឹម។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្លាក់ស្រយឺល; ឡើងស្រយើល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រយាវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលខ្ពស់លន្លឹម; ដែលធ្លាក់ដូចគេចោលផ្លែដូងពីទីខ្ពស់លន្លឹម។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្ពស់ស្រយាវ; ធ្លាក់ស្រយាវ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលខ្ពស់លន្លឹម; ដែលធ្លាក់ដូចគេចោលផ្លែដូងពីទីខ្ពស់លន្លឹម។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្ពស់ស្រយាវ; ធ្លាក់ស្រយាវ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រយាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលឆ្ងាយរយាលក្រៃពេក, ឆ្ងាយដាច់សង្វែង។
ឧទាហរណ៍៖ ឆ្ងាយស្រយាល។

                    ផ្លូវឆ្ងាយស្រយាល ឬ ផ្លូវឆ្ងាយដាច់ស្រយាល ផ្លូវដែលឆ្ងាយរយាលដាច់ស្រុកភូមិ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលធ្លាក់ឆ្ងាយ ឬដែលធ្លាក់ពីទីខ្ពស់លន្លឹម។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្លាក់ស្រយាល (ច្រ. ប្រ. ធ្លាក់ស្រយឺល ឬ ស្រយើល ជាង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រយាក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលបាក់ធ្លាក់សំយាកចុះក្រោម។
ឧទាហរណ៍៖ ធាងដូងបាក់ស្រយាក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្រយម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលទន់ទោរសំយាកសំយុងចុះស្រួល។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្ការាំងសំយុងស្រយម; ស្លឹកដូងធ្លាក់ស្រយម។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលទន់ទោរសំយាកសំយុងចុះស្រួល។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្ការាំងសំយុងស្រយម; ស្លឹកដូងធ្លាក់ស្រយម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត