Author: videoslearning.com

អគ្គិ​កីឡា ឬ អគ្គិក្កីឡា, អគ្និក្រីឌា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ល្បែង​ភ្លើង, ល្បែង​ភ្ញី​ភ្លើង (មាន​កាំជ្រួច, កាំជ្រួច​រន្ទា, ភ្ញី​ទៀន​ជាដើម)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសវេក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការព្យាបាលរោគ ដោយបញ្ចូលចរន្តអគ្គិសនីតាមម្ជុល ទៅក្នុងសាច់មនុស្ស ឬសត្វ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសន្តាប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កម្ដៅ​ភ្លើង, កម្សួល​ភ្លើង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីស័ព្ទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឿងទទួលទូរស័ព្ទពិសេស សម្រាប់ពង្រីកសំឡេង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីវិភាគ ឬអេឡិចត្រូលីស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា វិធីដែលប្រតិកម្មគីមីប្រព្រឹត្ដទៅដោយការបញ្ជូននចរន្ដអគ្គិសនីឆ្លងកាត់សូលុយស្យុងអេឡិចត្រូលីត ឬតាមរយៈ អំបិលរលាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីវិភាគ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការញែកធាតុនៃអង្គណាមួយ ដោយយកចរន្តអគ្គិសនីទៅប្រើ ដូចជាការបំបែកទឹកឱ្យទៅជាហ៊ីដ្រូហ្សែន នឹងអុកក្ស៊ីហ្សែន ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីទស្សន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឿងឧបករណ៍សម្រាប់ឆ្លុះរកអគ្គិសនី ដែលកើតនៅក្នុងអង្គណាមួយ ហើយឱ្យដឹងពីទីដែលមានថែមទៀតផង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីថាមកម្បនា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ផ្នែករូបសាស្រ្ត សម្រាប់សិក្សា ពីកម្មរបស់ចរន្ត អគ្គិសនី ដែលប្រព្រឹត្តទៅមក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីតិកច្ឆា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការព្យាបាលរោគដោយប្រើកម្លាំងអគ្គិសនី។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វាក្យបរិវត្តន៍ សម ថាំង)

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីចុម្ពិតពល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វិទ្យាសាស្រ្ត សម្រាប់សិក្សាពីកម្មរបស់ចរន្តទៅលើមេដែក និងកម្មរបស់មេដែក ទៅលើចរន្តអគ្គិសនី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីចុម្ពិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដែលមានបច្ច័យដល់អគ្គិសនីចុម្ពិតពល (ម.ព. ចុម្ពិតពល)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីចលករ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បរិធាន ដែលបំប្លែងថាមពលអគ្គិសនី ឱ្យទៅជាថាមពលយន្តសាស្រ្ត​។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីគីមី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ផ្នែកគីមីដែលយកកម្លាំងអគ្គិសនី ទៅប្រើក្នុងប្រតិបត្តិការទាំងឡាយក្នុងឧស្សាហកម្ម​។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនីករ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បរិធានដែលកើតជាអគ្គិសនី ដោយការសង្កៀតគ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនី ឬ អគ្យសនី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បា. សំ., បា. អគ្គិ “ភ្លើង” + អសិនិ “រន្ទះ” > អគ្យសនិ ឬ អគ្គិសនី “ភ្លើង​រន្ទះ; ភ្លើង​មេឃ”) ភ្លើង​អេឡិកទ្រិក (ពាក្យ​សន្មត​ប្រើ​តាម​សម័យ​និយម)។ជាឈ្មោះនៃថាមពលមាន                            ប្រភេទផ្សេងៗ ដែលចេញមកពីកម្លាំងសង្កៀត កម្លាំងស្រូប ច្រាន ឬដោយកម្លាំងម៉ាស៊ីន កម្លាំងក្តៅ និងជាតិគីមី ។

ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វាក្យបរិវត្តន៍ សម ថាំង)

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិសនី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា ថាមពលអគ្គិសនី ឬសមត្ថភាពក្នុងការផលិតថាមពលអគ្គិសនី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិភ័យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភ័យ​អំពី​ភ្លើង​ដែល​ឆេះ​ផ្ទះ​ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិជ្ជាលា ឬ អគ្និ​ជ្វាលា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពន្លឺ​ភ្លើង, អណ្ដាត​ភ្លើង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. អគ្និ ) ភ្លើង ( ខ្មែរប្រើក្លាយជា អគ្គី ) ។ អគ្គិកីឡា ឬ អគ្គីក្កីឡា, អគ្និក្រីឌា ល្បែងភ្លើង, ល្បែងភ្ញីភ្លើង ( មានកាំជ្រួច, កាំជ្រួចរន្ទា, ភ្ញីទៀនជាដើម ) ។ អគ្គិជ្ជាលា ឬ អគ្និជ្វាលា ពន្លឺភ្លើង, អណ្ដាតភ្លើង ។ អគ្គិភ័យ ភ័យអំពីភ្លើងដែលឆេះផ្ទះជាដើម ។ អគ្គិសនី ( —សៈនី ) ឬ អគ្យសនី ( អ័ក-គ្យៈសៈនី; បា. ស., បា. អគ្គិ “ភ្លើង” + អសនិ “រន្ទះ” > អគ្យសនិ ឬ អគ្គិសនី “ភ្លើងរន្ទះ; ភ្លើងមេឃ” ) ភ្លើងអេឡិកទ្រិគ ( ពាក្យសន្មតប្រើតាមសម័យនិយម ) ។ អគ្គិសន្ដាប កម្ដៅភ្លើង, កម្សួលភ្លើង ។ អគ្គិសិខា អណ្ដាតភ្លើង; គោម, ចង្កៀង ។ ល ។ ( មើលក្នុងពាក្យ អគ្និ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គា—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ អគ្គ ឬ អគ្រ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គាសនៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា. < អគ្គ + អាសន) អាសនៈ​ខ្ពស់​ ឬ​ប្រសើរ ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គានុរក្ស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អនុរក្ស​ធំ, អ្នក​ត្រួត​មើល​ការ​ខុស​ត្រូវ​ទួទៅ, អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​ពុត​ឬ​កិរិយា​មារយាទ អ្នក​ធ្វើ​ការ​ផ្សេង​ៗ​កុំ​ឲ្យ​ធ្វេស​ប្រហែស​ក្នុង​មុខ​ការ។
បុគ្គលជាអ្នកមានភារៈត្រួតមើលការខុសត្រូវទូទៅ ឬឃ្លាំមើលពុតអ្នកធ្វើការកុំឱ្យធ្វេសប្រហែលក្នុងការងារ អ្នកថែធួនរំពៃតាមមើលគំនិតមាយាទ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គាធិការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អធិការ​ធំ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គសិល្បៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គុណសម្បត្តិ កោសល្យរបស់មនុស្សជាអ្នកចេះចាំយ៉ាងស្ទាត់នូវវិជ្ជាកម្រមានគូប្រដូចបាន មានខាងតូរ្យតន្រ្តី ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គសិល្បិន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បុគ្គលជាអ្នកចេះស្ទាត់ជំនាញ ក្នុងវិជ្ជា និងសិល្បៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គសារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ខ្លឹមសារ អ្វីៗដែលប្រសើរ សុក្រឹត និងមានតម្លៃបំផុត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គសវនករ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា អ្នកតែងតាំង ផ្លាស់ប្តូរ ធ្វើកម្មវិបាក និងកំណត់បៀវត្ស អត្ថប្រយោជន៍ ប្រាក់កម្រៃ ប្រាក់រង្វាន់ ដល់មន្ត្រីរាជការ និងបុគ្គលិករបស់អាជ្ញាធរសវនកម្មជាតិ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គរតនាគារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កន្លែងជាទីទុកដាក់នូវវត្ថុដ៏មានតម្លៃ និងមាសប្រាក់ជារបស់ជាតិទាំងមូល ខ្មែរហៅជាប់រៀងមកថា ឃ្លាំងត្រីសូរ (ម.ព. រតនាគារ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គរដ្ឋាភិបាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការគ្រប់គ្រង និងត្រួតត្រានៃអគ្គទេសាភិបាល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គរដ្ឋទូត/អគ្គរាជទូត (ឯកអគ្គរដ្ឋទូត/ឯកអគ្គរាជទូត)

មានន័យថា អ្នកតំណាងខាងការទូតរបស់រដ្ឋមួយនៅបរទេសដែលមានតំណែង(ឋានន្តរសក្តិ) ខ្ពស់ជាងគែបំផុត។
ឧទាហរណ៍៖ ឧ. ពីឆ្នាំ២០០៥ ដល់ ២០០៨ ឯកឧត្តម ជូសេព ម៊ូសូមីលី (Joseph Mousomely) ជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា រដ្ឋបាលសារពើពន្ធ ដែលមានប្រព័ន្ធចាត់តាំងឯកភាព ទទួលខុសត្រូវគ្រប់គ្រងទូទាំងប្រទេស និងត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីពន្ធដារ តាមការកំណត់របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គទេសាភិបាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឋានន្តរនៃមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ ដែលរដ្ឋាភិបាលមហាអំណាចណាមួយ ចាត់ទៅឱ្យត្រួតត្រាការលើស្រុកចំណុះ។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វាក្យបរិវត្តន៍ សម ថាំង)

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គដ្ឋាន ឬ អគ្រស្ថាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទី​ខ្ពស់; តំណែង​ ឬ​ឋានន្តរ​ខ្ពស់​បំផុត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គជៈ ឬ អគ្រជៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បង​បង្អស់ (បើ​ស្ត្រី​ជា អគ្គជា ឬ អគ្រជា)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគ្គ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ឬ សំ. ) កំពូល; ចុង, ចុងដែលខ្ពស់; ចំណែកឬប៉ែកខាងដើមឬខាងមុខបំផុត ។ គុ. ខ្ពស់, ខ្ពង់ខ្ពស់, ខ្ពស់បំផុត; លើស, លើសលន់, លើសលុប, ឧត្តម, ប្រសើរ, ប្រសើរបំផុត, ផុតថ្នាក់, ផុតលេខ; ឯក, ជាឯក, យ៉ាងឯក; ធំ, ធំចម្បង, ធំបណ្ដាច់, មុន, មុនបំផុត; មានតម្លៃ; ថ្មោង ។ អគ្គជៈ ឬ អគ្រជៈ បងបង្អស់ ( បើស្ត្រីជា អគ្គជា ឬ អគ្រជា ) ។ អគ្គជាយា ឬ អគ្រ— ( រ. ស. ) ភរិយាធំចម្បង ( អគ្គមហេសី ឬ រាជមហេសី ) ។ អគ្គដ្ឋាន ឬ អគ្រស្ថាន ទីខ្ពស់; តំណែងឬឋានន្តរខ្ពស់បំផុត ។ អគ្គទក្ខិណេយ្យបុគ្គល ទក្ខិណេយ្យបុគ្គលខ្ពង់ខ្ពស់ ( ព្រះពុទ្ធ, ព្រះបច្ចេកពុទ្ធ, ព្រះអរហន្ត ) ។ អគ្គទាន ឬ អគ្រ— ទានដ៏ប្រសើរ។អគ្គទេវី អគ្គមហេសី ។ អគ្គទេសាភិបាល ឋានន្តរមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ដែលរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសមហាអំណាចណាមួយ ចាត់តាំងឲ្យទៅត្រួតត្រាស្រុកចំណុះ ដូចយ៉ាងមន្ត្រីបារាំងដែលត្រួតត្រាឥណ្ឌូចិន ក្នុងសម័យមុនឯករាជ្យជាដើម ( បារ. Gouverneur Général ) ។ អគ្គនាយក នាយកធំ, ចាងហ្វាងធំ ។ អគ្គបណ្ឌិត ឬ អគ្រ— បណ្ឌិតខ្ពង់ខ្ពស់, អ្នកប្រាជ្ញថ្នាក់ខ្ពស់ ។ អគ្គបុគ្គល បុគ្គលថ្នាក់ខ្ពស់ ។អគ្គបុរស បុរសឧត្តម ។ អគ្គពាហា ដើមដៃ ។ អគ្គភាព ភាពឬភាវៈជាធំចម្បង ។ អគ្គភូមិ ឬ អគ្រ— ថ្នាក់ខ្ពស់, ជាន់ខ្ពស់ ។អគ្គភោជន ឬ អគ្រ— ភោជនមានតម្លៃ; ភោជនថ្មោង ។ អគ្គមន្ត្រី ឬ អគ្រ— មន្ត្រីផុតលេខ ។ អគ្គមហាបណ្ឌិត មហាបណ្ឌិតថ្នាក់ខ្ពស់ ។អគ្គមហាមាត្យ, អគ្គមហាសេនា ឬ អគ្គមហាសេនាបតី, អគ្គមហាសេនាធិបតី ( —ប៉ៈដី ) អធិបតីនៃសេនាបតី ។ អគ្គមហេសី ឬ អគ្រ— មហេសីធំចម្បង។ អគ្គយាន ឬ អគ្រ— យានប្រសើរបំផុត ។ អគ្គយោធី ឬ អគ្រយោធិន សេនាប្រមុខ, ស្ដេចសឹក ។ អគ្គរាជ ព្រះរាជាជាធំចម្បង, អធិរាជ ។ អគ្គរាជទូត រាជទូតធំ, រាជទូតចម្បង ។ អគ្គលេខាធិការ លេខាធិការធំ ។ អគ្គវាចា ឬ អគ្រសព្ទ ពាក្យខ្ពស់ ។ អគ្គសាវ័ក ឬ អគ្រសាវ័ក ( —វ៉ាក់ ) សាវ័កធំ; បើស្រ្តីជា អគ្គសាវិកា ឬ អគ្រស្រាវិកា ( ម. ព. សាវក ឬ សាវ័ក ផង ) ។ អគ្គសេនាបតី ( —ប៉ៈដី ) សេនាបតីធំបណ្ដាច់ ។ អគ្គាធិការ អធិការធំ ។ អគ្គានុរក្ស អនុរក្សធំ, អ្នកត្រួតមើលការខុសត្រូវទួទៅ, អ្នកឃ្លាំមើលពុតឬកិរិយាមារយាទអ្នកធ្វើការផ្សេងៗកុំឲ្យធ្វេសប្រហែសក្នុងមុខការ ។ អគ្គាសនៈ ( បា. < អគ្គ + អាសន ) អាសនៈខ្ពស់ឬប្រសើរ ។ ល ។ ឯកអគ្គ ឬ —អគ្រ ( អែក-អាក់ ) គុ. ដែលមានតែមួយឬមានតែម្នាក់ប្រសើរជាងគេ ( ម. ព. ឯក ទៀតផង )។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគោចរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ទីដែលមិនគួរទៅ; ទីដែលបព្វជិតពុំគួរទៅ : លំនៅពេស្យា, លំនៅស្ត្រីមេម៉ាយ, លំនៅស្ត្រីចាស់ក្រមុំ, លំនៅភិក្ខុនី, លំនៅបណ្ឌក, ទីប្រជុំផឹកសុរា ឬ រោងលក់សុរា ទាំង ៦ កន្លែងនេះជាអគោចរ, បព្វជិតពុទ្ធសាសនិកពុំគួរទៅឡើយ ( ព. ពុ. ) ។ ព. ផ្ទ. គោចរ ។ អគោចរដ្ឋាន ឬ អគោចរភូមិ ( —ចៈរ៉ៈ— ) ឋានឬភូមិជាអគោចរ; ដោយបរិយាយ, តាមតែទីណាៗក៏ដោយ ដែលយល់ថាពុំគួរត្រាច់ចរទៅ ក៏សុទ្ធតែជា អគោចរដ្ឋាន ទាំងអស់ ( ព. កា. ) : អគោចរដ្ឋាន គួរតែខានកុំត្រាច់ចរ ព្រោះក្រែងកើតវឹកវរ ដល់ថ្នាក់មរណ៍ក៏សឹងមាន ។ ព. ផ្ទ. គោចរដ្ឋាន។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគោចរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ទីដែលមិនគួរទៅ; ទីដែលបព្វជិតពុំគួរទៅ : លំនៅពេស្យា, លំនៅស្ត្រីមេម៉ាយ, លំនៅស្ត្រីចាស់ក្រមុំ, លំនៅភិក្ខុនី, លំនៅបណ្ឌក, ទីប្រជុំផឹកសុរា ឬ រោងលក់សុរា ទាំង ៦ កន្លែងនេះជាអគោចរ, បព្វជិតពុទ្ធសាសនិកពុំគួរទៅឡើយ ( ព. ពុ. ) ។ ព. ផ្ទ. គោចរ ។ អគោចរដ្ឋាន ឬ អគោចរភូមិ ( —ចៈរ៉ៈ— ) ឋានឬភូមិជាអគោចរ; ដោយបរិយាយ, តាមតែទីណាៗក៏ដោយ ដែលយល់ថាពុំគួរត្រាច់ចរទៅ ក៏សុទ្ធតែជា អគោចរដ្ឋាន ទាំងអស់ ( ព. កា. ) : អគោចរដ្ឋាន គួរតែខានកុំត្រាច់ចរ ព្រោះក្រែងកើតវឹកវរ ដល់ថ្នាក់មរណ៍ក៏សឹងមាន ។ ព. ផ្ទ. គោចរដ្ឋាន។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគុណ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) សភាពមិនមែនជាគុណ ( ទោស ) ។ ព. កា. ថា : រីជនពាលស៊ុន ពុំស្គាល់អគុណ ថាគួរចៀសវាង ចេះតែប្រព្រឹត្ត តាមចិត្តពុំរាង ជីកគាស់រំលាង រំលើងឫសគល់ ។ ទោះប្រាជ្ញប្រាយប្រាប់ នៅតែពុំស្ដាប់ ងងឹតងងល់ ងងើលចចើង ឡើងចាងឥតយល់ ធម៌ព្រះទសពល ស្រោចស្រង់ពុំរូច ។ អគុណកថា ឬ —វាទ ( —នៈ— ) សម្តីដែលជាទោស ។ អគុណភាព ( —នៈភាប ) ភាវៈឬដំណើរជាទោស។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគិ្គសនីវិភាគអំបិលរលាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា អគ្គិសនីវិភាគដែលប្រើអំបិលរលាយសុទ្ធជារូបធាតុដើម និងជាអេឡិចត្រូលីត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគារូបដ្ឋាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បន្ទុក ឬការិយាល័យរបស់អ្នកផ្គត់ផ្គង់ ក្នុងគ្រឹះស្ថានសិក្សាសាធារណៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគារូបដ្ឋាក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នកផ្គត់ផ្គង់សិស្សនៅក្នុងគ្រឹះស្ថានសិក្សា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគារវៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. អគារវ; សំ. អ + គៅរវ ) ការមិនគោរព; ការមិនយកចិត្តទុកដាក់, មិនអើពើ ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ សរសេរជា អគារវ, ដូចជា អគារវកថា ឬ —វាទ សម្ដីពុំគោរព ។ អគារវទោស ទោសដែលមានព្រោះការមិនគោរព, ទោសល្មើស។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគាររាត្រី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ផ្ទះជាសាធារណៈ ដែលអ្នកផងស៊ីផឹកលេងកំសាន្ត ក្នុងពេលយប់ (ច្រើនតែចិញ្ចឹមស្រីពេស្យាសម្រាប់កំដរភ្ញៀវ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគារទូរទាត់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អង្គការសម្រាប់គិតគូរសម្រួលដល់ធនាគារិក ឬបុគ្គលពីរនាក់ ដែលម្នាក់ជាម្ចាស់បំណុល ឱ្យបានជ្រះស្រឡះគ្នាដោយសារការទូទាត់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគារ និងសំណង់ផ្សេងៗ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា អគារ និងសំណង់ផ្សេងៗ ដែលសង់ភ្ជាប់ទៅនឹងដី ទោះមាន ឬគ្មានជញ្ជាំង ឬដំបូលក៏ដោយ មានជាអាទិ៍ សណ្ឋាគារ អផាតមែន ខុនដូ ការិយាល័យ រោងចក្រ ឃ្លាំង ផ្សារទំនើប សំណង់អគារឧស្សា-ហកម្ម ផ្លូវ ស្ពាន ប្រព័ន្ធផលិតទឹកស្អាត ឬផលិតអគ្គិសនី ព្រលានយន្តហោះ កំពង់ផែ ចំណត រថ-យន្ត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) មន្ទីរ, ផ្ទះ; រោង ។ អគារដ្ឋាន ឬ —ស្ថាន ទីផ្ទះ ។ អគារភូមិ ( —រៈភូម ) ជាន់ឬថ្នាក់នៃផ្ទះ ។ អគារសិក្សា ( —រៈសិក-សា ) មន្ទីរសម្រាប់រៀនសូត្រ, សាលារៀន។ល។
គេហដ្ឋាន សំណង់ធ្វើដោយឥដ្ឋ និងស៊ីម៉ង់ សម្រាប់ប្រើជាលំនៅ ឬប្រើការផ្សេងៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគាធ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ដែលពុំអាចស្ទង់បាន, ដែលមានជម្រៅខ្លាំងស្ទង់ពុំដល់, ជ្រៅ ។ អគាធការណ៍ ហេតុឬដំណើរដែលជ្រាលជ្រៅពុំអាចស្ទង់បាន ។ អគាធចិត្ត ចិត្តដែលពិបាកស្ទង់; អ្នកដែលមានគំនិតជ្រៅគេពិបាកស្ទង់ ។ អគាធដ្ឋាន ឬ —ស្ថាន ទីឬហេតុដែលពុំអាចស្ទង់បាន។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគមនីយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ) ហេតុដែលមិនគួរបណ្ដោយចិត្តឲ្យប្រព្រឹត្ត; ការពុំគួរគប់រក ។ អគមនីយដ្ឋាន ឬ —វត្ថុ ទីឬវត្ថុដែលពុំគួរគប់រក; ស្ត្រីដែលបុរសពុំគួរសេពសម ឬបុរសដែលស្ត្រីពុំគួរសេពសម។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគន្ធកៈ

មានន័យថា ( ម. ព. អគន្ធក ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគន្ធក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. អគន្ធក ) ដែលឥតក្លិន ។ អគន្ធបុស្ប ( —បុស ) ផ្កាឥតក្លិន : ផ្កាច្បា , សិរមាន់ , ចេកទេស , . . . ជាអគន្ធកបុស្ប ។ ព. កា. ថា : អគន្ធកបុស្ប មានព័ណ៌ត្រសុស ប៉ុន្តែឥតក្លិន ដូចអ្នកចេះច្រើន មារយាទហោចហិន បានខាងតែប៉ិន និយាយព្រោកប្រាជ្ញ ។ ខាងធម៌និងសីល រោយរាយរេចរិល អាប់ឥតអំណាច មានត្រឹមតែឈ្មោះ ថាជាអ្នកប្រាជ្ញ អ្នកខ្លៅកោតខ្លាច បំពេញលាភឲ្យ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគតិគមន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលប្រកបដោយអគតិ ដែលជួយកាន់ជើងទាំងទទឹងទិស ឥតរវល់គិតដល់យុត្តិធម៌ និងសំណើចអ្នកផង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អគតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ការពុំគួរប្រព្រឹត្ត, សេចក្ដីលម្អៀង : លុះក្នុងអគតិ, វិនិច្ឆ័យក្ដីដោយអគតិ ។ អគតិ “សេចក្ដីលម្អៀង” មាន ៤ យ៉ាងគឺ ១- ឆន្ទាគតិ ( សំ. បា. < ឆន្ទ + អគតិ ) សេចក្ដីលម្អៀងព្រោះស្រឡាញ់; ២- ទោសាគតិ ( បា. < ទោស + អគតិ; សំ. ទោឞ + អគតិ ) សេចក្ដីលម្អៀងព្រោះស្អប់; ៣- មោហាគតិ ( សំ. បា. < មោហ + អគតិ ) សេចក្ដីលម្អៀងព្រោះល្ងង់, ព្រោះពុំយល់ការខុសត្រូវ; ៤- ភយាគតិ ( សំ. បា. < ភយ + អគតិ ) សេចក្ដីលម្អៀងព្រោះខ្លាចបុណ្យខ្លាចអំណាចឬខ្លាចចិត្តគេ ។ អគតិគមនៈ ឬ —គមន៍ ( —គៈ-មៈនៈ ឬ —គំ ) ការលុះក្នុងអគតិ ។ អគតិគាមី អ្នកដែលច្រើនតែលុះក្នុងអគតិ ( បើស្ត្រីជា អគតិគាមិនី ) ។ អគតិប្បហាន ឬ —ប្រហាន ( —តិប-ប៉ៈ— ឬ —ប្រៈ—) ការលះអគតិ; ការមិនលុះក្នុងអគតិ ។ ព. កា. ថា : រីជនសោសិ លុះក្នុងអគតិ ណាមួយឥតដឹង លុះកម្មឲ្យផល ទើបធ្វើភ្នែកស្លឹង គន់គិតរំពឹង ដឹងខ្លួនថាខុស ។ គួរអស់ជនផង កុំធ្វើកន្លង ទោះស្រីទោះប្រុស ទោះធំទោះតូច គួរខ្លាចកំហុស អំពើឆ្គងខុស គួរចៀសវាងឆ្ងាយ។
ភាពលំអៀងដោយអយុត្តិធម៌។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អខយគម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា បានដល់វត្ថុដែលរលស់អស់ទៅ ដោយការប្រើប្រាស់ ដូចយ៉ាងគ្រឿងបរិភោគ ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អខន្តិភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំណើរខ្វះការអត់ធន ធុញទ្រាន់ ចិត្តភ័យបារម្ភ ធុញថប់ ដែលកើតពីទុក្ខព្រួយ ឬការអន្ទះសា ទន្ទឹងចង់បានសម្រេចផលជាទីគាប់ចិត្ត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សៅហិណី

មានន័យថា ដូចគ្នានឹង អក្ខោភិនី, អក្ខោហិណី ដែរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. អក្ខិ ) ភ្នែក, កែវភ្នែក ។ អក្សិគោល រង្វង់ភ្នែក, ប្រឡង់ភ្នែក ។ អក្សិតារា កូនក្រមុំភ្នែក ។ អក្សិបក្ស្ម័ន ( —ប៉័ក-ស្ម័ន ) ឬ —លោម័ន រោមភ្នែក ( បា. ហៅ អក្ខិបខុម ឬ អក្ខិលោមា ) ។ អក្សិភេស័ជ ឬ —ភៃសជ្យ ( —ស័ច ) ថ្នាំភ្នែក ( ហៅ អក្ខិភេសជ្ជ ក៏បាន ) ។ អក្សិភ្រូវ ( —ភ្រូ; សំ. —ភ្រុវ ; បា. អក្ខិភូ រោមចិញ្ចើម។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សាន្តី

មានន័យថា ( ម. ព. អក្ខន្តី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សាន្តី

មានន័យថា ( ម. ព. អក្ខន្តី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ អក្សរ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​សាស្រ្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វិជ្ជា​អក្សរ; ក្បួន​ប្រាប់​វិធី​អក្សរ, ការ​សរសេរ​ត្រឹម​ត្រូវ​ក្នុង​ភាសា​ណា​មួយ; មុខ​ការ​ខាង​និពន្ធ,… ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​សាសន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សំបុត្រ​ឲ្យ​ដំណឹង; សំបុត្រ​សំណួរ ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​សព្ទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរ​ល្អិត​ៗ​ដែល​សរសេរ​ដាក់​សព្ទ​ប្រែ​នៅ​ប៉ែក​ខាង​លើ​ក្បែរ​ភាសា​ដទៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​លក្ខណ៍ ឬ –លក្សណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សំបុត្រ​សម្គាល់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​ពុម្ភ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរ​ដែល​សិត​ជា​តួ​រាង​សម្រាប់​បោះពុម្ព​ ឬ​ស្នាម​អក្សរ​ដែល​បោះ​ពុម្ព​ហើយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​ផ្ញើ​ជើង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរ​ដែល​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​អក្សរ​ឯ​ទៀត (អក្សរ​ប្រយោគ) ដូច​ជា ក្ង, ក្ន, ខ្ច, ខ្ទ ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​ប្រយោគ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរ​ផ្ញើរ​ជើង ឬ​អក្សរ​គ្រវាត់ (ហៅ អក្ខរប្បយោគ ក៏​បាន)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​ប្រយោគ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរ​ផ្ញើរ​ជើង ឬ​អក្សរ​គ្រវាត់ (ហៅ អក្ខរប្បយោគ ក៏​បាន)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​ប្រកប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរ​ដែល​សរសេរ​ពី​ខាង​ចុង​ពាក្យ ឥត​ចេញ​សំឡេង, ខ្មែរ​ដូច​ជា កក, កង, ចក, ចង ជាដើម; បា. ឬ សំ. ដូច​ជា ហរ៑, អន៑, ករ៑, កម៌ន៑, វិទ៑, វិទ្យុត៑ ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​បំបែក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្យញ្ជនៈ​ដែល​ផ្សំ​ជា​មួយ​នឹង​ស្រៈ​តាម​លំដាប់, ដូច​ជា ក កា កី កឹ កឺ ។ល។ កុំ កំ កាំ កះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​ជ្រៀង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរ​ខ្មែរ​មាន​សណ្ឋាន​តួ​រាង​ទ្រេត​ៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​គ្រវាត់ ឬ –ក្រវាត់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរ​ដែល​មាន​ជើង រ គ្រវាត់​ឬ​ក្រវាត់​ព័ទ្ធ​ពី​ក្រៅ គឺ​អក្សរ​ដែល​ផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​ជើង រ ឬ​ផ្ញើ​ជើង រ ដូច​ជា ក្រ, គ្រ, ច្រ, ជ្រ ជា​ដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​ខ្វៀក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរ​ខ្មែរ​មាន​សណ្ឋាន​តួ​រាង​ជា​ចំហៀង​ៗ​សម្រាប់​សរសេរ​ខ្វៀក​ៗ​រំហ័ស​ការ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ​ខម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរ​ខ្មែរ (ហៅ​តាម​សៀម​ដែល​យក​អក្សរ​ខ្មែរ​ទៅ​ប្រើ, លុះ​ចំណេរ​កាល​ត​មក ខ្មែរ​ហៅ​អក្សរ​មូល​ដែល​មាន​សណ្ឋាន​តួ​រាង​ខ្លាំង​ៗ​បន្តិច បែប​ភាព​ខុស​គ្នា​អំពី​អក្សរ​មូល​ធម្មតា​ខ្លះ​ថា អក្សរ​ខម ឬ តួ​ខម, បើ​ចារ​ឬ​សរសេរ​តួ​រាង​បែប​នោះ ប៉ុន្តែ​តូច​ៗ ហៅ​ថា កូន​ខម)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរអាទិសង្កេត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្សរកាត់ដោយយកតែអក្សរខាងដើមនៃពាក្យមកប្រើ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរសាស្រ្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចំណេះវិជ្ជាខាងក្បួនសាស្រ្ត និងខាងនិយាយ សរសេរឱ្យត្រឹមត្រូវក្នុងភាសាណាមួយ មុខរបរខាងការនិពន្ធ ក្បួនតម្រាខាងអក្សរ និងភាសារបស់ប្រទេស ឬសម័យកាលណាមួយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរសារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា សំបុត្របុគ្គលគ្រងនគរប្រទេសរាជ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរចារឹក

មានន័យថា អក្សរដែលគេចារនៅលើខ្លោងទ្វារ, ក្បាលស្ពាន, គោលសីមាជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. អក្ខរ ) អក្ខរៈ ។ អក្សរខម អក្សរខ្មែរ ( ហៅតាមសៀមដែលយកអក្សរខ្មែរទៅប្រើ, លុះចំណេរកាលតមក ខ្មែរហៅអក្សរមូលដែលមានសណ្ឋានតួរាងខ្លាំងៗបន្តិច បែបភាពខុសគ្នាអំពីអក្សរមូលធម្មតាខ្លះថា អក្សរខម ឬ តួខម, បើចារឬសរសេរតួរាងបែបនោះ ប៉ុន្តែតូចៗ ហៅថា កូនខម ) ។ អក្សរខ្វៀក អក្សរខ្មែរមានសណ្ឋានតួរាងជាចំហៀងៗមិនពេញតួ សម្រាប់សរសេរខ្វៀកៗរំហ័សការ ។ អក្សរគ្រវាត់ ឬ —ក្រវាត់ អក្សរដែលមានជើង រ គ្រវាត់ឬក្រវាត់ព័ទ្ធពីក្រៅ គឺអក្សរដែលផ្សំជាមួយនឹងជើង រ ឬផ្ញើជើង រ ដូចជា ក្រ, គ្រ, ច្រ, ជ្រ ជាដើម ។ អក្សរជ្រៀង អក្សរខ្មែរមានសណ្ឋានតួរាងទ្រេតៗ។ អក្សរបំបែក ព្យញ្ជនៈដែលផ្សំជាមួយនឹងស្រៈតាមលំដាប់, ដូចជា ក កា កិ កី កឹ កឺ ។ ល ។ កុំ កំ កាំ កះ ។ អក្សរប្រកប អក្សរដែលសរសេរពីខាងចុងពាក្យ ឥតចេញសំឡេង, ខ្មែរដូចជា កក , កង , ចក , ចង ជាដើម; បា. ឬ សំ. ដូចជា ហរ៑ , អន៑ , ករ៑ , កម៌ន៑ , វិទ៑ , វិទ្យុត៑ ជាដើម ។ អក្សរប្រយោគ អក្សរផ្ញើជើង ឬអក្សរគ្រវាត់ ( ហៅ អក្ខរប្បយោគ ក៏បាន ) ។ អក្សរផ្ញើជើង អក្សរដែលផ្សំជាមួយនឹងអក្សរឯទៀត ( អក្សរប្រយោគ ), ដូចជា ក្ង , ក្ន , ខ្ច , ខ្ទ ជាដើម ។ អក្សរពុម្ព អក្សរដែលសិតជាតួរាងសម្រាប់បោះពុម្ពឬស្នាមអក្សរដែលបោះពុម្ពហើយ ។ អក្សរលក្ខណ៍ ឬ អក្សរលក្សណ៍ សំបុត្រសម្គាល់ ។ អក្សរសព្ទ អក្សរល្អិតៗ ដែលសរសេរដាក់សព្ទប្រែនៅប៉ែកខាងលើក្បែរភាសាដទៃ ។ អក្សរសាស្រ្ត វិជ្ជាអក្សរ; ក្បួនប្រាប់វិធីអក្សរ, ការសរសេរត្រឹមត្រូវក្នុងភាសាណាមួយ; មុខការខាងនិពន្ធ , . . . ។ អក្សរសាសន៍ សំបុត្រឲ្យដំណឹង; សំបុត្រសំណួរ។ល។ ( មើលក្នុងពាក្យ អប្សរ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សមា

មានន័យថា ( ម. ព. អក្ខមា )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សទេវិនី

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ អក្ខទេវី ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សទេវិន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. អក្ខទេវី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្សណៈ

មានន័យថា ( ម. ព. អក្ខណៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខោហិណី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បកតិសំខ្យា
មានន័យថា ( ម. ព. អក្ខោភិនី )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ឬ សំ. ) កងទ័ពជើងគោកមួយក្បួនធំ ( មហាចតុរង្គសេនា ) មានទាហានថ្មើរជើង ១០៩. ៣៥០, ទាហានសេះ ៦៥. ៦១០, ដំរី ២១. ៨៧០, រថឬរទេះ ២១. ៨៧០ និងយុទ្ធភណ្ឌគ្រប់ព្រម។
ឧទាហរណ៍៖ កងទ័ពមួយអក្ខោហិណី; ហៅ អក្ខោភិនី ក៏បាន ( បែបប្រើក្នុងបុរាណសម័យ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខោសានភូគោល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្ខោសាននៃផែនដី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខោសានភូគោល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អក្ខោសាននៃផែនដី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខោសាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទីបំផុតទាំងពីរខាងនៃអក្សដែលគេស្មានថា ព្រះអាទិត្យគោចរព័ទ្ធជុំវិញក្នុងរយៈម្ភៃបួនម៉ោង ចុងបំផុតទាំងពីរខាងនៃចុម្ពិតពល ទីចុងដើមដែលមិនចេះជួបគ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខោភិនី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បកតិសំខ្យា
មានន័យថា ( បា.; សំ. អក្សៅហិណី ) សំខ្យាចំនួនមួយរយសែននិន្នហុត ។ អក្ខោភិនី ខ្មែរប្រើជា គុ. ក៏មាន សំដៅសេចក្ដីថា “ច្រើនរាប់ពុំអស់”។
ឧទាហរណ៍៖ មានច្រើនជាអក្ខោភិនី ( មើលក្នុងពាក្យ អក្ខោហិណី ឬ អក្សៅហិណី ទៀតផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខោ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ពាក្យប្រើកាត់ខ្លីមកពី អក្ខោភិនី សំដៅសេចក្ដីថា ” ច្រើន, ច្រើនក្រៃ, គរគោក “។
ឧទាហរណ៍៖ មានជាអក្ខោយកទៅណាពុំអស់ ( ព. សា. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. អក្សិ ) ភ្នែក, កែវភ្នែក ។ អក្ខិកាណ ខ្វាក់ភ្នែកម្ខាងឬភ្នែកខ្វាក់ម្ខាង : មនុស្សអក្ខិកាណ ។ អក្ខិបខុម ( —ប៉ៈ— ) រោមភ្នែក ( ហៅ អក្ខិលោមា ក៏បាន ) ។ អក្ខិភេសជ្ជ ( —ស័ច-ជៈ ឬ —ស័ច ) ថ្នាំភ្នែក ។ ល ។ ( ម. ព. អក្សិ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខរ—

មានន័យថា ( ម. ក្នុង ព. អក្ខរ ឬ អក្ខរៈ និង អក្ខរៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខរ​សម្បត្តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​មិន​ឃ្លៀងឃ្លាត​អក្ខរៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខរ​វិបល្លាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​បំប្លែង​អក្សរ (ម. ព. វិបល្លាស ផង) ។ អក្ខរ​សម័យ វិធី​ប្រើ​អក្សរ, ការ​សរសេរ​ឬ​អាន​អក្សរ; ការ​សរសេរ​កើត​ ឬ​មើល​ដាច់ : ចេះ​អក្ខរ​សម័យ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខរ​វិបត្តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ឃ្លៀងឃ្លាត​តួ ​ឬ​សំឡេង​អក្ខរៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខរ​វិន្យាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រជុំ​អក្ខរ; អក្ខរៈ​ដែល​រៀង​តាម​លំដាប់; អក្ខរានុក្រម; លិខិត, សំបុត្រ, ចុតហ្មាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខរ​វិធី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បែប​វេយ្យាករណ៍​និយាយ​អំពី​អក្ខរៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខរ​វិទូ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ចេះ​អក្សរ​ហ្មត់ចត់, អ្នក​ចេះ​អក្សរ​សាស្រ្ត (ស្ត្រី​ក៏​ជា អក្ខរ​វិទូ ដូច​គ្នា)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខរ​មុខ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​រៀន​អក្សរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខរ​ជីវក ឬ –ជីវកៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្មេរ, ស្មៀន (លិបិការ, លេខកៈ); អ្នក​តែង​សេចក្ដី (បើ​ស្ត្រី​ជា អក្ខរ​ជីវិកា)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អក្ខរ​ជននី –តូលិកា ឬ –លេខនី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប៉ាកកៃ ​ឬ​ស្លាប​ប៉ាកកា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត