Author: videoslearning.com

សិទ្ធិបុព្វក្រ័យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សិទ្ធិដែលក្រុមរាជការខ្លះ (ក្រុមគយ) អាចនឹងទទួលទិញនូវទំនិញ តាមថ្លៃដែលចុះលើសន្លឹក បណ្តឹង ក្នុងករណីដែលយល់ថា តម្លៃទាបហួសហេតុ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធិបហារ័ណ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សិទ្ធិដើម្បីប្រើប្រាស់នូវហិរញ្ញប្បមាណ ឬចាត់ ចែងប្រាក់ដើម្បី ឥណទាន ដែលព្រមឱ្យហើយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធិបន្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សិទ្ធិនៃឥទាយកដើម្បីប្តឹងឱ្យលក់នូវសង្ហារិម ឬអសង្ហារិម ដែលជាវត្ថុធានាអះអាង (បំណុលរបស់ខ្លួន) ទោះរបស់ទាំងនោះនៅលើដៃជនណាក៏ដោយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធិធ្វើសេវាកម្មចែកចាយអគ្គិសនី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា សិទ្ធិជាម្ចាស់ សិទ្ធិដំណើរការ និងសិទ្ធិគ្រប់គ្រង ឬត្រួតត្រាលើមធ្យោបាយចែកចាយអគ្គិសនី ដើម្បីផ្ទេរ ផ្គត់ផ្គង់ ឬលក់អគ្គិសនីដល់អ្នកប្រើប្រាស់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធិដាច់មុខ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សិទ្ធិរបស់បុគ្គលដែលអាចធ្វើអ្វីមួយដាច់មុខតែឯង ដូចជាការបោះពុម្ពផ្សាយនូវសៀវភៅ ឬទិញ លក់នូវវត្ថុណាមួយ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធិជួលអចិន្រ្តៃយ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា សិទ្ធិជួលអចលនវត្ថុរយៈពេលវែង ចាប់ពី ១៥ (ដប់ប្រាំ) ឆ្នាំឡើងទៅ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធិជជែក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សិទ្ធិបើកឱ្យអ្នកធានាសុំឱ្យឥណទាយក ប្តឹងទារពីឥណាយិកដើមជាមុនសិន សឹមខ្លួនប្រតិបត្តិតាមកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួនជាក្រោយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធិគណនាពិសេស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា ឯកតាវាស់តម្លៃ ដែលកំណត់ដោយអង្គការមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (International Monetary Fund-IMF)។ ការប្ដូររូបិយប័ណ្ណ ទៅជារូបិយប័ណ្ណជាតិ ត្រូវគណនាដោយអនុលោមទៅតាមវិធីប៉ាន់ប្រមាណតម្លៃ ដែលអនុវត្តដោយ អង្គការមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) សេចក្ដីសម្រេច; សេចក្ដីសម្រេចផល ឬផលសម្រេច, ការសម្រេចប្រយោជន៍; ការដាច់ស្រេច; ការសមប្រកប, ការសមតាមបំណង; សេចក្ដីសុខ; សេចក្ដីចម្រើន; សេចក្ដីស័ក្ដិសិទ្ធិ; សេចក្ដីខ្លាំងពូកែ; សេចក្ដីសម្បូណ៌; សេចក្ដីសម្រេចតាមអំណាចច្បាប់; អំណាច, សេចក្ដីអង់អាច; មុខការដែលត្រូវសម្រេចលើខ្លួន ( ម. ព. សិទ្ធ ផង ) ។បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សិត-ធិ, ដូចជា សិទ្ធិករ ដែលធ្វើឲ្យសម្រេច, ដែលឲ្យសម្រេចផលប្រយោជន៍ ។ សិទ្ធិការក (–រ៉ៈកៈ ឬ –រ៉ក់) អ្នកធ្វើឲ្យសម្រេចប្រយោជន៍ ( បើស្រ្តីជា សិទ្ធិការិកា ) ។ សិទ្ធការ្យ ( –កា ) ដំណើរធ្វើឲ្យសម្រេចប្រយោជន៍ ។ ខ្មែរបុរាណប្រើជាពាក្យផ្ដើមក្នុងក្បួនតម្រា, ជាពាក្យអធិដ្ឋានប្រសិទ្ធីសូមឲ្យសម្រេចប្រយោជន៍បានតាមប្រាថ្នា ។
ឧទាហរណ៍៖ សិទ្ធិការ្យអាចារ្យចែងសម្ដែងអំពីថ្នាំរម្ងាប់រោគផ្សេងៗ ដូចមានសេចក្ដីតទៅនេះ…។

                 សិទ្ធិក្សេត្រ ឬ –ភូមិ ទីកើតនៃសេចក្ដីសុខសេចក្ដីចម្រើន ។ សិទ្ធិគុណ គុណដែលនាំឲ្យសម្រេចប្រយោជន៍ ។ សិទ្ធិជ័យ ជម្នះដាច់ស្រេច ។ សិទ្ធិជោគ ឫក្សពារពេលាល្អដែលអាចញ៉ាំងប្រយោជន៍ឲ្យសម្រេចតាមបំណង ។ សិទ្ធិតេជ ឬ –តេជះ តេជះនៃសិទ្ធិ ។ សិទ្ធិទស្សី អ្នកដែលប្រមើលឃើញសេចក្ដីចម្រើនទៅខាងមុខ ( បើស្ត្រីជា សិទ្ធិទស្សិនី ) ។ សិទ្ធិពល កម្លាំងនៃសេចក្ដីអង់អាច ។ សិទ្ធិមគ្គ ឬ –មាគ៌ា ផ្លូវនៃសេចក្ដីចម្រើន ។ សិទ្ធិមន្ដ ឬ– មន្ដ្រ មន្ដស័ក្ដិសិទ្ធិ ( ប្រើជា សិទ្ធមន្ដ ឬ – មន្ដ្រ ក៏បាន ) ។ សិទ្ធិយោគ ការប្រើគ្រឿងស័ក្ដិសិទ្ធិ ។ សិទ្ធិស័ក្ដិ អំណាចនៃការសម្រេចប្រយោជន៍ ។ សិទ្ធិសួស្ដិ៍ ( –សួស ) សិទ្ធិនិងសួស្ដី; សួស្ដីនៃសិទ្ធិ ។ បុរាណប្រើពាក្យនេះជាការផ្ដើមនៃមន្ដអាគម, ដូចជាអាគមស្ដោះផ្លុំរម្ងាប់ពិសពស់ថា ឩមសិទ្ធិសួស្ដិ៍ កុំឲ្យជ្រួសជ្រលួសទៅរកការឃ្វាង សុំឲ្យប្រកបដោយការរាងចាលចាញ់ អញស្ដោះផ្លុំទៅឲ្យត្រូវលើអាសិរពិស ទ្រើសទ្រឹស្តិកំណាចចង្រៃ ឲ្យចាញ់តេជដៃនៃអញឯង ឲ្យប្រស្ដែងបាក់បបខ្លបខ្លាចអំណាចមន្ដគាថាចេស្ដាស័ក្ដិសិទ្ធិ ដូចទឹកអម្រឹតត្រជាក់ត្រជំ ឲ្យពិសចង្រៃឯងរលាយរសាយខ្ចាយបាត់សូន្យទៅឥឡូវនេះហោង…។ សិទ្ធីស្វរៈ ( សំ. សិទ្ធីឝ្វរ < សិទ្ធិ + ឦឝ្វរ ) អ្នកដែលជាធំក្នុងការធ្វើឲ្យសម្រេចប្រយោជន៍; សិវៈ ( ព្រះឥសូរ ) ។ ល ។
ដំណើរអាចធ្វើអ្វីមួយបាន ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធា–

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សិទ្ធ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធាន្តនិយម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទំនួលចិត្តដែលបាក់ខាងជឿ ដែលប្រកាន់ថាពិតដោយឥតត្រិះរិះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធាន្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចំណុចជាខ្លឹមសារនៃលទ្ធិសាសនា ឬទស្សនវិជ្ជាណាមួយ មនុស្សដែលប្រកាន់ថា ត្រូវពិត តាមតែខ្លួនបានដឹងឮមក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធានុញ្ញាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា. សិទ្ធ + អនុញ្ញាត) អនុញ្ញាត​ដែល​សម្រេច​តាម​ច្បាប់​បញ្ញត្ត ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធាថ៌

មានន័យថា មើលពាក្យ សិទ្ធត្ថ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធាចារ្យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. សិទ្ធ + អាចាយ៌) គ្រូ​អ្នក​មាន​ចំណេះ​យ៉ាង​ពូកែ, ត្រូវ​ជំនាញ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធន្ត ឬ សិទ្ធាន្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​យល់​ព្រម​ដាច់​ស្រេច ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធត្ថ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. សិទ្ធាថ៌ ) អ្នកដែលមានប្រយោជន៍ឬមានបំណងសម្រេចហើយ, អ្នកសម្រេចប្រយោជន៍បានតាមបំណង; អ្នកមានស្រីសួស្ដី; គ្រាប់ស្ពៃស ។ ព្រះនាមដើមរបស់ព្រះសក្យមុនីគោតម; ខ្មែរច្រើនហៅ ព្រះសិទ្ធាថ៌ ( សំ. សិទ្ធាថ៌ ឬ សវ៌ាថ៌សិទ្ធ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធញ្ញាណ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ញាណ​ដែល​អាច​សម្រេច​សេចក្ដី​ដឹង​បាន​ងាយ​ៗ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិទ្ធ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ដែលសម្រេចហើយ; ដែលស្រេចហើយ; ដែលសម្រេចតាមមាត្រាច្បាប់; ដែលស័ក្ដិសិទ្ធ; សម្បូណ៌; ពូកែ, ខ្លាំងពូកែ; ជំនាញ, មានប្រាជ្ញាវាងវៃ ។ ន. អ្នកសម្រេចការ; សេចក្ដីសម្រេចតាមមាត្រាច្បាប់; អ្នកប្រាជ្ញ; ទេវតាពួកមួយ; ឫសីពួកមួយ ( ម. ព. សិទ្ធិ ផង ) ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សិត-ធៈ, ដូចជា សិទ្ធកម្ម អំពើឬការដែលសម្រេចហើយ ។ សិទ្ធកាម ដែលមានសេចក្ដីប្រាថ្នាឬមានបំណងសម្រេចហើយ ។ សិទ្ធការ្យ ( –កា ) ការងារដែលសម្រេចហើយ; ដែលមានការងារសម្រេចហើយ ។ សិទ្ធជន មនុស្សខ្លាំងពូកែ, មនុស្សជំនាញ ។ សិទ្ធញ្ញាណញាណដែលអាចសម្រេចសេចក្ដីដឹងបានងាយៗ ។ សិទ្ធធាតុ ធាតុរ៉ែដែលរម្លាយស្រេចហើយ, បារទ ។ សិទ្ធន្ត ឬ សិទ្ធាន្ត ( សិត-ធ័ន ឬ –ធាន ) ការយល់ព្រមដាច់ស្រេច ។ សិទ្ធមន្ត ឬ –មន្ត្រ មន្តស័ក្តិសិទ្ធ ។ សិទ្ធយោគ គ្រឿងប្រកប ឬរបស់ស័ក្ដិសិទ្ធ ។ សិទ្ធរស ទឹកបារទ ។ សិទ្ធវិជ្ជា ឬ –វិទ្យា ចំណេះដែលសម្រេចហើយ ។ សិទ្ធាចារ្យ ( សំ. សិទ្ធ + អាចាយ៌ ) គ្រូអ្នកមានចំណេះយ៉ាងពូកែ, គ្រូជំនាញ ។ សិទ្ធានុញ្ញាត ( បា. សិទ្ធ + អនុញ្ញាត ) អនុញ្ញាតដែលសម្រេចតាមច្បាប់បញ្ញត្ត ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិថិល–

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សិថិល ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិថិលោ–

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សិថិល ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិថិល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា.; សំ. ឝិថិល ) ធូរ; រលុង; ស្រាល ។ ន. ព្យញ្ជនៈទី ១ និងទី ៣ ក្នុងវគ្គទាំង ៥ រួមជា ១០ តួគឺ ក គ, ច ជ, ដ ឌ, ត ទ, ប ព ជាអក្សរមានសំឡេងធូរ មិនមានសូរអក្សរ ហ លាយផ្សំផងជាគូគ្នានឹងអក្សរ ធនិត ( ម. ព. អក្ខរប្បភេទ ផង ) ។បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សិ-ថិ-ល៉ៈ, ដូចជា សិថិលកម្ម ការធូរថយឬការបន្ធូរបន្ថយ ។ សិថិលគារវៈ ឬ សិថិលគោរព សេចក្ដីគោរពយ៉ាងស្បើយ, យ៉ាងតោះតើយ ។ សិថិលភាព ដំណើរធូរថយ ឬដំណើរបន្ធូរបន្ថយ ។ សិថិលមិត្ត ឬ –មិត្រ មិត្តដែលរាប់អានគ្នាបន្តិចបន្តួច ( ព. ផ្ទ. ទឡ្ហមិត្ត ) ។ សិថិលសព្ទសំឡេងធូរ; សូរស្រាល ។ សិថិលាភិវាទន៍ ( បា. < សិថិល + អភិវាទន ) ការថ្វាយបង្គំ, សំពះសួរ, គំនាប់យ៉ាងស្បើយឬយ៉ាងតោះតើយ, យ៉ាងសោះអង្គើយ ។ សិថិលានុសាសន៍ ឬ សិថិលានុសាសនី ( បា. < សិថិល + អនុសាសន ឬ អនុសាសនី ) ការប្រៀនប្រដៅ ឬពាក្យស្ដីប្រដៅយ៉ាងធូរៗ, យ៉ាងស្រាលៗ, ព្រួលៗ ។ សិថិលោវាទ( បា. < សិថិល + ឱវាទ ) ឱវាទយ៉ាងធូរៗ, យ៉ាងច្បោលៗ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិតអន្លិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា តិចតួចស្ដួចឆ្មារ ។
ឧទាហរណ៍៖ របស់សិតអន្លិត ។

                   ដែលស្ដើងទន់សឹកប៉ប្លឹក ទាំងតិចផង ។
ឧទាហរណ៍៖ សាច់ជ្រូកសិតអន្លិត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិតអន៉្លេត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា (ម. ព. សិតអន្លិត) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិតសក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ទ្រង់សិតព្រះកេសា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិតការណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. –ការណ; សំ. ស្មិត– ) ហេតុនៃការញញឹម, ដំណើរញញឹម ( រ. ស. )។
ឧទាហរណ៍៖ ទ្រង់ធ្វើព្រះសិតការណ៍ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សិត្ត < សិច ” ស្រោច, ចាក់ទឹកចេញ; ស្ដារ” ) ផ្អៀងក្អមឬឆ្នាំងឲ្យទឹកហូរចេញស្រួលមិនឲ្យខ្ចាយ
ឧទាហរណ៍៖ សិតទឹកពីក្អម ។

                  ចាក់លោហជាតិឬក្រមួនជាដើម ដែលរលាយរាវក្នុងពុម្ពឲ្យកើតបានជារូបរាងអ្វីៗឡើង
ឧទាហរណ៍៖ សិតរូប, សិតចួង, សិតទៀនវស្សា ។

                  ឈូសរំលីងឬលញ់ឲ្យស្អាត ។
ឧទាហរណ៍៖ សិតសសរលញ់ ។

                  យកក្រាសឬស្និតចូកសក់ ។
ឧទាហរណ៍៖ សិតសក់ ។

                  ចូកជូតរឿយៗ ដោយប្រែងលាបបាយជូរជាដើម ។
ឧទាហរណ៍៖ សិតអំបោះ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិដ្ឋកាសី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សត្វ បក្សីដែលស៊ីគ្រាប់ផ្លែឈើជាអាហារ ដូចយ៉ាងមាន់ ព្រាប លលក ជាដើម ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា សត្វ បក្សីដែលស៊ីគ្រាប់ផ្លែឈើជាអាហារ ដូចយ៉ាងមាន់ ព្រាប លលក ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលញាប់ញឹករទេញ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរញាប់សិញ, ដំណើរញាប់សិញ។

                   ​​​​​​​​​​​​​​​​​ដែលញឹកស្អេក ។

ឧទាហរណ៍៖​​ បន្ទោះញឹកសិញ ។

                   សិញសុញ ( ម. ព. សុញ ) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលញាប់ញឹករទេញ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរញាប់សិញ, ដំណើរញាប់សិញ។

                   ដែលញឹកស្អេក ។
ឧទាហរណ៍៖ បន្ទោះញឹកសិញ ។

                  សិញសុញ ( ម. ព. សុញ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិចមម៉ិច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា តិចតួច, ស្ដើងស្ដួច; ដែលរេចរិលស្ដួចស្ដើង។
ឧទាហរណ៍៖ ស្មៅសិចមម៉ិច ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិចប៉ប្រិច

មានន័យថា ( ម. ព. សិចមម៉ិច ) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា (ម. ព. សិចមម៉ិច) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង្ហៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. សឹហ; បា. សីហ ) ឈ្មោះរាសីទី ៥ ( សីហៈ ) នៃសុរិយគតិ ( ម. ព. រាសី និង សីហៈ ផង ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង្ហល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. សឹហល; បា.សីហល ឬ សីហឡ ) លង្កា; ជាតិមនុស្សអ្នកនៅក្នុងកោះលង្កា។
ឧទាហរណ៍៖ កោះសិង្ហល; ជាតិសិង្ហល, អ្នកសិង្ហល (ម. ព. លង្កា ផង) ។បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សិង-ហៈល៉ៈ, ដូចជា សិង្ហលទ្វីប កោះសិង្ហល (កោះលង្កា) សព្វថ្ងៃនេះហៅ ឝ្រីលង្កា (ស្រីលង្កា) ។ សិង្ហលភាសា ភាសាអ្នកសិង្ហល (សម្ដីអ្នកលង្កាទ្វីប) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង្ហរាសី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. សិង្ហៈ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង្ហបុរី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស សិង្ហបុរី, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) សិង្ហបុរី។
រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស សិង្ហបុរី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង្ហ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. សឹហ; បា. សីហ ) សីហៈ ឬតោ ( បារ. លីយ៉ុង Lion ) ។ អ្នកខ្លះយល់ថា សិង្ហដោយខ្លួន តោ ដោយខ្លួន, ចួនកាលហៅរួមថា សិង្ហតោ យល់ថា សិង្ហ និង តោ; តាមសេចក្ដីពិត សិង្ហ ឬ សីហៈ ប្រែថា តោ មិនមែនទីទៃពីគ្នាទេ, ប៉ុន្តែជាងរាល់ប្រទេសច្រើនធ្វើរូបក្លាយផ្សេងៗពីគ្នា ក៏នាំឲ្យមានអ្នកយល់ថា សិង្ហ ឬ សីហៈ ទីទៃពី តោ ( ម. ព. សីហៈ ឬ សីហ៍ ផង ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង្ឃានិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. សិង្ឃាណក, ឝិង្ឃាណក ឬ សឹហាន ) សំបោរ; ទឹកសំបោរ; ( រ. ស. )។
ឧទាហរណ៍៖ ព្រះសិង្ឃានិកា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង្ឃាដក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សំ. ឝ្ឫង្គាតក) ផ្លូវបែកបី, ផ្លូវត្រឡែងកែងបី ឬផ្លូវបែកបួន, ផ្លូវត្រឡែងកែងបួន ( ម. ព. បាយសិង្ឃាដក៍ ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង្ឃាដ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. ឝ្ឫង្គាត ) ផ្លែក្រចាប់; អ្វីៗដែលមានសណ្ឋានដូចផ្លែក្រចាប់ ។ ខ្មែរហៅបាយដែលចាប់បន្តិចៗ ដាក់លើស្លឹកចេកពាសពីលើមាត់ឆ្នាំងថ្នាំថា បាយសិង្ឃាដ ឬ បាយសិង្ឃាដក៍ ( ម. ព. នេះផង ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង្គាលី

មានន័យថា ( ម. ព. សិគាល )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង្គាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. សិគាល) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝី ឬ ឝីង; បា. សិ ឬ សី ) ដេក ។ ខ្មែរប្រើចំពោះតែជាសមណសព្ទ។
ឧទាហរណ៍៖ លោកសិង (បព្វជិតដេក)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិគាលី

មានន័យថា ( ម. ព. សិគាល )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិគាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សិគាល; សំ. ស្ឫគាល ) ចចក ( ឈ្មោល ); ចចកញីជា សិគាលី ឬ សិង្គាលី ( ព. កា. ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិខី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សិខិន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិខិន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝិខិន៑; បា. សិខី; < សិខា + ឥន៑ ឬ ឦ ” មានសិខា ” ) ភ្លើង; ក្ងោក; ក្មេងទុកជុក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិខា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សំ. ឝិខា ) កំប៉ោយ, ជុក, សិរ; អណ្ដាតភ្លើង, កំពូល, ទីបំផុត, ចុង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិខរី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សិខរិន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិខរិន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝិខរិន៑; បា. សិខរី; < ឝិខរ ឬ សិខរ “កំពូល; ចុង” + ឥន៑ ឬ ឦ “មាន” ) ភ្នំ; ដើមឈើ, ដង្គុំឈើ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិខណ្ឌី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សិខណ្ឌិន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិខណ្ឌិន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝិខណ្ឌិន៑; បា. សិខណី្ឌ ) សត្វមានកំប៉ោយ ( ក្ងោក ); សត្វមានសិរ ( មាន់ ); ព្រួញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្សាអភិរក្សវិទ្យាល័យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មន្រ្តីមានភារៈត្រួតមើលការសិក្សា រក្សាសេចក្តីរៀបរយ និងការប្រតិបត្តិតាមវិន័យ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្សាត្រៀម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការសិក្សាត្រៀមបម្រុងខ្លួននឹងប្រឡងចូលរៀន ក្នុងសាលាជាន់ខ្ពស់ណាមួយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្សា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝិក្សា; បា. សិក្ខា ) សិក្ខា គឺការរៀន, ការរៀនទន្ទេញ, ការសូត្ររៀន; ការហ្វឹក, ការហ្វឹកហាត់; ការប្រុងប្រយ័ត្នរក្សាមារយាទឲ្យល្អ; ខប្រតិបត្តិ; វិជ្ជា; ការស្ទាត់ជំនាញ, . . . ។ ខ្មែរច្រើនប្រើជា កិ. “រៀន, រៀនទន្ទេញ, សូត្ររៀន” : មាតាបិតាទំនុកបម្រុងបុត្រឲ្យសិក្សា ។ សិក្សាការ ឬ –ការ្យ ការសិក្សា ។ សិក្សាចតុរាង្គ ( –ចៈតុរ៉ាង ) អង្គ ៤ នៃការសិក្សាគឺ សុ. ចិ. បុ. លិ. ( ម. ព. នេះ ) ។ សិក្សាត្រ័យ ប្រជុំ ៣ នៃខប្រតិបត្តិគឺសីល, សមាធិ, បញ្ញា ( ហៅ ត្រ័យសិក្ខា ក៏បាន; ព. ពុ. ) ។ សិក្សាធិការ ( សំ. ឝិក្សា + អធិការ ) ការគ្រប់គ្រងឬត្រួតត្រាលើការសិក្សា : ក្រសួងសិក្សាធិការ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្ខាសាលា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឹះស្ថានជាទីដែលគេបង្ហាត់បង្រៀនមនុស្សមានចិត្តស្ម័គ្រក្នុងភេទអ្នកបួស (លទ្ធិគ្រិស្ត)។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. ការប្រជុំដើម្បីផ្សព្វផ្សាយ ពិគ្រោះយោបល់ ណែនាំ ផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍…ដល់សិក្ខាកាមដែលបានកំណត់តាមមុខសញ្ញា។ ២. សកម្មភាពនៃការផ្សព្វផ្សាយ ការពិគ្រោះយោបល់ ការណែនាំ ឬការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ ដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ មន្ត្រីរាជការ និងអ្នកចូលរួមពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការរៀបចំនិងការអនុវត្តគោលបំណងគោលនយោបាយ និងកម្មវិធីរបស់ក្រសួង ស្ថាប័ន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្ខាបរិវច្ឆ័ន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការរើសរកវិជ្ជាពិនិត្យឱ្យជាក់ច្បាស់របស់គ្រូ មុននឹងយកទៅបង្រៀនសិស្ស ឬមុខវិជ្ជានីមួយៗ ដែលបានសម្រាំងរួចហើយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្ខាបទធារី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សាស្រ្តាចារ្យ ឬជនដទៃពុំមែនជាគ្រូ ដែលបានគេរើសឱ្យទៅជួយបង្រៀនមុខវិជ្ជាណាមួយ តាមសមត្ថភាព ក្នុងសាលាជាន់ខ្ពស់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្ខាបទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មាត្រា ឬចំណែកវិន័យដែលត្រូវប្រព្រឹត្តតាមពាក្យ បង្គាប់បញ្ជា ពាក្យប្រៀនប្រដៅ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្ខាគារិកភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មុខវិជ្ជាដែលកំពុងសិក្សានៅក្នុងសាលា ភាពជាអ្នកគួរដល់ការសិក្សា ឬកំពុងសិក្សា
ឧទាហរណ៍៖ សិក្ខាគារិក ភាពនៃកុមារមានតាំងពីអាយុ ៦ឆ្នាំគត់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្ខា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. ឝិក្សា ) ការសិក្សាគឺការរៀន, ការរៀនទន្ទេញ, ការសូត្ររៀន; ការហ្វឹក, ហាត់; ការប្រុងប្រយ័ត្នរក្សាមារយាទឲ្យល្អ; ខំប្រតិបត្តិ ។ សិក្ខាកាម អ្នកដែលពេញចិត្តកាន់តាមសិក្ខា; អ្នកស្រឡាញ់ការសិក្សា ។ សិក្ខាបទ ( –បត់ ) ចំណែក, មាត្រារបស់សីលឬរបស់វិន័យ ។ សិក្ខាសម្មតិ ការសន្មតិសាមណេរីដែលមានអាយុគ្រប់ ១៨ ឆ្នាំឲ្យសិក្សាគរុធម៌ ៨ យ៉ាង ( ម. ព. សិក្ខមានា ផង ) ។ ត្រ័យសិក្ខា ឬ ត្រៃ–ខប្រតិបត្តិ ៣ យ៉ាងគឺសីល, សម្មាធិ, បញ្ញា
ឧទាហរណ៍៖ ( បា.; សំ. ឝិក្សា ) ការសិក្សាគឺការរៀន, ការរៀនទន្ទេញ, ការសូត្ររៀន; ការហ្វឹក, ហាត់; ការប្រុងប្រយ័ត្នរក្សាមារយាទឲ្យល្អ; ខំប្រតិបត្តិ ។ សិក្ខាកាម អ្នកដែលពេញចិត្តកាន់តាមសិក្ខា; អ្នកស្រឡាញ់ការសិក្សា ។ សិក្ខាបទ ( –បត់ ) ចំណែក, មាត្រារបស់សីលឬរបស់វិន័យ ។ សិក្ខាសម្មតិ ការសន្មតិសាមណេរីដែលមានអាយុគ្រប់ ១៨ ឆ្នាំឲ្យសិក្សាគរុធម៌ ៨ យ៉ាង ( ម. ព. សិក្ខមានា ផង ) ។ ត្រ័យសិក្ខា ឬ ត្រៃ–ខប្រតិបត្តិ ៣ យ៉ាងគឺសីល, សម្មាធិ, បញ្ញា ។

                      វិន័យសិក្ខា មាត្រាបញ្ញត្ត ក្នុងវិន័យ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្ខមានា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ) សាមណេរីមានអាយុ ១៨ ឆ្នាំ ដែលបានទទួលសិក្ខាសម្មតិ ដើម្បីសិក្សាគរុធម៌ ៨ យ៉ាង គ្រប់ ២ ឆ្នាំហើយ នឹងបំពេញឧបសម្បទាជាភិក្ខុនី ( ព. វិ. ពុ. ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្ខមានកាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សិក្ខមានភាព ពេលហាត់រៀនមុនកាន់យកផ្នួស ភាពជាអ្នកនៅខ្ចីសេចក្តី (ម.ព នវកភាព)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សិក្ខ

មានន័យថា (មើលពាក្យ សឹក កិ.) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំមណោគ្រួ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (មើលពាក្យ សមណោគ្រួ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំប៉ៃសាំម៉ា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ជា៍ំប៉ៃជា៍ំមា ឬ ទ្រាំប៉ៃទ្រាំមា អ. ថ. សាំប៉ៃសាំម៉ា “សាំទៅសាំមក; ថែមហើយថែមទៀត, ថែមៗដដែលៗ” ) សមគំនិតប្រសិបប្រសុបជាមួយគ្នា; លបលាក់រួមរ័កស្នេហាគ្នា, ខូចកាចនឹងគ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ សាំប៉ៃសាំម៉ាគ្នាតែពីរនាក់; ឥតមានអ្នកណារៀបចំឲ្យទេ, វាសាំប៉ៃសាំម៉ានឹងគ្នាវាទេតើ !

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំទាំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា (មើលក្នុងពាក្យ សាំ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំដែល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលផ្ទួនដដែលៗ, ច្រំដែល។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយសាំដែល; សម្ដីសាំដែល ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលផ្ទួនដដែលៗ, ច្រំដែល។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយសាំដែល; សម្ដីសាំដែល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំញ៉ាំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលសាំរញ៉ាំ, ដែលរញ៉ិមរញ៉ាំរសេមរសាម។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយសាំញ៉ាំ; សម្ដីសាំញ៉ាំ, ចិត្តសាំញ៉ាំ, ក្បាច់សាំញ៉ាំ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលសាំរញ៉ាំ, ដែលរញ៉ិមរញ៉ាំរសេមរសាម។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយសាំញ៉ាំ; សម្ដីសាំញ៉ាំ, ចិត្តសាំញ៉ាំ, ក្បាច់សាំញ៉ាំ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំង្កសី

មានន័យថា (មើលពាក្យ ស័ង្កសី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំងហ្ស៊ក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ហ្រ្គើណាដ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំងហ្សង់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ព័រតូរីកូ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំងលូស៊ី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស សាំងលូស៊ី, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) កាស្ទ្រី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំងម៉ារ៉ាំង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស សាំងម៉ារ៉ាំង, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) សាំងម៉ារ៉ាំង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំងព្យែរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ហ្គេនស៊ី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំងចន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស អង់ទីហ្កា និងបាប៊ុយដា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមិនផ្លាង, មិនផ្អើល, ដែលងាយឲ្យចាប់ឲ្យកាន់ ( ចំពោះតែសត្វ )។
ឧទាហរណ៍៖ មាន់សាំង, សារិកាសាំង ។ ព. ផ្ទ. ផ្លាង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ស. ជា៍ំ ឬ ទ្រាំ អ. ថ. សាំ “ធ្វើទៀត; ដូចៗគ្នា” ) ដែលផ្ទួនឬថែមដដែលៗ, ដែលដូចគ្នាដដែលៗ
ឧទាហរណ៍៖ និយាយសាំ; សម្ដីសាំ, ក្បាច់សាំ ។

                   សាំទាំ ទាំនៅដដែលៗ, ដែលថ្នឹកទាំដដែលៗ ។ សុខទុក្ខសាំទាំ សុខនិងទុក្ខដែលទាំនៅផ្លាស់ប្តូរគ្នាដដែលៗ( អ្នកខ្លះនិយាយតាមទម្លាប់ថា ស៊ាំទាំ ) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ( ស. ជា៍ំ ឬ ទ្រាំ អ. ថ. សាំ “ធ្វើទៀត; ដូចៗគ្នា” ) ដែលផ្ទួនឬថែមដដែលៗ, ដែលដូចគ្នាដដែលៗ ។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយសាំ; សម្ដីសាំ, ក្បាច់សាំ ។

                  សាំទាំ ទាំនៅដដែលៗ, ដែលថ្នឹកទាំដដែលៗ ។ សុខទុក្ខសាំទាំ សុខនិងទុក្ខដែលទាំនៅផ្លាស់ប្តូរគ្នាដដែលៗ( អ្នកខ្លះនិយាយតាមទម្លាប់ថា ស៊ាំទាំ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាហ័ស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. សាហស ) សេចក្ដីក្លាហាន; អាជ្ញា; ពលក្ការ; ការបៀតបៀន; ភាវៈកាច ។ ប្រើជា គុ. ក៏បាន, សេចក្ដីដូចគ្នានឹង សហ័ស ដែរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាហេតុ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា. សហេតុ, សហេតុក “ដែលប្រកបដោយហេតុ; ព្រមទាំងហេតុ” ) ដើមហេតុ, ដំណើរដើម, ការទាស់ដំណើរគ្នា; អធិករណ៍។
ឧទាហរណ៍៖ កើតសាហេតុ, នាំឲ្យមានសាហេតុ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាហុ!

👉ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ) ប្រពៃហើយ!, ល្អហើយ!, ស្រួលហើយ!, សាធុ!; ពាក្យសម្រាប់ព្រះថេរៈជាឧបជ្ឈាយ៍ឬអាចារ្យទទួលព្រមក្នុងវេលាដែលភិក្ខុឬសាមណេរ សូមនិស្ស័យ ( ព. វិ. ពុ. ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាហាវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា កាច, កាចមោះមុតឥតញញើត។
ឧទាហរណ៍៖ សត្វសាហាវ, ចិត្តសាហាវ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាហារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា (ម. ព. សហារ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាហត្ថិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. សាហត្ថ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាហត្ថ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ) អំពើឬការដែលធ្វើដោយដៃខ្លួនឯង, ដែលកើតពីស្នាដៃរបស់ខ្លួន ( ហៅ សាហត្ថិកកម្ម ក៏បាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាស្ត្រាចារ្យជាប់កិច្ចសន្យា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សាស្រ្តាចារ្យដែលពុំទាន់បានចូលក្នុងក្របខ័ណ្ឌ ដោយមានអាយុលើសកម្រិត ឬដោយរាជការឱ្យចូលក្នុងក្របខ័ណ្ឌពុំទាន់កើត ហើយក៏ឱ្យចូលធ្វើការដោយកិច្ចសន្យាទៅវិញទៅមក ជាបណ្តោះអាសន្នទៅ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាស្ត្រាចារ្យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នកបង្ហាត់បង្រៀននូវវិទ្យាសាស្រ្ត ឬសិល្បៈណាមួយ សាស្រ្តាចារ្យ និងគ្រូបង្រៀនខុសគ្នាត្រង់សាស្រ្តចារ្យជាអ្នកបង្រៀននូវវិជ្ជាខ្ពស់ក្នុងអនុវិទ្យាល័យ មហាវិទ្យាល័យ ឬនៅសាលាជាន់ខ្ពស់ដទៃទៀត ឯគ្រូបង្រៀនជាអ្នកបង្ហាត់នូវវិជ្ជាជាន់ទាបនិងមធ្យមប៉ុណ្ណោះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាស្ត្រា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ក្ល.; សំ. ឝាស្រ្ត ) សាត្រា ( ម. ព. សាស្រ្ត ន. )
ឧទាហរណ៍៖ សាស្ត្រាទេសន៍, សាស្រ្តាល្បែង ( ប្រើក្លាយទៅទៀតជា សាត្រា )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាស្ត្រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝាស្ត្រ; បា. សត្ថ ) គម្ពីរ, គម្ពីរប្រាប់វិទ្យា, គម្ពីរសាសនា; ច្បាប់, ច្បាប់ប្រដៅ ក្បួន, តម្រា; វិជ្ជា; ការសិក្សា; ពាក្យណែនាំ, ពាក្យពន្យល់; ពាក្យបង្គាប់ ។ ប្រើរៀងភ្ជាប់ពីខាងចុងសព្ទដទៃ អ. ថ. សាស, ដូចជា ប្រវត្តិសាស្ត្រ គម្ពីរ, ក្បួននិយាយអំពីពង្សាវតារប្រទេស…។ វិទ្យាសាស្ត្រ គម្ពីរឬក្បួនប្រាប់វិទ្យាផ្សេងៗ; វិជ្ជាពួកមួយដែលគេរកឃើញដោយការលៃផ្សំធាតុជាដើម ។ សិល្បសាស្ត្រ តម្រាសម្រាប់រៀនសិល្បៈ ។ ប្រើក្លាយជា សាស្ត្រា ឬក្លាយមកទៀតជា សាត្រា ( ហៅចំពោះតែគម្ពីរឬច្បាប់ប្រដៅដែលចារដោយស្លឹករឹត )
ឧទាហរណ៍៖ សាត្រាច្បាប់; សាត្រាទេសន៍ ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សាស-ស្រ្តៈ, ដូចជា សាស្ត្រក្រឹត ( សំ. ឝាស្ត្រក្ឫត )អ្នកតែងគម្ពីរ, អ្នកតែងច្បាប់ ។

                   សាស្ត្រចក្សុ, សាស្ត្រន័យន៍ ឬ –នេត្រ ភ្នែករបស់សាស្ត្រ ( វេយ្យាករណ៍ ) ។ សាស្ត្រវិទ អ្នកចេះសាស្ត្រ, អ្នកប្រាជ្ញខាងសាស្ត្រ ។ សាស្ត្រាចារ្យ ( សំ. ឝាស្រ្ត + អាចាយ៌ ) គ្រូបង្រៀនសាស្ត្រ ។ ល ។

                     ( សំ. ឝស្ត្រ; បា. សត្ថ ) ពាក្យក្លាយមកពី សស្ត្រ សស្ត្រា; ប្រើចំពោះតែ មុខសាស្ត្រ មុខរបួសដែលមុតដោយគ្រឿងសស្ត្រា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាស្ដា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. ឝាស្តា < ឝាស្ត្ឫ; បា. សត្ថា < សត្ថុ ) គ្រូ, គ្រូប្រៀនប្រដៅ, គ្រូប្រដៅសាសនា; ព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ ។ សាស្ដាចារ្យ អាចារ្យជាគ្រូប្រៀនប្រដៅ ( ខ្មែរហៅចំពោះព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធថា ព្រះសាស្ដាចារ្យ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាស័ព្ទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា (ម. ព. សាសព្ទ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាសរោគ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សាស; សំ. ឝ្វាស; ឬ – + រោគ ) រោគហឺត ។ វេវ. ហិតរោគ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាសព្ទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា និយាយបូរបាច់, និយាយរៀបរាប់ប្រាប់ តាំងពីខាងដើមដល់ខាងចុង។
ឧទាហរណ៍៖ សាសព្ទប្រាប់ឲ្យអស់អាថ៌សេចក្ដី ( ម. ព. សារសព្ទ ក្នុងពាក្យ សារ ឬ សារៈ ន. ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាសន–

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សាសន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាសន​សម្បត្តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សម្បត្តិ​សម្រាប់​ទំនុក​ចម្រុង​សាសនា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាសន​វោហារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វោហា​របស់​សាសនា, ពាក្យ​ប្រើ​ក្នុង​សាសនា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាសន​វិទ ឬ–វិទូ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ប្រាជ្ញ​ខាង​ការ​ប្រកាស​សាសនា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាសន​មូល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទី​តាំង​ ឬ​ឫស​គល់​នៃ​សាសនា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាសន​មណ្ឌល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មណ្ឌល​សាសនា, សាសនា​ទាំងមូល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាសន​បត្រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សំបុត្រ​បញ្ជាក់​ការ​យ៉ាង​ដាច់​ខាត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សាសន​ធម៌

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ធម៌​ជា​ពាក្យ​ប្រៀន​ប្រដៅ ក៏​គឺ​សាសនា​នុះ​ឯង ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត