Author: videoslearning.com

ស្វ័យប្រវត្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. ស្វយំ + ប្រវត៌ > ស្វយំប្រវត៌; បា. សយំ + បវត្ត > សយម្បវត្ត “ដែលប្រព្រឹត្តទៅខ្លួនឯង” ) ដែលកម្រើកឬដែលវិល, ដែលប្រព្រឹត្តទៅខ្លួនឯង ដោយកម្លាំងអគ្គិសនីឬដោយកម្លាំងគ្រឿងចក្រជាដើម ( បារ. Automatique )។
ឧទាហរណ៍៖ គ្រឿងចក្រស្វ័យប្រវត្ត, រថយន្តស្វ័យប្រវត្ត, ប៉ាកកាស្រូបស្វ័យប្រវត្ត, រូបតុក្កតាស្វ័យប្រវត្ត; នាឡិកាជារបស់ស្វ័យប្រវត្ត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

វ័យប្រណិធាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេរីភាពក្នុងការចាត់ចែង រៀបចំគ្រប់គ្រងរដ្ឋ ទៅតាមអធ្យាស្រ័យរបស់ខ្លួន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វ័យធនភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាពនៃប្រទេសដែលធ្វើអាជីវកម្មនូវធនធាន ដោយផ្ទាល់ខ្លួនឯង ក្នុងស្វ័យធនភាពនេះ អ្នកគ្រប់គ្រងត្រូវចាត់ចែងយកផលព្រះធរណី ដែលមានក្នុងប្រទេសស្រាប់ មកប្រើប្រាស់ខ្លួនឯង ហើយចៀសវាងតាមដែលអាចធ្វើបាន ក្នុងការនាំចូលនូវផលិតផលរបស់បរទេស។

                    ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចបិទជិតនៃប្រទេសមួយដែលមានការគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯង ហើយរស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើធនធានរបស់ខ្លួនផ្ទាល់។

ឧទាហរណ៍៖ ឧ. ក្រោយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកឆ្នាំ១៩២៩ ម៉ូសូលីនីបានអនុវត្តនយោបាយស្វ័យធនភាពនៅប្រទេសអុីតាលី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វ័យចល័ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដែលលឿនទៅមុខ ឬកម្រើកចុះឡើង ដោយអំណាច កំសួលទឹក ម៉ាស៊ីន និងដោយកម្លាំងអគ្គិសនី ប្រេងសាំង ឧស្ម័ន ជាដើម។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលលឿនទៅមុខ ឬកម្រើកចុះឡើង ដោយអំណាច កំសួលទឹក ម៉ាស៊ីន និងដោយកម្លាំងអគ្គិសនី ប្រេងសាំង ឧស្ម័ន ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វ័យគ្រប់គ្រង

មានន័យថា របៀបគ្រប់គ្រងដោយស្វយ័តរបស់បុគ្គល គ្រួសារ សហគមន៍ អង្គការស្ថាប័ន សហគ្រាស។
ឧទាហរណ៍៖ ឧ. អគ្គិសនីកម្ពុជាទទួលបានស្វ័យគ្រប់គ្រងពីរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វ័យគម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បរិធានកម្រើក ឬដើរដោយគ្រឿងយន្ត តាមបញ្ជាពីចម្ងាយ មនុស្សគ្មានគំនិតដុះពីខ្លួនឯង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វះពន្លះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា លះកិច្ចការឯទៀតហើយខំប្រឹងសង្វាតស្វែងរកអ្វីមួយដែលត្រូវការ មិនគិតដល់ទីឆ្ងាយៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ខំប្រឹងស្វះពន្លះមកពីនាយដល់អាយ . . . ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ខំប្រឹងរកក្នុងទីឆ្ងាយៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្វះលាភ ( ម. ប្រ. ) ។ ស្វះស្វែង ឬ ស្វែងស្វះ ( ម. ព. ស្វែង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វោយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ព. បុ.; បា. សេវ, សេវយ; សំ. សេវ៑ “សេព; . . .”; ស. ប្រើជា ស្វេយ អ. ថ. ស្វឺ៎យ ឬ សៈវ៉ឺ៎យ ) ទទួលរងអារម្មណ៍ជាសុខឬជាទុក្ខ, សោយ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្វោយទុក្ខ សោយទុក្ខ, រងទុក្ខ; ស្វោយរាជ្យ សោយរាជ្យ ( ម. ព. សោយ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វៃរី

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វៃរិន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វៃរិនី

មានន័យថា ដូចគ្នានឹង សេរិនី ដែរ ( ម. ព. សេរី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វៃរិន

មានន័យថា (ម. ព. សេរី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វែត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្វត ថា : ស្វែតស្វត ស្វតខ្លាំង, ស្វតក្រៃពេក។
ឧទាហរណ៍៖ ការុងធូរស្វែតស្វត។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា សម្ដីធូរស្វត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វែង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស្វះពន្លះរក; សង្វាតរក; ខំប្រឹងរកឲ្យបានដូចបំណង ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្វែងលាភ, ស្វែងទ្រព្យ។

                     ស្វែងស្វះ ឬ ស្វះស្វែង ខំប្រឹងស្វះពន្លះរកក្នុងទីឆ្ងាយៗ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វេតច្ឆត្រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ស្វេតច្ឆត្រ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វេត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. ឝ្វេត; បា. សេត ) ស។
ឧទាហរណ៍៖ ព័ណ៌ស្វេត។

                     ស្វេតច្ឆត្រ, ស្វេតបុស្ប ។ ល ។ (ម. ព. សេត) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វីស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស ស្វីស, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) ប៊ែន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វីក្រឹតិ៍

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វីករណ៍ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វីក្រឹតិ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វីករណ៍ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វីការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ) ការទទួលយក; សញ្ញា, សន្យា, ការធ្វើប្ដេជ្ញា, ពាក្យប្ដេជ្ញា។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើស្វីការ។

                    ស្វីការគ្រោះ ( —រ៉ៈ—; សំ. —គ្រហ ) ការកំហែង; ការរំលោភលើ; ការរុករានចូលយក ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើស្វីការគ្រោះ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វីករណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វីករណ ឬ ស្វីក្ឫតិ ) ការទទួលយក; ការទទួលព្រម; ការយល់ព្រមជាមួយ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើស្វីករណ៍។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វិតស្វាញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា កំណាញ់ស្វិតស្អិតល្មួតមិនងាយនឹងចាយទ្រព្យ, កំណាញ់ក្រៅតម្រា ។
ឧទាហរណ៍៖ កំណាញ់ស្វិតស្វាញ។

                    ដែលសាញទទូចមិនងាយព្រម, មិនងាយលែង ។
ឧទាហរណ៍៖ សម្ដីស្វិតស្វាញ, មនុស្សស្វិតស្វាញ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វិតចៅ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះបក្សីមួយប្រភេទ មាឌតូច ពួកចាបយំឮសូរសព្ទស្រមៃហាក់ដូចជាពាក្យថា ស្វិតចៅៗ ! . . . ឬថា ស្វិតទេចៅៗ ! . . . ( មានរឿងព្រេងបរម្បរា តំណាលថាសត្វនេះ មានដើមកំណើតមកពីដូនចាស់ម្នាក់ ដែលចៅប្រុសកំលោះវាយសម្លាប់ ព្រោះខឹងដោយឲ្យអាំងសាច់ស្រស់មួយដុំ ស្វិតតូចខុសពីប្រក្រតីដើម ក៏ចាប់ប្រកាន់ថា ជីដូនលបបរិភោគខ្លះបានជានៅសល់តិច; ជីដូនប្រាប់ថា ស្វិតទេចៅ! . . . ក៏ពុំជឿ . . . )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. ស្វិទ “បែកញើស, ធ្វើឲ្យបែកញើស; ធ្វើឲ្យឡើងសាច់ស្រាំង” ) ស្រក, ស្រុត, ទ្រុឌ, ទ្រោម, ស្រពោន បង់ជាតិស្រស់ ឬខុសពីប្រក្រតីដើម ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្លឹកឈើស្វិត; ស្វិតដៃ, ស្វិតជើង។

                     ដែលមានសាច់ល្អួតមិនស្រួយ, ដែលមិនងាយទាញឲ្យដាច់ឬមិនងាយបេះចេញបាន ។
ឧទាហរណ៍៖ សាច់ស្វិតទាញមិនដាច់ ។

                     ដែលគង់កាប់មិនមុត ។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សសាច់ស្វិត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាអង្គត់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា -ទំហំ ៖ ក្បាលដងខ្លួន 485-635 ម.ម ទម្ងន់ 8-12 គ.ក្រ -ភិនភាគ ៖ មានរូបរាងដូចស្វាត្រោសបេះបិទ តែធំជាងបន្តិច។ ផ្ទៃមុខមិនមានរោមក្រាស់ ថ្ងាស់ទំពែកលយទៅមុខរាងចោត ហើយស្បែកមុខមានពណ៌ក្រហមត្នោត ឫក្រហមខ្លាំង ពេលអាកាសធាតុក្តៅ និងមានតំរេកកាម។ -ជីវសាស្ត្រ ៖ រស់នៅតំបន់ខ្ពស់ ។ ចំណីអាហារ៖ គ្រាប់រុក្ខជាតិ សត្វល្អិត ផ្លែឈើ និង ផ្កាឈើ។ របាយ និងស្ថានភាព ៖ មានតិចតួច នៅភាគខាងលិចទន្លេមេគង្គ និងទទួលរងការគំរាមកំហែងលើពិភពលោកនិងបានចុះក្នុងបញ្ជីក្រហម IVCN (GT)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាហៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វាហា ) ពាក្យឧទាន ( ប្រើតាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ ) សម្រាប់បន្លឺក្នុងវេលាគោរពការបូជាទេវតាឬបូជាព្រះអគ្និ, មានសេចក្តីថា “សូមគោរព!” ឬថា “សូមឲ្យមានតេជះ!; សូមឲ្យមានជោគជ័យ!” ។ ខ្មែរប្រើចំពោះតែក្នុងការសូត្រសែកមន្តអាគមស្ដោះផ្លុំឬសូត្ររម្ងាប់, ច្រើនតែប្រើជាពាក្យផ្ដើម ឬជាពាក្យបញ្ចប់មន្តអាគម, សំដៅសេចក្តីដូចខាងលើ ក៏មាន, សំដៅសេចក្តីថា “គេថាត្រូវហើយ!, និយាយត្រូវហើយ !” ក៏មាន (បទសន្ធិជា សុ + អាហ, សុ > ស្វ ), ដូចជា ឱមសិទ្ធី ស្វាហៈ! . . .; ប្រើជា ស្វាហាយ ឬ ស្វាហាយ : ( < សុ + អា + ហាយ ) “ឲ្យបាត់ទៅ!; ឲ្យជាសះស្បើយទៅ!” ក៏មាន, ជា ស្វាហាបតិ៍ ( —ហាប់ ) “សូមគោរពព្រះអគ្និ !” ឬ “សូមឲ្យក្ដៅដូចភ្លើង !, ឲ្យឆេះដូចភ្លើង !” ក៏មាន ( ម. ព. ស្វាហាបតិ ឬ ស្វាហាបតិ៍ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាហិចស្វាហារ

មានន័យថា ( ម. ព. សហិចសហារ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាហាយៈ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វាហាយ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាហាយៈ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វាហាយ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាហាយ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វាហៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាហាប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វាហាបតិ “ព្រះអគ្និ” ) តេជះ, អានុភាព, អំណាច ។ ច្រើនប្រើសំដៅសេចក្តីថា “ទំហំទំហាត់, មាឌធំ; ការរឹងប៉ឹង, ការមាំមួន”។
ឧទាហរណ៍៖ មាឌមានស្វាហាប់ ( ម. ព. ស្វាហាបតិ ឬ ស្វាហាបតិ៍ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

កស្វាហាបតិ៍

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វាហាបតិ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាហាបតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វាហាបតិ ) ព្រះអគ្និ ឬព្រះអគ្គី (ភ្លើង) ។ ខ្មែរប្រើជាពាក្យឧទានក្នុងការសូត្រសែកមន្តអាគមឬសូត្ររម្ងាប់ ( ច្រើនប្រើ ស្វាហាបតិ៍ ) សំដៅសេចក្តីថា “សូមគោរពព្រះអគ្និ !” ឬ “សូមអញ្ជើញព្រះអគ្និ !” ឬថា “សូមឲ្យក្ដៅដូចភ្លើង !, សូមឲ្យឆេះដូចភ្លើង !”, ច្រើនប្រើជាពាក្យផ្ដើមឬជាពាក្យបញ្ចប់មន្តអាគម, ដូចជា ឱម-សិទ្ធីស្វាហាបតិ៍ ស្ដាប់បង្គាប់អញជាគ្រូបាធ្យាយ ! . . . ( ម. ព. ស្វាហៈ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាហាបតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វាហាបតិ ) ព្រះអគ្និ ឬព្រះអគ្គី (ភ្លើង) ។ ខ្មែរប្រើជាពាក្យឧទានក្នុងការសូត្រសែកមន្តអាគមឬសូត្ររម្ងាប់ ( ច្រើនប្រើ ស្វាហាបតិ៍ ) សំដៅសេចក្តីថា “សូមគោរពព្រះអគ្និ !” ឬ “សូមអញ្ជើញព្រះអគ្និ !” ឬថា “សូមឲ្យក្ដៅដូចភ្លើង !, សូមឲ្យឆេះដូចភ្លើង !”, ច្រើនប្រើជាពាក្យផ្ដើមឬជាពាក្យបញ្ចប់មន្តអាគម, ដូចជា ឱម-សិទ្ធីស្វាហាបតិ៍ ស្ដាប់បង្គាប់អញជាគ្រូបាធ្យាយ ! . . . ( ម. ព. ស្វាហៈ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាហា

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វាហៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាស៊ីឡង់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស ស្វាស៊ីឡង់, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) បាបាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាស៊ីឡង់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស ស្វាស៊ីឡង់, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) បាបាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាស៊ីបាយលាបមាត់ពពែ

មានន័យថា ល្បិចកលរបស់អ្នកនយោបាយ ឬក្រុមណាមួយដែលបំភាន់ការពិត ដោយយកំហុសរបស់ខ្លួនទៅទម្លាក់ដាក់ឱ្យអ្នកដទៃដែលមិនបានប្រព្រឹត្តកំហុសនោះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាស៊ីបាយលាបមាត់ពពែ

មានន័យថា ល្បិចកលរបស់អ្នកនយោបាយ ឬក្រុមណាមួយដែលបំភាន់ការពិត ដោយយកំហុសរបស់ខ្លួនទៅទម្លាក់ដាក់ឱ្យអ្នកដទៃដែលមិនបានប្រព្រឹត្តកំហុសនោះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាសរោគ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. ឝ្វាស; បា. សាស + រោគ) រោគហឺត (ហិតរោគ); ប្រើជា សាសរោគ (សា-សៈរោក) ក៏បាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សំ. ឝ្វាស “ដង្ហើម, ខ្យល់ដកដង្ហើម; ការដកដង្ហើមធំ; ដង្ហើមហឺត; អាកាស; ខ្យល់”) អង្គជាតរបស់បុរស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វារាជ្យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ.) ឋានព្រះឥន្ទ្រ (ឋានត្រ័យត្រិង្ស) មហាក្សត្រានុភាព ឬមហារាជានុភាព។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វារាជ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ.) ព្រះឥន្ទ្រ; មហាក្សត្រដែលមានតេជានុភាពខ្លាំង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាយអន្លក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្មៅម្យ៉ាង កម្ពស់ ០,៥-១ ម នាំពីស្រុក Mexique (អាមេរិកក្តៅ) មកដាំក្នុងប្រទេសក្តៅឯទៀតជាដើម។ លំអដោយមានផ្កាសម្បុរលឿងស្រស់។ ស្លឹកអាចបរិភោគបាន ដូចស្លឹកស្បៃរឿង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាយសួគ៍, ចំបក់ឈាម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះចុល្លព្រឹក្ស ឬព្រឹក្សតូចមួយប្រភេទ កំពស់ ៦ – ១៥ម ដុះក្នុងព្រៃក្រាស់ ឬព្រៃស្រោងជិតមាត់ទឹក នៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ជ្វា លើកោះខ្លះ (sonde borneo) និងនៅប្រទេសសេរីលង្កា ។ ផ្លាមានក្លិនក្រអូប អាចផ្សំធ្វើម្ហូបបាន ។ ផ្លែគេបរិភោគ ។ គ្រាប់មានធាតុប្រេងច្រើនសម្រាប់ធ្វើទៀន ។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាយរបា ,ស្វាយមាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះព្រឹក្សម៉្យាងកំពស់ ២០-៣០ ម ដុះក្នុងព្រៃក្រាស់នៃប្រទេសកម្ពុជា និងវៀតណាម ។ ស្លឹក និងផ្លែខ្ចីៗ ប្រើជាបន្លែ។ ផ្លែទុំបរិភោគបាន មានរសជាតិផ្អែម។ ឈើ គេប្រើធ្វើជាក្ដារក្រាល ។​
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាយព្រៃ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្វាយដែលដុះឯងក្នុងព្រៃ ផ្លែតូចៗ រាងត្រមុល មានជ័រច្រើន កាលនៅខ្ចីមានរសជូរខ្លាំង វេលាទុំមានក្លិនក្រអូប អន់ជូរ ល្មមបរិភោគបាន ដើមចាស់មានខ្លឹម គេច្រើនប្រើការធ្វើក្ដារក្រាលផ្ទះ ឬក្ដារងឿជាដើម។
ព្រឹក្សម៉្យាងកំពស់ ៣០-៤០ ម ដុះក្នុងព្រៃក្រាស់នៃប្រទេសកម្ពុជា វៀតណាម និងថៃ ។ ស្លឹក និងផ្លែខ្ចីៗ ប្រើជាបន្លែបាន ។ ផ្លែទុំតូចៗ សាច់ពណ៌ស គេមិនចូលចិត្តបរិភោគឡើយ ។ ឈើពណ៌សភ្លាវ ប្រើការធ្វើជាក្ដារបន្ទះ ក្ដារងឿ ។ល។ សំបកសំរាប់ធ្វើថ្នាំរំងាប់រោគបំពង់ក និងរោគស្វាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាយពងត្រង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមួយប្រភេទ កំពស់ ១០-៣៥ ម ដុះក្នុងព្រៃក្រាស់នៃឥណ្ឌូចិន ។ ស្លឹក និងផ្លែខ្ចីៗ ប្រើធ្វើជាបន្លែបាន ។ ផ្លែទុំ ជាអាហារផ្អែម តែមានសរសៃច្រើនបន្តិច ។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាយត្រាំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានសម្បុរស្រដៀងនឹងសាច់ស្វាយខ្ចីជ្រក់។
ឧទាហរណ៍៖ សំពត់ពណ៌ស្វាយត្រាំ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាយចន្ទី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកខ្ចីប្រើជារបោយឬជាអន្លក់បាន, ផ្លែលៀនចុងគ្រាប់លេចចេញមកខាងក្រៅ វេលាទុំមានក្លិនក្រអូបឆួលឆ្ងិតបន្តិច មានជ័របន្តិចៗ ប្រើការញាំបរិភោគបាន, បើគេចេះផ្សំគ្រឿងញាំ មានជីវជាតិ ឆ្ងាញ់ពីសាគ្រាន់បើដែរ, ជាដំណាំមិនសូវរើសដី, សម័យបច្ចុប្បន្ននេះ គ្រាប់ស្វាយចន្ទីស្ងួតមានតម្លៃ គួរប្រជាពលរដ្ឋពេញចិត្តដាំឲ្យបានច្រើនឡើង ព្រោះជាសេដ្ឋកិច្ចបន្ទាប់បន្សំមួយប្រភេទ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងដែរ។
ឧទាហរណ៍៖ គ្រាប់ស្វាយចន្ទីលីងមានរសឈ្ងុយឆ្ងាញ់ សម្រាប់បរិភោគមុន នាំឲ្យការបរិភោគភោជនាហារមានរសឆ្ងាញ់ជាងធម្មតា ( អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ខ្យូវ គេនិយាយថា ដើមខ្យូវ, ផ្លែខ្យូវ, គ្រាប់ខ្យូវ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាយគគីត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា “ឈ្មោះព្រឹក្សកំពស់ 8-15ម ដុះក្នុងព្រៃក្រាស់ និងល្បោះនៃ ប្រទេសកម្ពុជា លាវ វៀតណាម និងថៃ។ ឈើស្រាល គេប្រើសម្រាប់ធ្វើហិប និងប្រអប់ ពេលខ្លះធ្វើជាគ្រឿងរាយរងនៃផ្ទះ។”

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាយកណ្តុរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា “ឈ្មោះព្រឹក្សមួយប្រភេទកំពស់ 20-30ម ដុះក្នុងព្រៃជ្រៅលើភ្នំ ទាបៗល្មមដែលមានឧព្វេធ 500-1000ម ច្រើនដុះតាមចង្កេះភ្នំបូកគោ ក្នុងប្រទេសខ្មែរ។ ស្លឹកខ្ចីៗអាចប្រើជាអន្លក់បាន។ គេស្ងោរសំបកផឹករម្ងាប់រោគរាគ។”

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈើដំណាំដើមធំ ផ្លែកាលនៅខ្ចីឬចាស់ ច្រើនតែជូរ លុះដល់ទុំច្រើនតែផ្អែម សម្រាប់ប្រើបរិភោគបានតាមការ, មានច្រើនប្រភេទស្ទើររាប់ឈ្មោះពុំអស់។
ឧទាហរណ៍៖ ស្វាយកែវ, ស្វាយក្បាលដំរី, ស្វាយខ្ទិះ, ស្វាយចេក, ស្វាយទុរេន, ស្វាយពងត្រង, ស្វាយពុំសែន, ស្វាយមាស, ស្វាយមីង, ស្វាយស។ល។

                      ឈ្មោះរោគឆ្លង កើតអំពីការឆ្លងដោយរួមបវេណីនៃបុរសស្ត្រី។

ឧទាហរណ៍៖​ កើតស្វាយ។

                      រោគស្វាយមាន ២ យ៉ាងគឺ ស្វាយក្រាប់ ស្វាយដែលក្រាប់នៅតែខាងក្នុងមិនបែកចេញមកក្រៅ; ស្វាយបែក ស្វាយដែលបែកចេញជាដំបៅ ។

                       ដំណាំមួយប្រភេទកំពស់ ២-២០ ម មានដើមកំណើតក្នុងទ្វីបអាស៊ី គេដាំនៅគ្រប់ប្រទេសក្ដៅក្នុងសកលលោក។ ស្លឹក និងផ្កាខ្ចីៗ ប្រើជាបន្លែអន្លក់បាន ។ ផ្លែទុំ តែងមានលក់ក្នុងផ្សារ ។ ខ្មែរនិយមប្រើផ្លែទុំធ្វើដំណាប់ ដោយយកសាច់ស្វាយដាក់ហាលថ្ងៃលើស្លឹកចារ ។ ដំណាប់ស្វាយ ជាអាហារការពារជំងឺរាក់ធ្មេញ។ ឈើស្វាយ ប្រើធ្វើជារបស់ប្រើប្រាស់ បានគ្រប់យ៉ាង ។ សំបកមានសារជាតិពណ៌លឿង ដែលអាចធ្វើសំពត់ ឬ កន្ទេលពណ៌ខៀវឲ្យទៅជាបៃតងវិញ ។ គ្រូថ្នាំបុរាណប្រើសំបក និងឫសស្វាយ សំរាប់ព្យាបាលរោគផ្សេងៗដូចជា រាគមួល សន្លាក់ឆ្អឹង រោគស្វាយ ប្រមេះ ។ល។ មានស្វាយបង្កាត់ច្រើនមុខណាស់ ដូចជា ស្វាយកែវ ខិ្ទះ ទុរេន ពុំសែន ។ល។ ស្វាយដែលមិនបង្កាត់ គឺស្វាយក្បាលដំរី ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានព័ណ៌ដូចសម្បុរសាច់ដើមលំចង់ ឬដូចសម្បុរគ្រាប់មាក់ប្រាងខ្ចី ។
ឧទាហរណ៍៖ ព័ណ៌ស្វាយ, ល័ក្តស្វាយ។

                      ស្វាយបបូរមាត់ បបូរមាត់ឡើងសម្បុរស្ទើរស្វាយ ។ ភ័យស្វាយមុខ ភ័យខ្លាំងឡើងទឹកមុខខ្មៅស្វាយ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាមីភក្តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេចក្តីស្រឡាញ់ស្មោះត្រង់មិនចង់ឱ្យឃ្លាត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាមី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វាមិន៑; បា. សាមី ) ម្ចាស់; ប្ដី ។ ស្វាមីភក្តិ ឬ —ភ័ក្តិ ( —ម៉ីភ័ក ) សេចក្តីស្រឡាញ់ស្មោះចំពោះម្ចាស់, ចំពោះចៅហ្វាយនាយ; សេចក្ដីស្រឡាញ់ស្មោះចំពោះស្វាមី ។ ស្វាមីភរិយា ប្ដីនិងប្រពន្ធ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាព្រាម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា -ទំហំ ៖ ក្បាលដងខ្លួន 493-570 ម.ម កន្ទុយ 725-840 ម.ម ប្រវែងជើងមុខ 138-156 ម.ម ទម្ងន់ 608 គ.ក្រ -ភិនភាគ ៖ ផ្នែកលើខ្លូនមានពណ៌ខ្មៅប្រផេះ ឫស្ទើរខ្មៅ និង រោមដែលបះៗមានពណ៌ស។ ផ្ទៃមុខមានពណ៌ខ្មៅ ហើយមួយចំនួនមានច្រមុះមាត់ ស។ មានដុះកញ្ចុំពុកមាត់វែងសព្រឿងៗព័ន្ធជុំវិញផ្ទៃមុខស្ទើរលុបត្រចៀក។ -ជីវសាស្ត្រ ៖ ព្រៃស្រាង និង តំបន់ឆ្នេរវាលភក់ព្រៃកោងកាង ។ ចំណីអាហារ៖ សត្វល្អិត ផ្លែឈើ ស្លឹកឈើ និង ផ្កាឈើ។ របាយ និងស្ថានភាព ៖ មិនសូវសំបូរ មាននៅព្រៃភ្នំក្រវ៉ាញ និងភ្នំខាងជើងបឹងទន្លេសាប និងទទួលរងការគំរាមកំហែងលើពិភពលោកនិងបានចុះក្នុងបញ្ជីក្រហម IVCN (GT)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ខៃទម្លុះដោយស្វាន។
ឧទាហរណ៍៖ ឈើនេះសាច់រឹងណាស់ ស្វានស្ទើរមិនមុត។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝ្វាន; បា. សាន ឬប្រើជា ស្វាន ក៏មាន ) សុនខ ។ ខ្មែរហៅសំដៅតែ “ឆ្កែព្រៃ” : ចចកស្វានស្វា ។ ( ព. កា. )។
ឧទាហរណ៍៖ សម័យបុរាណ ក្នុងព្រៃស្មសាន មានពួកស្វាននៅ ចាំស៊ីសាកសព ស្រស់ៗឆៅៗ សម័យឥឡូវ មិនដូចព្រេងនាយ។

                     គ្រឿងដែកមួយប្រភេទ មានធ្នូឬផ្នោះ ស្ពឺរមួលសម្រាប់ខៃទម្លុះសាច់ឈើ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្វានជាងឈើ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ធ្យាយិន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. សជ្ឈាយី ) អ្នកស្វាធ្យាយ, អ្នករៀនទន្ទេញ ( បើស្ត្រីជា ស្វាធ្យាយិនី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាធ្យាយន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វាធ្យាយន; បា. សជ្ឈាយន ) ការសូត្រឮបន្តិចៗ ឬការសូត្រខ្សឹបៗ; ការទន្ទេញ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើស្វាធ្យាយន៍, សិស្សនេះមានស្វាធ្យាយន៍ជានិច្ច គឺធ្វើការសូធ្យ, មានការសូធ្យ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាធ្យាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. សជ្ឈាយ ) សូត្រឮបន្តិចៗ ឬសូត្រខ្សឹបៗ; ទន្ទេញ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្វាធ្យាយមន្ត, ស្វាធ្យាយបាលី គឺសូធ្យមន្ត, សូធ្យបាលី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាធីន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. < ស្វ “ខ្លួនឯង” + អធីន “ដែលតាមអំពើចិត្ត; ដែលស្ថិតនៅក្នុងអំណាច; ការស្ថិតនៅក្នុងអំណាច”; បា. សាធីន < ស + អធីន ) ដែលប្រព្រឹត្តតាមទំនើងចិត្តខ្លួនបាន, ដែលស្រេចតែនឹងខ្លួនឯង; អ្នកដែលជាអធិបតីលើខ្លួនឯង (អត្តាធីន)។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្វាធីន។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. < ស្វ “ខ្លួនឯង” + អធីន “ដែលតាមអំពើចិត្ត; ដែលស្ថិតនៅក្នុងអំណាច; ការស្ថិតនៅក្នុងអំណាច”; បា. សាធីន < ស + អធីន ) ដែលប្រព្រឹត្តតាមទំនើងចិត្តខ្លួនបាន, ដែលស្រេចតែនឹងខ្លួនឯង; អ្នកដែលជាអធិបតីលើខ្លួនឯង (អត្តាធីន)។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្វាធីន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាទុ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ.; បា. សាទុ ) ផ្អែម; ឆ្ងាញ់ ។ ស្វាទុភោជន ភោជនឆ្ងាញ់ ។ ស្វាទុរស រសផ្អែម , រសឆ្ងាញ់ ។ ស្វាទុវាចា សម្ដីផ្អែម។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាត្រោស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា -ទំហំ ៖ ក្បាលដងខ្លួន 470-585 ម.ម កន្ទុយ 140-230 ម.ម ទម្ងន់ 3,5-9 គ.ក្រ -ភិនភាគ ៖ ក្បាល ខ្នង កន្ទុយមានពណ៌ខ្មៅជាងផ្នែកផ្សេង។ ចុងកន្ទុយកោងជាទំពក់ នៅចំទទូលក្បាលមានក្រយ៉ៅ ដែលមានរោមខ្លីបះត្រង់ៗមើលទៅរៀងដូចជាមួកកាតឹប។ -ជីវសាស្ត្រ ៖ រស់នៅព្រៃស្រោង ព្រៃជ្រុះស្លឹក មិនរស់នៅមួយកន្លែងទេ ។ ចំណីអាហារ៖ ផ្លែឈើ ផ្កា គ្រាប់ធញ្ញជាតិ សត្វល្អិត។ របាយ និងស្ថានភាព ៖ មានជាមធ្យម ហើយត្រូវបានធ្វើការហាមឃាត់ក្នុងការបរបាញ់ និង ធ្វើអាជីវកម្ម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ មានបន្លា, គ្រាប់ប្រើជាថ្នាំ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាញាក់ចិញ្ចើម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ព. ប្រ. ) ផ្លេកបន្ទោរដែលចេញពន្លឺព្រិចៗព្រើតៗរឿយៗ មានអាការស្រដៀងនឹងស្វាញាក់ចិញ្ចើម, ប្រាកដតែនៅវេលាមានភ្លៀងក្នុងរាត្រី ( ហៅ មហារីក ក៏បាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាង្គា

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វាង្គ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាង្គនា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. < សុ “ល្អ, ប្រពៃ” + អង្គនា “ស្ត្រី”, សុ > ស្វ ) ស្ត្រីមានរូបល្អ, នាងឆើតឆោម ។ ( ព. កា. )។
ឧទាហរណ៍៖ រីស្វាង្គនា បើមានវិទ្យា គ្រប់គ្រាន់ប្រពៃ រមែងមានយស ខ្ពង់ខ្ពស់ពេកក្រៃ សឹងមានតម្លៃ កម្រមានប្រៀប។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាង្គ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. < សុ “ល្អ, ប្រពៃ” + អង្គ “អង្គ, អវយវៈ, រូប”, សុ > ស្វ ) ដែលមានរូបឆោមល្អ, សមរម្យ; បើស្ត្រីជា ស្វាង្គា ។ ( ព. កា. )។
ឧទាហរណ៍៖ ស្វាង្គស្វាង្គា ស្វាមីភរិយា មានភ័ព្វបវរ តាំងពីចាប់ដៃ ជាគូស្រករ មានចិត្តត្រេកអរ ចំពោះបុណ្យទាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ស. សវ់ាង អ. ថ. សៈវ៉ាង ) ភ្លឺ; ភ្លឺស្រឡះ : ស្វាងឯកើត ភ្លឺឯកើត (អរុណោទ័យ) ។ មេឃស្វាង មេឃស្រឡះ ។ ស្វាងមុខស្វាងមាត់ ស្រឡះមុខមាត់ ។ ស្វាងគ្រុន ស្រាកគ្រុន ។ ស្វាងអារម្មណ៍ អារម្មណ៍ភ្លឺ, ថ្លាចិត្ត, ថ្លាគំនិត។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាគមន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. < សុ + អាគមន ) ដំណើរមកដល់ដោយប្រពៃ, ការមកដល់ដែលធ្វើឲ្យកើតសេចក្តីរីករាយសប្បាយ; ការរៀបចំទទួលយ៉ាងអធិកអធម ដោយសោមនស្ស។
ឧទាហរណ៍៖ . . . បានទទួលស្វាគមន៍អំពីប្រជាពលរដ្ឋ; សម្ដែងស្វាគមន៍ចំពោះភ្ញៀវ។

                       ការមកដល់ ឬកើតមានដោយសោមនស្ស ការរៀបចំទទួលអធិកអធម ដោយសោមនស្ស ចេតនា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាគតំ !

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. < សុ “ប្រពៃ, ល្អ; ស្រួល” + អាគតំ “មក, ដែលមក”, សុ > ស្វ ) មកស្រួលហើយ! ។ ពាក្យសម្រាប់បន្លឺដោយសេចក្ដីត្រេកអររួសរាយរាក់ទាក់ទៅរកភ្ញៀវ ដែលទើបចូលមកដល់ភ្លាម, មានសេចក្ដីថា “មកស្រួលហើយ !, អញ្ជើញមកស្រួលហើយ ! . . .”, និយាយផ្ទួនពីរដងក៏បាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាគត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំណើរមកដោយស្រួល, ដោយសួស្ដី, ដោយសុវត្ថិភាព, ដោយសេចក្ដីរីករាយ; ការទទួលភ្ញៀវដោយសេចក្ដីរីករាយ, ដោយរាក់ទាក់ ។ ពាក្យសម្រាប់ពោលទៅរកភ្ញៀវដែលទើបចូលមកដល់ភ្លាម, មានសេចក្ដីថា “មកស្រួលហើយ ! ( ប្រើជា ស្វាគតំ ! ក៏បាន ) ។ ស្វាគតភាព ( —គៈតៈភាប ) ការមកដោយស្រួល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. < សុ “ប្រពៃ, ល្អ; ស្រួល” + អាគត “មក, ដែលមក”, សុ>ស្វ ) ដែលមកដោយស្រួល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាក្រវាត់ ឬស្វាកន្ទុយស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា -ទំហំ ៖ -ភិនភាគ ៖ មានពណ៌ច្រើន និង រោមវែងៗ។ ក្បាលមានរោមពណ៌ខ្មៅដុះវែងបះទៅក្រោយ ហើយដុះជុំវិញផ្ទៃមុខមានពណ៌ស និងប្រឡៅកមានពណ៌ត្នោតខ្ចី ព័ន្ធជុំវិញមួយជាន់ទៀតដោយពណ៌ត្នោតចាស់។ -ជីវសាស្ត្រ ៖ ព្រៃស្រាង និងជាពិសេសត្រង់ព្រំប្រទល់កម្ពុជា-ឡាវ-វៀតណាម ។ ចំណីអាហារ៖ ផ្លែឈើ ស្លឹកឈើ និង ផ្កាឈើ។ របាយ និងស្ថានភាព ៖ សត្វកំរ នៅភាគខាងជើង និរតី និង ឥសាននៃប្រទេស។ ហើយទទួលរងការគំរាមកំហែងលើពិភពលោកនិងបានចុះក្នុងបញ្ជីក្រហម IVCN (GT)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាក្តាម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា -ទំហំ ៖ ក្បាលដងខ្លួន 485-550 ម.ម ទម្ងន់ 3,5-6,5 គ.ក្រ -ភិនភាគ ៖ ពណ៌ខ្មៅ និង ឆើត សំដៅលើពូកដែលរស់នៅតំបន់ព្រៃ ហើយពណ៌ភ្លឺ គឺពួកនៅតាមមាត់សមុទ្រ ហើយពណ៌វាប្តូរទៅតាមរដូវកាល និង ទីតាំង។ ចំពោះស្វាមិនទាន់ពេញវ័យមានដុះរោមកញ្ចុំលើក្បាលខ្ពស់ ហើយចាស់វិញមានរោមវែងក្រាស់ដុះជុំវិញផ្ទៃមុខ ថ្ងាសត្រងោល។ -ជីវសាស្ត្រ ៖ រស់នៅតាមបណ្តាយឆ្នេរខ្សាច់ និង មាត់ឆ្នេរកោះ ជាពិសេសវាលភក់ព្រៃកោងកាង ។ ចំណីអាហារ៖ ក្តាម បង្កង ខ្យងខ្ចៅ គ្រម លៀស ងាវ និងសត្វល្អិតដែលនាំមកដោយទឹកលំនាច។ របាយ និងស្ថានភាព ៖ សំបូរនៅតំបន់ជុំវិញបឹងទន្លេសាប និង ឆ្នេរវាលភក់ព្រៃកោងកាង។ និងជាប្រភេទជិតទទួលរងការគំរាមកំហែងលើពិភពលោកក្នុងបញ្ជីក្រហម IVCN (GT)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វាក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលចេះតែសមប្រកបនឹងការស្វែង, ដែលចេះតែចួបប្រទះលាភ, ដែលចេះតែងាយប្រទះ, ងាយបាន។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្វាក់លាភ, ឆ្កែស្វាក់ ។ ព. ផ្ទ. ឆ្នែង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សត្វព្រៃមួយពួក រូបរាងស្រដៀងនឹងមនុស្ស, ជាសត្វរពឹសរប៉ិលរប៉ូច សាវ៉ា ក្រឡិចក្រឡុច; មានច្រើនប្រភេទ ខ្លះមានកន្ទុយ ខ្លះឥតកន្ទុយ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្វាក្រិស, ស្វាខោ, ស្វាព្រាហ្មណ៍, ស្វាអង្គត់។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វស្តី

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វស្ដិ )។ ( ម. ព. ស្វស្ដិ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វស្ដិកៈ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្វស្ដិក )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វស្ដិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វស្ដិក ) សុភព័ស្ដុ, សុភមង្គល, មង្គលសួស្ដី, ស្រីសួស្ដី; ផ្លូវបែកបួន; គំនូសជើងក្អែកមានកែង ។ គ្រឿងសម្គាល់មួយប្រភេទ មានសណ្ឋានខ្វែងបួនជ្រុង ប៉ែកខាងចុងសណ្ឋានជាកែងស្មើភាគគ្នាទាំងបួន សម្រាប់អ្នកប្រទេសឥណ្ឌាពួកខ្លះប្រើជាសញ្ញាតាមដោយសន្មតិ . . . ( សម័យសព្វថ្ងៃនេះ ស្វស្តិកៈ ផ្សាយពេញលោក )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វស្ដិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វស្ដិក ) សុភព័ស្ដុ, សុភមង្គល, មង្គលសួស្ដី, ស្រីសួស្ដី; ផ្លូវបែកបួន; គំនូសជើងក្អែកមានកែង ។ គ្រឿងសម្គាល់មួយប្រភេទ មានសណ្ឋានខ្វែងបួនជ្រុង ប៉ែកខាងចុងសណ្ឋានជាកែងស្មើភាគគ្នាទាំងបួន សម្រាប់អ្នកប្រទេសឥណ្ឌាពួកខ្លះប្រើជាសញ្ញាតាមដោយសន្មតិ . . . ( សម័យសព្វថ្ងៃនេះ ស្វស្តិកៈ ផ្សាយពេញលោក )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វស្តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វស្ដិ ) សួស្ដី (ផ្លាស់ វ ជាស្រៈ ួ) ។ ស្វស្ដិភាព សួស្ដីភាព, សុវត្ថិភាព ។ ស្វស្ដិមង្គល មង្គលសួស្ដី ។ ស្វស្តិសុខ សុខសួស្ដី, សុវត្ថិសុខ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វរៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វរ; បា. សរ ) សំឡេង; ស្រៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វយ័ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដែលដល់ព្រមដោយស្វ័យភាព (ម.ព នោះ)។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. < ស្វ + យត > ស្វយត ) ដែលប្រកបដោយស្វ័យភាព, ដែលមានសេរីភាពចាត់ចែងកិច្ចការគ្រប់យ៉ាង ដោយច្បាប់របស់ខ្លួន។
ឧទាហរណ៍៖ រដ្ឋស្វយ័ត, ថវិកាស្វយ័ត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វយម្ភូ

មានន័យថា ( ម. ព. សយម្ភូ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វយម្ពរា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សយម្ពរា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វភូមិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. សភូមិ ) ភូមិឬទីរបស់ខ្លួន, ស្រុកទេសរបស់ខ្លួន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វទេស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្វទេឝ; បា. សទេស ) ប្រទេសរបស់ខ្លួន, ស្រុករបស់ខ្លួន; ស្រុកកំណើត ( ព. កា. )
ឧទាហរណ៍៖ រីមនុស្សប្រហែល បោះបង់ស្វទេស ពុំដែលនឹកនា គំនិតខ្លីៗ ហ៊ានខ្ចីទ្រព្យា គេឥតរួញរា ពន្លិចខ្លួនឯង។

                     ស្វទេសភ័ក្ត ( ស្វៈទេ-សៈភ័ក ) ដែលស្រឡាញ់ស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួន ។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្វទេសភ័ក្ដ ។

                      ស្វទេសភក្ដី ( ស្វៈទេ-សៈភ័ក-ក្ដី ) សេចក្តីស្រឡាញ់ស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួន ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ធូរខ្លាំង; ស្ប៉ត, ធូរស្ប៉ត។
ឧទាហរណ៍៖ ធូរស្វត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វជន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. សជន ) ដូចគ្នានឹង សជន ដែរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្វច្ឆន្ទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. សច្ឆន្ទ ) ដែលមានសេចក្តីពេញចិត្តចំពោះខ្លួនឯង ឬចំពោះអំពើរបស់ខ្លួន; ដែលតាមទំនើងចិត្តខ្លួន; អ្នកដែលប្រព្រឹត្តតាមទំនើងខ្លួនឯងបាន, អ្នកដែលជាអធិបតីលើខ្លួនឯង; សេរី, សេរីភាព, ស្វៃរិន, អត្តាធីន។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្វច្ឆន្ទ ( ប្រើជា សច្ឆន្ទ ក៏បាន; បើស្ត្រីជា ស្វច្ឆន្ទា ឬ សច្ឆន្ទា )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ.; បា. សច្ឆន្ទ ) ដែលមានសេចក្តីពេញចិត្តចំពោះខ្លួនឯង ឬចំពោះអំពើរបស់ខ្លួន; ដែលតាមទំនើងចិត្តខ្លួន; អ្នកដែលប្រព្រឹត្តតាមទំនើងខ្លួនឯងបាន, អ្នកដែលជាអធិបតីលើខ្លួនឯង; សេរី, សេរីភាព, ស្វៃរិន, អត្តាធីន។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្វច្ឆន្ទ ( ប្រើជា សច្ឆន្ទ ក៏បាន; បើស្ត្រីជា ស្វច្ឆន្ទា ឬ សច្ឆន្ទា )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្លៅ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលសំដៅត្រង់មិនងាកបែរ, មិនល្អៀង។
ឧទាហរណ៍៖ ក្រឡេងស្លៅ, ដើរលឿនស្លៅ, រត់ស្លៅសំដៅដាក់។

                    ប្រើជា គុ. ក៏បាន : ដំណើរស្លៅ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្លោម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា រញមស្លឹក ព្រោះជាំទឹក, ព្រោះត្រូវកម្ដៅថ្ងៃខ្លាំង ឬព្រោះត្រូវចំហាយកម្ដៅភ្លើង។
ឧទាហរណ៍៖ ឈើស្លោមស្លឹក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្លោក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝ្លោក; បា. សិលោក ) សេចក្តីសរសើរ, ពាក្យសរសើរ; ពាក្យកាព្យសម្រាប់សូត្រសរសើរគុណ; ឆន្ទ, គាថា ជាភាសាសំស្ក្រឹតឬបាលី; កេរ្ដិ៍ឈ្មោះល្អ ។ ខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅពាក្យរៀលសម្រាប់ទាយលក្ខណៈមនុស្សជាដើម ដូចជា ជំហរសិង្ហ សម្លឹងខ្លា សំឡេងស្អា ភ្នែកមាន់ព្រៃ ( ទាយថា មនុស្សម្នាក់បើប្រកបព្រមដោយលក្ខណៈទាំង ៤ យ៉ាងនេះ ជាអ្នកមានបុណ្យ មានអំណាចចិត្តមុត ) ។ មានពាក្យសុភាសិតថា កុំយកពាក្យស្លោកផ្ទឹមនឹងគម្ពីរ ( ម. ព. សម្លោក និង សិលោក ផង )។

                    ថង់សម្រាប់ច្រកបាត្រ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្លោកបាត្រ; បាត្ររបស់ខ្ញុំករុណាមានតែស្លោកឥតយោគ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្វិតជាំដោយចំហាយក្ដៅ
ឧទាហរណ៍៖ ស្លឹកឈើស្លោក។

                     ស្លោកមុខ ( ព. ប្រ. ) ឡើងមុខស្ពាន់អែស្រពោនស្រពាប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដៀលស្លោកមុខ, ភ័យស្លោកមុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្លោ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលបើកខ្លាំងបញ្ឈរស្លឹងដោយ ភ្ញាក់ផ្អើលឬភ័យ, តក់ស្លុត (ចំពោះតែភ្នែក)។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្នែកស្លោ; ធ្វើភ្នែកស្លោ, ភ័យស្លោភ្នែក។

                     ស្លន់ស្លោ ស្លន់ធ្វើភ្នែកស្លោ ឬធ្វើភ្នែកស្លោព្រោះស្លន់។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលបើកខ្លាំងបញ្ឈរស្លឹងដោយ ភ្ញាក់ផ្អើលឬភ័យ, តក់ស្លុត (ចំពោះតែភ្នែក)
ឧទាហរណ៍៖ ភ្នែកស្លោ; ធ្វើភ្នែកស្លោ, ភ័យស្លោភ្នែក។

                   ស្លន់ស្លោ ស្លន់ធ្វើភ្នែកស្លោ ឬធ្វើភ្នែកស្លោព្រោះស្លន់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្លែវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ត្របាំងបះម្ខាងមើលមិនចំ (ចំពោះតែភ្នែក)។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្នែកស្លែវ (ភ្នែកស្រឡែវ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្លែត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្លាំងខ្លាំង, ព្រលែតខ្លាំង។
ឧទាហរណ៍៖ សស្លែត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្លែងព្រវៀក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ ស្លឹកនិងផ្លែស្រដៀងនឹងស្លែងតែធំៗទ្រើសជាងស្លែងធំ មិនពុលដូចស្លែងទេ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្លែងដងដឹង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទ ដើមតូចស្លឹករង្វើលៗ ផ្កាក្រហម មានមើម មានរសជាតិពុល។
ឈ្មោះវល្លិទន់មួយប្រភេទ ប្រវែង ៣-៦ ម ដុះលើដីវាលមានថ្លៃ នៅប្រទេសអាស៊ី និងអាហ្រិ្វកផ្នែកក្តៅ។ គេនិយមដាំស្លែងដងដឹង ជាលំអដោយមិនមានផ្កាធំៗ ពណ៌ក្រហមលាយលឿង។ មើមមានជាតិពុល។ តែគេអាចចម្រាញ់ជាតិមើមយ៉ាងតិចបំផុតមកធ្វើថ្នាំលើកម្លាំង។ ពួកអាក្រក់ខ្លះ យកមើមទុកបំពុលគេ ឬឱ្យរលូតកូន។ តាមធ​ម្មតា មើមស្លែងដងដឹង គេប្រើសម្រាប់សម្លាប់ចៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្លែង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើពុល, មាន ២ ប្រភេទគឺ ស្លែងធំ ស្លែងមានដើម, ស្លឹក, ផ្លែធំ; ស្លែងវល្លិ (—វាល់) ស្លែងតូចដើមមានសណ្ឋានស្ទើរជាវល្លិ ផ្លែតូចៗ។

                         ព្រឹក្សកំពស់ ៥-២០ ម ដុះក្នុងព្រៃស្រោង ឬមាត់ព្រៃធំ តាមដងស្ទឹង លើដីមានជាតិដិឥដ្ឋ ឬជាតិឥដ្ឋលាយខ្សាច់ នៃប្រទេសឥណ្ឌា សេរីលង្កា ឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងជ្វា គេនាំទៅដាំក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។ គ្រាប់អាចធ្វើជាថ្នាំក្អួតបាន បើលេបពីរទៅជាពុលដល់ស្លាប់ផង។ សំបកសម្រាប់ធ្វើថ្នាំបំពោកលើដំបៅរលួយ។ គេនាំគ្រាប់ទៅលក់ទ្វីបអឺរ៉ុបសម្រាប់ធ្វើឱសថ ដោយវាមានធាតុ Strychnine ច្រើន។ បើប្រើតាមកំរិតត្រឹមត្រូវ ជាថ្នាំលើកកម្លាំងកោសិកានៃសរសៃប្រសាទ និងសរសៃវិញ្ញាណទាំងអព្រឹក្សកំពស់ 5-20ម ដុះក្នុងព្រៃស្រោង ឬមាត់ព្រៃធំ តាមដងស្ទឹងលើដីមានជាតិដិឥដ្ឋ ឬជាតិឥដ្ឋលាយខ្សាច់ នៃប្រទេសឥណ្ឌា សេរីលង្កា ឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន និងជ្វា គេនាំទៅដាំក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន។ គ្រាប់អាចធ្វើជាថ្នាំក្អួតបាន បើលេបពីរទៅជាពុលដល់ស្លាប់ផង។ សំបកសម្រាប់ធ្វើថ្នាំបំពោកលើដំបៅរលួយ។ គេនាំគ្រាប់ទៅលក់ទ្វីបអឺរ៉ុបសម្រាប់ធ្វើឱសថ ដោយវាមានធាតុ Strychnine ច្រើន។ បើប្រើតាមកំរិតត្រឹមត្រូវ ជាថ្នាំលើកកម្លាំងកោសិកានៃសរសៃប្រសាទ និងសរសៃវិញ្ញាណទាំងអស់។”

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ព. ប្រ.) ដែលឲ្យទោស, ដែលនាំឲ្យទាស់, ដែលជាសត្រូវនឹងរោគ : របស់ស្លែង, ពាក្យស្លែង, អាហារស្លែង ។ ពាក្យពិតរែងស្លែង សម្ដីពិតរមែងតែញ៉ាំងអ្នកប្រកាន់ខុសឲ្យឈឺចាប់ចិត្តឬឲ្យជ្រេញរអាមិនចង់ឮមិនចង់ស្ដាប់ ។ សម្ដីស្លែងស្លាក់ ឬ —ស្លាក់ស្លែង សម្ដីអាក្រក់នាំឲ្យឈឺចិត្ត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្លែ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រំអិលដែលកើតពីកករទឹក, ក្អែលទឹក
ឧទាហរណ៍៖ ទឹកមានស្លែ, បាតពាងកាន់ស្លែ ។

                     ព. ប្រ. មន្ទិលរបស់ចិត្ត, ឧបក្កិលេស
ឧទាហរណ៍៖ ស្លែចិត្ត, ស្លែកាន់ចិត្ត, ស្លែចាប់ចិត្ត, ចិត្តស្លែចាប់ ។

                     រំអិលបៃតងចាស់ ដែលដុះដោយកករទឹកនៅលើដំបូលផ្ទះ លើក្តារទទឹក ឬនៅសំបកឈើ ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត