Author: videoslearning.com

សហជីព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សមាគមមនុស្សបង្កើតឡើង ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍រួមគ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រិនភាព

មានន័យថា សមត្ថភាព និងឆន្ទះ ដើម្បីបង្កើត ចាត់ចែង និងគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មណាមួយដែលអាចមានហានិភ័យក្នុងគោលបំណងទទួលបានប្រាក់ចំណេញ និងធានាបាននូវសុខុមាលភាពសង្គម។ ចរិតនៃសហគ្រិនភាពកំណត់ដោយនវានុវត្តន៍ និងការប្រឈមនឹងហានិភ័យ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រិន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ជនជាម្ចាស់នៃសហគ្រាស មានជនជាអ្នកទទួលម៉ៅសាងសង់ជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ ឬជាអ្នកទទួលស៊ីឈ្នួលដឹកជញ្ជូន មនុស្ស និងផលិតផល ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាសឯករាជ្យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា រូបវន្តបុគ្គល ឬនីតិបុគ្គលដែលមិនមែនជាបុគ្គលទាក់ទិន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាសឯកបុគ្គលទទួលខុសត្រូវកម្រិត

មានន័យថា ក្រុមហ៊ុនឯកជនទទួលខុសត្តូវមានកម្រិតដែលមានម្ចាស់ភាគហ៊ុនតែម្នាក់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាសឯកបុគ្គល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ពន្ធដារ
មានន័យថា សហគ្រាសអាជីវកម្មដែលជាកម្មសិទ្ធិ ១០០ ភាគរយរបស់រូបវន្តបុគ្គលណាម្នាក់។ ក្នុងនិយមន័យនេះ ប្ដី ប្រពន្ធ និងកូនក្នុងបន្ទុក ត្រូវចាត់ទុកថាជារូបវន្តបុគ្គលតែម្នាក់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាសឯកជន

មានន័យថា អង្គភាពអាជីវកម្មមិនមែនជាកម្មសិទ្ធិរបស់រដ្ឋដែលបង្កើតឡើងដើម្បីស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាសសាធារណៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ, ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា សហគ្រាសដែលមានដើមទុនទាំងអស់ ឬភាគច្រើនជារបស់រដ្ឋ។ សហគ្រាសសាធារណៈមានបេសកកម្មបង្កលក្ខណៈដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមកិច្ចជាអាទិ៍ក្នុងការបង្កើនតម្លៃធនធានធម្មជាតិ និងការបង្កើតអាជីព។
សហគ្រាសមានដើមទុនទាំងអស់ ឬភាគច្រើនជារបស់រដ្ឋមានទម្រង់ជាគ្រឹះស្ថានសាធារណៈមានលក្ខណៈសេដ្ឋកិច្ច ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋ និងក្រុមហ៊ុនចម្រុះដែលក្នុងនោះ រដ្ឋកាន់កាប់លើសពី ៥០% នៃដើមទុនក្រុមហ៊ុន ឬសិទ្ធិបោះឆ្នោត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាសធុនមធ្យម

មានន័យថា សហគ្រាសដែលមានទុនសមមូលចន្លោះពី ២៥០លានរៀលទៅក្រោម ២០០០លានរៀល ឬមានបុគ្គលិកពេញម៉ោងចន្លោះពី ៥១ ដល់ ១០០នាក់ ឬមានផលរបរប្រចាំឆ្នាំ ចាប់ពី ៧០០លានរៀល ដល់ ២០០០លានរៀល។ តួលេខនេះប្រើក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម ដែលមានអត្រាប្តូរប្រាក់ ១ដុល្លារ ស្មើនឹង ៤០០០រៀល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាសធុនធំ

មានន័យថា សហគ្រាសដែលមានទុនសមមូលចាប់ពី ២០០០លានរៀលឡើងទៅ ឬមានបុគ្គលិកពេញម៉ោងលើសពី​២០០០លានរៀល។ តួលេខនេះប្រើក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្មដែលមានអត្រាប្តូរប្រាក់ ១ដុល្លារ ស្មើនឹង ៤០០០រៀល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាសធុនតូច

មានន័យថា សហគ្រាសដែលមានទុនសមមូលចន្លោះពី ២០០លានរៀលទៅក្រោម ២៥០លានរៀល ឬមានបុគ្គលិកពេញម៉ោងចន្លោះពី ១១ ដល់ ៥០នាក់ ឬមានផលរបរប្រចាំឆ្នាំចាប់ពី ២៥០លានរៀលដល់ ៧០០លានរៀល។ តួលេខនេះប្រើក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម និងសិប្បកម្ម ដែលមានអត្រាប្តូរប្រាក់ ១ដុល្លារ ស្មើនឹង ៤០០រៀល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាសដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា អ្នកដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសមានសញ្ជាតិខ្មែរ ឬជាសញ្ជាតិបរទេស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាសគ្រឹះស្ថាននានា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ
មានន័យថា ក្រុមហ៊ុននានាដែលមិនផ្ដល់សេវាសន្ដិសុខឯកជន គ្រឹះស្ថានសាធារណៈ គ្រឹះស្ថានឯកជន អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលនានា ដែលបង្កើតភ្នាក់ងារសន្ដិសុខឯកជន ដើម្បីបម្រើការងារក្នុងសហគ្រាសគ្រឹះស្ថានរបស់ខ្លួន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគ្រាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឹះស្ថានរបស់រាជការ ឬរបស់ឯកជនដែលបង្កើតឡើង ដើម្បីធ្វើការយ៉ាងធំ ដូចជាសហគ្រាសខាងការស្ថាបនានាមគ្រឹះ ស្ពាន ជាដើម ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គណនេយ្យ, ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. អង្គភាព ឬគ្រឹះស្ថាន ដែលមានគោលដៅស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ ដែលរួមមានសហគ្រាសសាធារណៈ និងសហគ្រាសឯកជន រួមទាំងធនាគារ គ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ និងសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម ព្រមទាំងមីក្រូសហគ្រាសផងដែរ។ ២. សហគ្រាស ឬគ្រឹះស្ថាន ឧស្សាហកម្មរ៉ែ ពាណិជ្ជកម្ម សេវាកម្ម កសិកម្ម សិប្បកម្ម ដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវគោក ឬតាមផ្លូវទឹក ទោះជាប្រយោជន៍សាធារណៈ ពាក់កណ្តាលសាធារណៈ ឬឯកជន ក្រៅសាសនា ឬក្នុងសាសនាក៏ដោយ ទោះមានលក្ខណៈជាបង្រៀនវិជ្ជាជីវៈ ឬជាការកុសលក៏ដោយ ព្រមទាំងវិជ្ជាជីវៈ សេរីនៃសមាគម ឬក្រុមប្រភេទណាក៏ដោយ។ សហគ្រាសអាចមានគ្រឹះស្ថានច្រើន ហើយគ្រឹះស្ថាននីមួយៗមានប្រើមនុស្សឱ្យធ្វើការងារក្នុងទីកន្លែងណាមួយជាប្រាកដ ដូចជាក្នុងរោងចក្រ រោងជាងការដ្ឋាន។ល។ ក្រោមការគ្រប់គ្រង និងដឹកនាំរបស់និយោជក។ គ្រឹះស្ថានស្ថិតនៅក្រោមឱវាទសហគ្រាសមួយជានិច្ច។ គ្រឹះស្ថានអាចមានប្រើមនុស្សតែម្នាក់ក៏បានដែរ។ ករណីគ្រឹះស្ថាននេះមានតែមួយឯកឯង និងមិននៅក្រោមសហគ្រាសណាទេ គ្រឹះស្ថាននោះត្រូវចាត់ទុកជាសហគ្រាស។
អង្គភាព ឬគ្រឹះស្ថានដែលមានគោលដៅស្វែងរកប្រាក់ចំណេញ រួមមានសហគ្រាសសាធារណៈ និងសហគ្រាសឯកជន រួមទាំងគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុ និងសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យម ព្រមទាំងមីក្រូសហគ្រាសផងដែរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគមន៍មូលដ្ឋាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច ឬក្រុមអ្នកស្រុកដែលមានលំនៅដើមកំណើតក្នុងភូមិមួយ ឬច្រើននៅក្នុង ឬក្បែរតំបន់ព្រៃឈើរដ្ឋដែលមានប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ ជំនឿសាសនា វប្បធម៌ និងរស់នៅចិញ្ចឹមជីវិតដោយពឹងអាស្រ័យទៅលើការរុករកផលអនុផលព្រៃឈើ និងប្រើប្រាស់ធនធានព្រៃឈើទាំងនោះជាមូលដ្ឋាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគមន៍ព្រៃឈើ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា សហគមន៍ដែលស្ម័គ្រចិត្តចងក្រងប្រមូលផ្ដុំជាក្រុមក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងព្រៃសហគមន៍ ដើម្បីធ្វើសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍ និងប្រើប្រាស់ធនធានព្រៃឈើប្រកបដោយនិរន្ដរភាព នៅក្នុងព្រៃសហគមន៍ ដោយអនុវត្តតាមបទប្បញ្ញត្តិ នៃច្បាប់ស្ដីពីព្រៃឈើ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគមន៍នេសាទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា ក្រុមប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលរស់នៅក្នុងភូមិមួយ ឬច្រើនក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ហើយដែលបានយល់ព្រមសហការគ្នា ចូលរួមគ្នាដោយស្ម័គ្រចិត្ត ក្នុងគោលបំណងចូលរួមគ្រប់គ្រង អភិរក្ស អភិវឌ្ឍ ប្រើប្រាស់ធនធានជលផលនៅតាមមូលដ្ឋានប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងការពារសិទ្ធិ ព្រមទាំងផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ស្របតាមលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តនានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យជលផល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគមន៍ទេសចរណ៍មូលដ្ឋាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា ទីតាំង ឬកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍ ដែលរៀបចំដោយសហគមន៍មូលដ្ឋានខ្លួនឯងផ្ទាល់ ឬដោយមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍មូលដ្ឋាន ក្នុងគោលបំណងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងលើកស្ទួយជីវភាពរស់នៅរបស់សហគមន៍ និងបម្រើផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋមូលដ្ឋាន តាមរយៈការអភិវឌ្ឍទេសចរណ៍ ប្រកបដោយនិរន្តរ-ភាព។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា ការចូលរួមរបស់ប្រជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន ឬជនជាតិដើមភាគតិច ក្រោមរូបភាពរចនាសម្ព័ន្ធជ្រើសតាំងរដ្ឋបាលមួយដែលមានការទទួលស្គាល់ពីរដ្ឋបាលការពារ និងអភិរក្សធម្មជាតិ ក្នុងគោលបំណងចូលរួមរៀបចំគ្រប់គ្រង និងប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិក្នុងតំបន់ជាក់លាក់ណាមួយ នៃតំបន់ការពារធម្មជាតិ ប្រកបដោយនិរន្តរភាព សំដៅចូលរួមលើកកម្ពស់ជីវភាពរបស់ប្រជាសហគមន៍មូលដ្ឋាន ឬជនជាតិដើមភាគតិច។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគមន៍ដែលបានបង្កើតជានីតិបុគ្គល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចដែលបានចងក្រង និងចុះបញ្ជីទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនៅក្រសួងមហាផ្ទៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា ក្រុមមនុស្សដែលរស់នៅលើដែនដី នៃព្រះរាជា-ណាចក្រកម្ពុជា ដែលសមាជិកទាំងអស់បង្ហាញនូវការឯកភាពនៃជាតិពន្ធុ សង្គមវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ច ប្រតិបត្តិរបៀបរស់នៅតាមប្រពៃណី និងដាំដុះលើដីដែលខ្លួនកាន់កាប់ទៅតាមក្បួនខ្នាត ទំនៀមទម្លាប់នៃការប្រើប្រាស់ជាសមូហភាព។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគមន៍ ឬសមាគម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា នីតិបុគ្គលដែលបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវ តាមបទប្បញ្ញត្តិជាធរមាន នៅស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច និងធ្វើសកម្មភាពក្នុងវិស័យកសិកម្ម ឬកសិឧស្សាហកម្ម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគមន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាពនៃអ្វីៗដែលប្រទាក់សិទ្ធិជិតគ្នា សមគ្គសង្វាស រវាងស្វាមីនឹងភរិយាក្នុងការគ្រប់គ្រង និងប្រើប្រាស់ សម្បាច់រួមគ្នា កាលបើមិនមានកិច្ចសន្យាដាច់ឡែក រៀងៗខ្លួនទេ ប្រជុំភូមិអ្នកស្រុកធ្វើមុខរបរចូលគ្នា។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. អ្វីៗដែលជនទាំងឡាយយកមករួមគ្នា។ ទ្រព្យសហគមន៍ គឺទ្រព្យដែលប្ដីប្រពន្ធរកបានជាមួយគ្នា។ ២. ក្រុមអ្នកស្រុករស់នៅក្នុងភូមិមួយ ឬច្រើននៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលមានការចាប់អារម្មណ៍រួមលើបញ្ហាសង្គម វប្បធម៌ ប្រពៃណី និងសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាពនៃតំបន់មួយ ដែលពួកគាត់រស់នៅក្នុង ឬក្បែរតំបន់នោះ ក្នុងគោលបំណងចិញ្ចឹមជីវិត និងកែលម្អជីវភាពរស់នៅ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហគត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលទាក់ទង មានបច្ច័យដល់សហគមន៍។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការស្រុះចិត្តគ្នាប្រទូស្តនឹងរដ្ឋ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហកាល,-កាលិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដែលកើត រស់នៅជំនាន់គ្នា ទាន់ឃើញស្គាល់គ្នា។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលកើត រស់នៅជំនាន់គ្នា ទាន់ឃើញស្គាល់គ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហការី, -រិនី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ជនជាអ្នកព្រួតគ្នាធ្វើសិល្បការ្យណាមួយ អ្នកធ្វើការក្នុងមុខតំណែងណាមួយផងគ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការព្រួតគ្នាធ្វើសិល្បការ្យណាមួយ ការបញ្ចូលគំនិតគ្នាធ្វើអ្វីមួយ ភាពដែលមានសហការ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហករណ៍វប្បកម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សហករណ៍ដែលធ្វើរបរដំណាំផ្សេងៗ ឥតរើសមុខ ដើម្បីយកកម្រៃមកបែងចែកគ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហករណ៍លក់ចេញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សហករណ៍ដែលមានកម្មវត្ថុខាងការប្រមូលផលិត ​ផល ហើយចាត់ចែងលក់វិញយកកម្រៃចែកគ្នា (ម.ព សហករណ៍)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហករណ៍មុខងារពហុគុណ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សហករណ៍ដែលប្រតិបត្តិការ គ្រប់មុខឱ្យតែប្រទះ ហើយឥតមានរើសរយផងទៀត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហករណ៍ផ្តុំទុនប្រកបការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សហករណ៍ដែលមានកម្មវត្ថុខាងការប្រមូលប្រាក់ធ្វើជាដើមទុន ហើយយកទៅចាត់ចែង ប្រកបការងារយកកម្រៃចែកគ្នា (ម.ព សហករណ៍)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហករណ៍ប្លែងភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សហករណ៍ដែលមានកម្មវត្ថុខាងទទួលទិញ ផលិតផលកម្រោលយកមក ហើយបំប្លែងឱ្យខុសពីសភាពដើម ឱ្យក្លាយទៅជាគ្រឿងឧបភោគ បរិភោគបាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហករណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អង្គការផ្តុំអ្នកបង្កើតផល ឬអ្នកទិញ ដើម្បីយកកម្រៃមកចែកគ្នាជាសមាមាត្រនៃប្រាក់ ដែលចូល ឬតម្លៃដែលម្នាក់ៗបានទិញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហកម្មសិទ្ធិករ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បុគ្គលជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិមួយរួមគ្នា (ម.ពកម្មសិទ្ធិ)។
👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា អ្នកដែលមានសហកម្មសិទ្ធិ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហកម្មសិទ្ធិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កម្មសិទ្ធិជាទ្រព្យរួមគ្នានៃមនុស្សច្រើននាក់។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. កម្មសិទ្ធិតែមួយជារបស់ជនច្រើននាក់។ ឧទា៖ ជនច្រើននាក់រួបរួមគ្នាទិញរថយន្ដមួយ។ រថយន្ដនោះ ជាសហកម្មសិទ្ធិរបស់ជនទាំងឡាយដែលទិញនោះ។ ២. កម្មសិទ្ធិរបស់បុគ្គលច្រើននាក់ ដែលអនុវត្តនូវសិទ្ធិឯកជនផ្ដាច់មុខលើភាគខ្លះនៃទ្រព្យ ហើយភាគដទៃទៀត ហៅថាភាគរួម ត្រូវដាក់នៅក្រោមបទបញ្ជានីត្យានុកូល ឬតាមការព្រមព្រៀង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សហ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) មួយអន្លើ, ព្រម, ព្រមដោយ, ព្រមទាំង, ជាមួយ, ជាមួយគ្នា, ជាមួយនឹង, រួមគ្នា, រួមជាមួយ, ដំណាលគ្នា ។ប្រើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃបានតាមគួរដល់ការប្រកប : សហកម្ម ការងារដែលរួមគ្នាធ្វើ, ដំណើររួមគំនិតគ្នាធ្វើការ ។សហករណ៍ មានអត្ថន័យដូចគ្នានឹង សហកម្ម ដែរ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃប្រើសំដៅយកក្រុមហ៊ុន ឬអង្គការដែលប្រមូលផ្ដុំជនអ្នកបង្កើតផលផ្សេងៗ ឬអ្នកទទួលទិញ ដើម្បីយកកម្រៃមកចែកគ្នាតាមសមគួរដល់ប្រាក់ដើម ដែលបានចូលហ៊ុន ឬតម្លៃដែលសមាជិកម្នាក់ៗបានទិញ ( ពុំមែនជាជំនួញទេ ) : បង្កើតសហករណ៍, ទិញអីវ៉ាន់នៅសហករណ៍ ។ សហការី អ្នកធ្វើការជាមួយគ្នា, អ្នកព្រួតគ្នាជួយធ្វើកិច្ចការណាមួយ; ភ្នាក់ងារក្នុងមុខតំណែងរាជការជាដើម : នាយការិយាល័យ និង លេខាធិការ ជាសហការីនៃនាយកក្រសួង; លោករដ្ឋមន្ត្រីព្រមទាំងសហការីបានអញ្ជើញទៅជួបជុំជាអធិបតី ក្នុងពិធីបុណ្យនោះដែរ; ព្រះបាឡាត់គណ, ព្រះវិន័យធរគណ, ព្រះធម្មធរគណ, ព្រះសមុហ៍គណនិងលេខាធិការគណ ជាសហការីនៃព្រះមេគណ, ព្រះមេគណគ្រប់ខែត្រ អាចមានឋានានុក្រមទីព្រះគ្រូជាសហការីផងដែរក៏បាន ។ ( ឥត្ថី. សហការិនី ) ។ សហកីឡា ការលេងជាមួយគ្នា, ការរួមល្បែងជាមួយ ។ សហគមន៍ (–គំ–) ការទៅជាមួយ, ដំណើរជាមួយគ្នា ។ ប្រជុំភូមិឬតំបន់អ្នកស្រុកប្រកបមុខរបរចូលគ្នា,… : បង្កើតឲ្យមានសហគមន៍ ។ សហគមនាគមន៍( –គៈមៈនាគំ ) ការទៅមកជាមួយ ។ សហគាមី អ្នកដែលទៅជាមួយ ( បើស្ត្រីជា សហគាមិនី ) ។ សហគ្រាស គ្រឹះស្ថានឬអង្គការជារបស់រាជការឬរបស់ឯកជន សម្រាប់ទទួលធ្វើការធំៗ ដូចជាស្ថាបនាស្ពាន, ថ្នល់ជាដើម : សហគ្រាសទទួលធ្វើស្ពាន, ប្រគល់មុខសំណង់នោះទៅឲ្យសហគ្រាស ។ សហគ្រិន ម្ចាស់សហគ្រាស, ជនអ្នកកាន់កាប់សហគ្រាស ។ សហចរ អ្នកដើរជាមួយ, អ្នកដែលជាគ្នាក្នុងការដើរផ្លូវ ( បើស្ត្រីជា សហចារិកា ) ។ សហចារី អ្នកប្រព្រឹត្តធម៌ឬច្បាប់ជាមួយ, អ្នកមានការប្រព្រឹត្តត្រូវគ្នា (បើស្ត្រីជា សហចារិនី) ។ សហជៈ ដែលកើតនៅពេលជាមួយគ្នាឬដំណាលគ្នា; អ្នកកើតរួមផ្ទៃជាមួយ (បងប្អូនបង្កើត បើស្ត្រីជា សហជា) ។ សហជាត អ្នកដែលកើតក្នុង ថ្ងៃខែឆ្នាំដំណាលគ្នា ( បើស្រ្តីជា សហជាតា ) ។ សហជីវិន ឬ សហជីវី អ្នកដែលមានអាយុស្របគ្នា, គូកន; ជនអ្នកចូលសមាគមជាមួយគ្នា ( បើស្ត្រីជា សហជីវិនី ) ។ សហធម្មចារី អ្នកប្រព្រឹត្តធម៌ជាមួយ, អ្នកកាន់ច្បាប់ត្រូវគ្នា (សហចារី); បើស្រ្តីជា សហធម្មចារិនី ។ សហធម្មិក អ្នកប្រព្រឹត្តធម៌ជាមួយ, អ្នកប្រព្រឹត្តធម៌ត្រូវគ្នា ។ ភិក្ខុ, ភិក្ខុនី, សិក្ខមានា, សាមណេរ, សាមណេរី ទាំង ៥ ពួកនេះ ហៅ សហធម្មិក ឬ សហធម្មិកា, ប៉ុន្តែក្នុងសម័យឥឡូវនៅមានតែភិក្ខុនិងសាមណេរ ( ព. ពុ. ) ។ សហធម៌ ធម៌ឬច្បាប់សម្រាប់កាន់ត្រូវគ្នា ។ សហបាន ការផឹកជាមួយគ្នា ។ សហបាលន៍ ឬ –បាលី ( –បាល ឬ –ប៉ាល៉ី ) ការរួមរក្សា, ការគ្រប់គ្រងរួមគ្នា ។ សហបាលីប្រទេស ឬ –រដ្ឋ ប្រទេសឬដែនផ្សេងៗគ្នា ដែលរួបរួមការគ្រប់គ្រងរាជការជាមួយគ្នា ។ សហបុត្ត ឬ –បុត្រ ព្រមទាំងកូន, ជាមួយនឹងកូន ( ព. កា. ) : បិតាសហបុត្រ ចិត្តបរិសុទ្ធទាំងពីរនាក់ កាន់សីលប្រាំជៀងជាក់ ឥតរអាក់រអួលឡើយ ។ សហប្បវេណី ឬ –ប្រពៃណី បវេណីជាមួយគ្នា, ទំនៀមទម្លាប់ត្រូវគ្នា; ស្រុកឬប្រទេសដែលមានទំនៀមទម្លាប់ត្រូវគ្នា ។ សហប្រតិបត្តិការ ការបំពេញកិច្ចការរួមគ្នា, ការពួតដៃគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធជួយធ្វើកិច្ចការណាមួយ : ធ្វើសហប្រតិបត្តិការ ។ សហពន្ធន៍ ឬ –ព័ន្ធន៍ ( –ពន់ ឬ –ពាន់ ) ការចងភ្ជាប់ជាមួយគ្នា ។ សហពន្ធុ ( –ព័ន-ធុ ) ព្រមទាំងផៅពង្ស; ផៅពង្សជាមួយគ្នា ។ សហភាព ភាពជាមួយគ្នាឬត្រូវគ្នា, ការរួបរួមឬប្រមូលផ្ដុំជាមួយគ្នា ។ សហភោជ ការបរិភោគជាមួយគ្នា ។ សហវាស ការនៅជាមួយ, ការនៅផ្ទះឬភូមិជាមួយ ។ សហវាសី អ្នកដែលនៅជាមួយ, អ្នកនៅផ្ទះឬភូមិជាមួយ ( បើស្រ្តីជា សហវាសិនី ) ។ សហសយ្យា ឬ –សេយ្យា (–សៃយ៉ា) ការដេកជាមួយ ។ សហហាសនៈ (–សៈន៉ៈ) ការសើចសប្បាយជាមួយគ្នា ។ សហាលាប (–ល៉ាប; សំ. បា. < សហ + អាលាប ” ការចរចា ” ) ការនិយាយរកគ្នា, ការនិយាយរាក់ទាក់ទៅវិញទៅមករកគ្នា ។ សហោទរ ( សំ. បា. < សហ + ឧទរ ” ផ្ទៃ ” ) បង-ប្អូនរួមឧទរជាមួយ, បងឬប្អូនរួមមាតាមួយ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. ឝ្វឝ្រូ) មាតាក្មេក ( រ. ស. ) ។
ឧទាហរណ៍៖ ព្រះសស្សុ ព្រះមាតាក្មេក ។ សស្សុទេវី ព្រះនាងទេវីជាមាតាក្មេក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្សតភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កាលវេលាដែលគ្មានដើម និងចុងបំផុត អនាគតជាតិ កាលវេលាដ៏យូរលង់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្សកម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការដកស្ទូងរបរដំណាំ មានស្រូវ ថ្នាំ ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្ស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. ឝស្យ ) សន្ទូង ( ព. កា. ប្រើជា សស្សា ក៏បាន) ។ សស្សកម្ម ការស្ទូង, ការដកស្ទូង ។ សស្សការ អ្នកស្ទូង ( បើស្ត្រីជា សស្សការិកា ) ។ សស្សកាល, –សម័យ ឬ –រដូវ កាល, សម័យឬរដូវដកស្ទូង ។ ល ។ ( ព. កា. )
ឧទាហរណ៍៖​ សស្សសម័យ សស្សការច្រៀវច្រៃ ប្រញឹករាល់គ្នា ពុំហ៊ានបង្អង់ ឲ្យខុសវេលា ខ្លាចក្រែងសស្សា នឹងមានស្កកស្គឺ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្លោ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្លោខ្លាំង។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយសស្លោ; សម្ដីសស្លោ ( ម. ព. សស្លន់សស្លោ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្លើតសស្លក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្លើតស្លក់រឡេមរឡាម, ស្លើតស្លក់រលះរលាំង។
ឧទាហរណ៍៖ ភ័យសស្លើតសស្លក់, ដើរសស្លើតសស្លក់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្លើត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្លើតៗ, ស្លើតចុះស្លើតឡើង។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរសស្លើត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្លន់សស្លោ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស្លន់ស្លោខ្លាំង, ស្លន់ស្លោរឡេមរឡាម។
ឧទាហរណ៍៖ ភ័យសស្លន់សស្លោ, រត់សស្លន់សស្លោ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្លន់ស្លោខ្លាំង, ស្លន់ស្លោរឡេមរឡាម។
ឧទាហរណ៍៖ ភ័យសស្លន់សស្លោ, រត់សស្លន់សស្លោ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្លក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ សស្លើត។
ឧទាហរណ៍៖ សស្លក់សស្លើត ឬ សស្លើតសស្លក់ ( ម. ព. សស្លើត និង សស្លើតសស្លក់ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រ្ត​ជីព, –ជីវៈ ឬ –ជីវិន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ដោយ​មុខ​ការ​កាន់​គ្រឿង​សស្ត្រា (យោធា, ទាហាន) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រ្ត​គ្រឹះ ឬ សស្រ្តាគារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. ឝស្រ្ត + អគារ “ផ្ទះ”) ឃ្លាំង​សស្រ្តាវុធ, អាយុធាគារ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រ៊ូះ

មានន័យថា ( ម. ព. សស្រូស ឬ សស្រ៊ូស )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រ៊ូស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. សស្រូស)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រ៊ុប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្
មានន័យថា សូរឮស្រ៊ុបៗរឿយៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រ៊ុច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរឮស្រ៊ុចៗរឿយៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រ៊ឹម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ដែលឮសូរព្រមៗគ្នាមិនដាច់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ចែវទូកសស្រ៊ឹមទន្ទឹមគ្នា, ទៅសស្រ៊ឹមជាមួយគ្នា ។

                   (ម. ព. សស្រ៊ឹម)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រ៊ឹប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរឮស្រ៊ឹបៗរឿយៗ ។ កិ. វិ. ដែលចេះតែទៅព្រមគ្នាមិនឈប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរសស្រ៊ឹប, ចែវទូកសស្រ៊ឹប។

                   (ម. ព. សស្រ៊ឹប)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រ៊ឹង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរឮស្រ៊ឹងៗរឿយៗ
ឧទាហរណ៍៖ លោតសស្រ៊ឹង។

                 (ម. ព. សស្រ៊ឹង)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រោក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សូរស្រោកៗព្រមៗគ្នា ។
ឧទាហរណ៍៖ ទះដៃសស្រោក ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលស្រុះគ្នាដូចគេទះដៃស្រោកៗ។ សស្រោកសស្រាំ ព្រមៗគ្នាមិនដាច់សូរ, ស្រោកចុះស្រោកឡើង។
ឧទាហរណ៍៖ ពួកក្មេងទាំងប្រុសទាំងស្រី នាំគ្នាដើរសស្រោកចុះសស្រោកឡើង ។

                     ទះដៃសស្រោកសស្រាំ, ដើរសស្រោកសស្រាំ; និយាយថា ដើរសស្រោកចុះ សស្រាំឡើង ក៏បាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រេកសស្រាក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា កន្រ្តេកកន្ត្រាក, សាកត្រាក, ស្រកេកស្រកាក ។
ឧទាហរណ៍៖ រំសាយផ្នួងសក់សស្រេកសស្រាក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រួញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលពព្រើតពព្រើមឥតញញើតញញើមឬដែលពព្រាំងពព្រើតឥតក្រែង។
ឧទាហរណ៍៖ មុខរីកសស្រួញ, ឫកពាសស្រួញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រូះ

មានន័យថា ( ម. ព. សស្រូស ឬ សស្រ៊ូស )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រូះ

មានន័យថា ( ម. ព. សស្រូស ឬ សស្រ៊ូស )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រូស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរឮស្រូសៗឬស្រ៊ូសៗច្រើនដង (សរសេរជា សស្រូះ ឬ សស្រ៊ូះ ក៏មាន ព្រោះឧទានសព្ទនឹងកំណត់សូរឲ្យទៀងទាត់ដាច់ខាតពុំកើតទេ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រឹប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. សស្រិប)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រិប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា ដែលឮសូរស្រិបៗ ឬ ស្រឹបៗរឿយៗមិនដាច់ ។
ឧទាហរណ៍៖ រលឹមសស្រិប។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រិច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលស្រក់ស្រិចៗមិនស្រាក។
ឧទាហរណ៍៖ រលឹមសស្រិច។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ សស្រាក់ ថា ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រក់សស្រិកសស្រាក់ ស្រក់សស្រាក់ពីសពាស ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រាំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលព្រមៗស្រុះគ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ ទះដៃសស្រាំ, លោតសស្រាំ, ដើរសស្រាំចុះសស្រាំឡើង (ម. ព. សស្រោក ផង)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រាញ់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលសស្រោកសស្រាំដោយសេចក្ដីរីករាយ ។
ឧទាហរណ៍៖​ ពួកក្មេងរត់លេងសស្រាញ់, លោតសស្រាញ់ ។

                  ដែលហូររាក់ៗឥតអាក់
ឧទាហរណ៍៖ ទឹកហូរសស្រាញ់ ។

                 ដែលលូតលាស់ខ្ចីព្រមគ្នា ។
ឧទាហរណ៍៖ សន្ទូងលាស់សស្រាញ់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្រាក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលហៀរ, ហូរ, ស្រក់ស្រាក់ៗមិនដាច់ ។
ឧទាហរណ៍៖ បែកញើសសស្រាក់, ឈាមហូរសស្រាក់, ទឹកភ្នែកស្រក់សស្រាក់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្ត្រ–

មានន័យថា ( ម. ក្នុង ព. សស្ត្រ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្ត្រា–

មានន័យថា ( ម. ក្នុង ព. សស្ត្រ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្ត្រាយុធ ឬ សស្ត្រាវុធ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. ឝស្រ្ត + អាយុធ; បា. សត្ថ + អាវុធ) គ្រឿង​សស្រ្តា​ និង​អាវុធ (ខ្មែរ​ប្រើ សស្ត្រាវុធ ជាង) ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្ត្រា

 មានន័យថា ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សស្ត្រ ( ម. ព. នេះ និង សត្រា ផង ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្ត្រការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ធ្វើ​គ្រឿង​សស្ត្រា, ជាង​សស្ត្រា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស្ត្រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝស្ត្រ; បា. សត្ថ ) គ្រឿងប្រដាប់ធ្វើដោយដែកមានមុខមុត មានកាំបិត, ផ្គាក់, ដាវ, លំពែង ជាដើម ។ ខ្មែរនិយាយក្លាយជា សស្រ្តា ឬ សត្រា ( ហៅចំពោះតែគ្រឿងប្រហារ ) ។ សស្រ្តការ អ្នកធ្វើគ្រឿងសស្រ្តា, ជាងសស្ត្រា ។ សស្ត្រគ្រឹះ ឬ សស្ត្រាគារ( សំ. ឝស្ត្រ + អគារ “ផ្ទះ” ) ឃ្លាំងសស្ត្រាវុធ, អាយុធាគារ ។ សស្ត្រជីព, –ជីវៈ ឬ –ជីវិន អ្នកចិញ្ចឹមជីវិតដោយមុខការកាន់គ្រឿងសស្ត្រា ( យោធា, ទាហាន ) ។ សស្ត្រាយុធ ឬ សស្ត្រាវុធ ( សំ. ឝស្ត្រ + អាយុធ; បា. សត្ថ + អាវុធ ) គ្រឿសស្ត្រានិងអាវុធ ( ខ្មែរប្រើ សស្ត្រាវុធ ជាង ) ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សស៊្រាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលស្ទុះរត់ ឬលោតដោយសេចក្ដីរីករាយ
ឧទាហរណ៍៖ លោតសស៊្រាស; កូនតូចរត់សស៊្រាសទៅតោងម្ដាយ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសោះអន្ទង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា (ព. ប្រ.) និយាយលួងលោម, និយាយថ្នម, និយាយយោងអន្ទង ។
ឧទាហរណ៍៖ សសោះអន្ទងឲ្យស្រួលចិត្ត ។ ប្រើជា គុ. សម្ដីសសោះអន្ទង ។សសោះអន្ទងយោងចិត្ត និយាយសម្រួលឲ្យមានចិត្តរីករាយឡើងវិញ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសោះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សិត ឬត្រដោះសម្រួលឲ្យស្លូតឲ្យរត់សរសៃរាបសាស្មើល្អ សសោះអំបោះ, សសោះសូត្រ, សសោះសក់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសេះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា តាំងចិត្តឲ្យឱនទៅរកសេចក្ដីសង្វេគស្ងួតស្ងប់, ប្រយោគរូប, ថ្នាក់ថ្នមរូប។
ឧទាហរណ៍៖ ឈឺស្គមប្រដក់ម្ល៉េះទៅហើយ គិតតែពីសប្បាយមិនសសេះរូប!; ឱអ្នកអើយ! ខ្ញុំសព្វថ្ងៃសសេះតែរូបទេ!

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសៀរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សៀរសំរៀមៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ សសៀរតាមជញ្ជាំង; ដើរសសៀរតាមមាត់ត្រពាំង ។

                  និ. ជិតនឹង, រកកល់នឹង : សសៀរនឹងបាន ( ព. ប្រ. ) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា សៀរសំរៀមៗ
ឧទាហរណ៍៖ សសៀរតាមជញ្ជាំង; ដើរសសៀរតាមមាត់ត្រពាំង ។

                  និ. ជិតនឹង, រកកល់នឹង : សសៀរនឹងបាន ( ព. ប្រ. ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសូល

មានន័យថា ដូចគ្នានឹង ត្រសូល ដែរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសុល

មានន័យថា ដូចគ្នានឹង ត្រសុល ដែរ ( និយាយតាមទម្លាប់ប្រើ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសុរៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សសុរ; សំ. ឝ្វឝុរ ) បិតាក្មេក ( រ. ស. )
ឧទាហរណ៍៖ ព្រះសសុរៈ ព្រះបិតាក្មេក ។

                 សសុររាជ ព្រះរាជាជាបិតាក្មេក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសុកមម៉ុក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា សុកមម៉ុកក្រៃពេក ។
ឧទាហរណ៍៖ កន្លែងសសុកមម៉ុក ( ប្រើជា ត្រសុកមម៉ុក ក៏មាន ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសឹក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ខ្សឹកខ្សួលម្ដងៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ យំសសឹក ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ខ្សឹកខ្សួលម្ដងៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ យំសសឹក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សសិន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសិន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝឝិន៑; បា. សសី ) ជោតិភាពមានរូបទន្សាយ ( ព្រះចន្ទ្រ ); ប្រើជា សសិ ក៏មាន ( ម. ព. សសាង្ក ផង ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សសី; សំ. ឝឝិន៑ ) ព្រះចន្ទ្រ ( ម. ព. សសិន ឬ សសី និង សសាង្ក ផង ) ។ សសិមណ្ឌល វង់ព្រះចន្ទ្រ ។ សសិរង្សី រស្មីព្រះចន្ទ្រ ។ សសិវារៈ ឬ –ពារ ថ្ងៃចន្ទ្រ ។ សសិសោភា លម្អព្រះចន្ទ្រ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសាង្ក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝឝាំក ឬ ឝឝាង្ក < ឝឝ “ទន្សាយ” + អំក ឬ អង្ក “ស្នាម, គំនូស; គ្រឿងសម្គាល់”; បា. សសំក ឬ សសង្ក < សស + អំក ឬ អង្ក ) ជោតិភាពមានស្នាមទន្សាយ ឬមានរូបទន្សាយជាគ្រឿងសម្គាល់ ( ព្រះចន្ទ្រ ) ។ ព្រះចន្ទ្របានជាហៅ សសាង្ក ព្រោះមានរូបស្នាមទន្សាយដែលព្រះឥន្ទ្រផ្ដិតរូបពោធិសត្វ, កាល ( ព្រះសក្យមុនី ) ចាប់កំណើតជាទន្សាយប្រព្រឹត្តធម៌អស្ចារ្យ, ទុកជាគ្រឿងសម្គាល់អស់មួយកប្ប… ( ព. កា. )
ឧទាហរណ៍៖ សសាង្កភ្លឺស្វាងក្នុងរាត្រី កត្ដិកបុណ្ណមីជិតអធ្រាត្រ ពពកអណ្ដែតដាច់ឃ្លាតៗ រស្មីពព្រាតចាំងលើទឹក ។

                 វេវ. ចន្ទ ឬ ចន្ទ្រ, និសាករ, និសានាថ, សសិន ឬ សសី, សីតរង្សី, ហិមរង្សី, ឧឡុរាជ, នក្ខត្តរាជ, សោមៈ, ឥន្ទុ… ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សសរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឿងទព្វសម្ភារៈជាជំហរទ្រឬទប់គ្រឿងប្រុងទាំងពួង ។
ឧទាហរណ៍៖ សសរឫស្សី, សសរឈើ, សសរថ្ម; សសរផ្ទះ, សសរស្ពាន, សសរកី ។

                  សសរកន្លោង សសរកណ្ដាលដែលជាមេលើអស់សសរទាំងពួង ។ សសរខឿន បង្គោលខឿន ។ សសរជើងរៀង សសរជួរខាង ។ សសរទ្រូង សសរជួរកណ្ដាល ។ សសរប្រឡៅមូល សសរឈើដែលគេគ្រាន់តែច្រាស់សំបកចេញ ហើយគេច្រាស់ឬឈូសសម្អាត ឲ្យមូលប៉ុណ្ណោះ ។ សសរលញ់ សសរឈើខ្លឹមដែលគេឈូសដល់ខ្លឹមសម្អាតឲ្យរលីងរលោងមានសណ្ឋានមូលដូចទៀន ។ សសរសកអំពៅ សសរឈើដែលគេចាំងឬឈូសឲ្យមានជ្រុង៥ ឬ ៦ជុំវិញ។ សសរស្ដម្ភ (–ស្ដំ, ជើង ដ; សំ. ស្ដម្ភ, បា. ថម្ភ, “សសរ” )សសរបណ្ដុះបន្តុបលើធ្នឹមទាបត្រង់ល្វែងបាំងសាចវិហារឬសាលាធំ ។ ល ។ ព. ប្រ. មនុស្សសសរផ្ទះ មនុស្សប្រកាន់មានះរឹងត្អឹងពិបាកប្រដៅ, មនុស្សមុខរឹង ( បា. ហៅ ថម្ភបុគ្គល “បុគ្គលរឹងដូចសសរផ្ទះ” ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សវិញ្ញាណកៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា. សវិញ្ញាណក; សំ. សវិជ្ញានក ) ដែលមានវិញ្ញាណ ។ ន. សត្វមានវិញ្ញាណ ។ ព. ផ្ទ. អវិញ្ញាណកៈ ។ សវិញ្ញាណកទ្រព្យ ទ្រព្យមានវិញ្ញាណ : គោ, ក្របី, ដំរី, សេះ,… ជាសវិញ្ញាណកទ្រព្យ ( ប្រើជា វិញ្ញាណកទ្រព្យ ក៏បាន ) ។ ព. ផ្ទ. អវិញ្ញាណកទ្រព្យ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សវន–

មានន័យថា ( ម. ក្នុង ព. សវនៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សវន​កិច្ច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កិច្ច​ដែល​ត្រូវ​ស្ដាប់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សវន​កាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពេល​ដែល​គួរ​ស្ដាប់, ពេល​កំពុង​ស្ដាប់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សវន្តី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ឬ សំ.) នទី, ស្ទឹង ( សម្រាប់កាព្យ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សវនៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សវន; សំ. ឝ្រវណ ) ការឮ, ការស្ដាប់; ត្រចៀក ។ សវនកាល (សៈវ៉ៈន៉ៈ– ) ពេលដែលគួរស្ដាប់, ពេលកំពុងស្ដាប់ ។ សវនកិច្ច ( សៈវ៉ៈន៉ៈកិច ) កិច្ចដែលត្រូវស្ដាប់ ។ សវនាការ (សៈវ៉ៈន៉ាកា; បា. សវន + អាការ ) អាការនៃការស្ដាប់, អាការស្ដាប់ ។ ខ្មែរប្រើជា កិ. “”ស្ដាប់”” ក៏មាន; ( រ. ស. ) : ទ្រង់ព្រះសវនាការ ទ្រង់ព្រះសណ្ដាប់ ។ សវនានិសង្ស (សៈវ៉ៈន៉ានិសង់; បា. សវន + អានិសំស ) អានិសង្សដែលបានពីការស្ដាប់ ។ សវនូបចារ ( សៈវ៉ៈន៉ូប៉ៈចា; បា. < សវន + ឧបចារ ) ទីមានចម្ងាយល្មមស្ដាប់សំឡេងឮទៅវិញទៅមក ។ ល ។ បើមានសព្ទដទៃដែលជារស្សៈឬលហុភ្ជាប់ជាមួយពីខាងដើម ត្រូវតម្រួត ស ជា ស្ស, ដូចជា ធម្មស្សវនកាល ( ធ័ម-ម័ស-សៈវ៉ៈន៉ៈ– ) ពេលដែលគួរស្ដាប់ធម៌ ។ អស្សវនកៈ (អ័ស-សៈវ៉ៈន៉ៈកៈ) អ្នកដែលមិនធ្លាប់បានស្ដាប់ គឺអ្នកដែលមិនធ្លាប់ស្ដាប់សោះ ក៏ស្រាប់តែបានស្ដាប់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សវនូ–

មានន័យថា ( ម. ក្នុង ព. សវនៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សវនូបចារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា. < សវន + ឧបចារ) ទី​មាន​ចម្ងាយ​ល្មម​ស្ដាប់​សំឡេង​ឮ​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក ។ ល ។ បើ​មាន​សព្ទ​ដទៃ​ដែល​ជា​រស្សៈ​ ឬ​លហុ​ភ្ជាប់​ជា​មួយ​ពី​ខាង​ដើម ត្រូវ​តម្រួត ស ជា ស្ស, ដូច​ជា ធម្មស្សវន​កាល (ធ័ម-ម័ស-សៈវ៉ៈន៉ៈ–) ពេល​ដែល​គួរ​ស្ដាប់​ធម៌ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សវនីយ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា. សវនីយ; សំ. ឝ្រវណីយ ) ដែលគួរស្ដាប់, ដែលត្រូវស្ដាប់ ។ ន. សម្ដីដែលគួរឬត្រូវស្ដាប់ ។ ខ្មែរប្រើជា រ. ស. ចំពោះតែព្រះបន្ទូលរបស់សម្ដេចព្រះវររាជជននី ឬសម្ដេចព្រះអគ្គមហេសី, សម្ដេចព្រះមហាក្សត្រិយានី : ទទួលព្រះសវនីយ៍ ( ម. ព. រាជសវនីយ៍ ក្នុងពាក្យ រាជ ផង ) ។ សវនីយ៍លេខា ( ម. ព. រាជ ) ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សវនា–

មានន័យថា ( ម. ក្នុង ព. សវនៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត