Author: videoslearning.com

សុញ្ញ​វាទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា លទ្ធិ​ដែល​ប្រកាន់​ថា ស្លាប់​ទៅ​សូន្យ​មិន​កើត​ទៀត ឬ​លទ្ធិ​ដែល​ប្រកាន់​ថា​គ្មាន​ព្រះ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុញ្ញ​វចនៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មនុស្ស​សូន្យ​សម្ដី (មនុស្ស​គ); បើ​ស្ត្រី​ជា សុញ្ញ​វចនា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុញ្ញ​ភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាព​សូន្យ, ដំណើរ​ទទេ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុញ្ញ​កម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ ​ឬ​អំពើ​ឥត​ប្រយោជន៍ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុញ្ញោ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ព. សា.; បា. < សុញ្ញ “សូន្យ” ) សូន្យ, ទទេ; ទាល់គំនិត; ទាល់ប៉ុច; ស្រុញត្រឹមប៉ុណ្ណោះ, ទៅទៀតពុំរួច។
ឧទាហរណ៍៖ វាសុញ្ញោត្រឹមណឹងហើយ ! ; ការហ្នឹងវាសុញ្ញោអស់កើតជាអីហើយ!

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ព. សា.; បា. < សុញ្ញ “សូន្យ” ) សូន្យ, ទទេ; ទាល់គំនិត; ទាល់ប៉ុច; ស្រុញត្រឹមប៉ុណ្ណោះ, ទៅទៀតពុំរួច។
ឧទាហរណ៍៖ វាសុញ្ញោត្រឹមណឹងហើយ ! ; ការហ្នឹងវាសុញ្ញោអស់កើតជាអីហើយ !

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុញ្ញា—

មានន័យថា ( ម. ព. សុញ្ញ— )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុញ្ញាគារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា. < សុញ្ញ + អគារ “ផ្ទះ”) ផ្ទះ​ទំនេរ; ផ្ទះ​ស្ងាត់ ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុញ្ញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំណើរទទេ; អាកាស; ពិន្ទុ(ំ) នេះឬក្បិល(.) នេះ ( ម. ព. សូន្យ ) ។ សុញ្ញកម្ម ការឬអំពើឥតប្រយោជន៍ ។ សុញ្ញភាព ភាពសូន្យ, ដំណើរទទេ ។ សុញ្ញវចនៈ ( —វៈចៈន៉ៈ ) មនុស្សសូន្យសម្ដី (មនុស្សគ ); បើស្រ្តីជា សុញ្ញវចនា ។ សុញ្ញវាទ លទ្ធិដែលប្រកាន់ថាស្លាប់ទៅសូន្យមិនកើតទៀត ឬលទ្ធិដែលប្រកាន់ថាគ្មានព្រះ ។ សុញ្ញវាទី អ្នកប្រកាន់សុញ្ញវាទ ( បើស្រ្តីជា សុញ្ញវាទិនី ) ។ សុញ្ញាគារ ( សុញ-ញ៉ាគា; បា. < សុញ្ញ + អគារ “ផ្ទះ” ) ផ្ទះទំនេរ, ផ្ទះស្ងាត់។ល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា.; សំ. ឝូន្យ ) សូន្យ, សោះសូន្យ, ទទេ; ទំនេរ; ស្ងាត់; ឥតប្រយោជន៍, ដែលបាត់សោះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុញ្ញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំណើរទទេ; អាកាស; ពិន្ទុ(ំ) នេះឬក្បិល(.) នេះ ( ម. ព. សូន្យ ) ។ សុញ្ញកម្ម ការឬអំពើឥតប្រយោជន៍ ។ សុញ្ញភាព ភាពសូន្យ, ដំណើរទទេ ។ សុញ្ញវចនៈ ( —វៈចៈន៉ៈ ) មនុស្សសូន្យសម្ដី (មនុស្សគ ); បើស្រ្តីជា សុញ្ញវចនា ។ សុញ្ញវាទ លទ្ធិដែលប្រកាន់ថាស្លាប់ទៅសូន្យមិនកើតទៀត ឬលទ្ធិដែលប្រកាន់ថាគ្មានព្រះ ។ សុញ្ញវាទី អ្នកប្រកាន់សុញ្ញវាទ ( បើស្រ្តីជា សុញ្ញវាទិនី ) ។ សុញ្ញាគារ ( សុញ-ញ៉ាគា; បា. < សុញ្ញ + អគារ “ផ្ទះ” ) ផ្ទះទំនេរ, ផ្ទះស្ងាត់។ល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា.; សំ. ឝូន្យ ) សូន្យ, សោះសូន្យ, ទទេ; ទំនេរ; ស្ងាត់; ឥតប្រយោជន៍, ដែលបាត់សោះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សុញ្ញ; សំ. ឝូន្យ ) សូន្យ, ទទេ, ឃែត ។ ទាល់, ទញ់ទាល់, ទាល់គំនិត ឬទាល់ផ្លូវសេចក្ដី, ទាល់ដំណើរ ។
ឧទាហរណ៍៖ សុញគំនិត; គំនិតសុញ ។

                     សុញសាញ សុញផងសាញផង ឬសាញដោយទាល់គំនិត ។ សិញសុញ ត្រេះត្រុះ, ច្រិមច្រុម; ទើសមុខទើសក្រោយ
ឧទាហរណ៍៖ គំនិតសិញសុញ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា. សុញ្ញ; សំ. ឝូន្យ ) សូន្យ, ទទេ, ឃែត ។ ទាល់, ទញ់ទាល់, ទាល់គំនិត ឬទាល់ផ្លូវសេចក្ដី, ទាល់ដំណើរ ។
ឧទាហរណ៍៖ សុញគំនិត; គំនិតសុញ។

                    សុញសាញ សុញផងសាញផង ឬសាញដោយទាល់គំនិត ។ សិញសុញ ត្រេះត្រុះ, ច្រិមច្រុម; ទើសមុខទើសក្រោយ ។
ឧទាហរណ៍៖ គំនិតសិញសុញ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុជីវធម៌

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ) ការរស់នៅដោយល្អ គឺចំណេះ, សណ្ដាប់ធ្នាប់, ការដឹងប្រមាណ គួរសមក្នុងកិច្ចការប្រាស្រ័យជាមួយនឹងអ្នកដទៃ។
ឧទាហរណ៍៖ មានសុជីវធម៌, មនុស្សខ្វះសុជីវធម៌។

                   ចំណេះ ការដឹងខុសត្រូវគួរសម ក្នុងការប្រាស្រ័យជាមួយនឹងអ្នកផង​។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុជាតិវិទ្យា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វិទ្យាសាស្រ្តបែបថ្មី មានគោលបំណង និងសម្រិតសម្រាំងពូជមនុស្សឱ្យបានល្អ គឺបន្សាត់សម្រាំងពូជមនុស្សឱ្យបានល្អ គឺបន្សាត់។ចោលមនុស្សដែលមានជំងឺជាប់ជាអម្បូរ ឬដែលពិការមិនឱ្យបង្កើតកូនចៅតទៅទៀត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុជាតា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. ឝចី ឬ សចី ) នាមជាយាម្នាក់របស់ព្រះឥន្រ្ទ ( ម. ព. សុធម្មា ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុជាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ដែលកើតល្អ; ដែលដុះល្អ; ដែលលូតលាស់ល្អ ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សុជា-តៈ, ដូចជា សុជាតបុត្ត ឬ—បុត្រ កូនដែលសម្រាលមកស្រួល ។
ឧទាហរណ៍៖ សុជាតផល ផ្លែដែលមានសាច់ពេញលេញ, ផ្លែថ្លោស ។ សុជាតព្រឹក្ស ឈើដែលដុះល្អ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុជម្បតី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សុជម្បតិ “ប្តីនាងសុជាតា”; សំ. ឝចីបតិ ឬ សចី- “ប្តីនាងសចី” ) ស្វាមីនាងសុជាតា ( ព្រះឥន្រ្ទ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុជនភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចិត្តសប្បុរស ចិត្តដែលទោរទន់ខាងសេចក្តីអាណិតអាសូរដល់អ្នកដទៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុជន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ជនល្អ, មនុស្សអ្នកប្រព្រឹត្តល្អ, អ្នកកាន់ត្រឹមត្រូវ; មនុស្សចិត្តល្អ ។ ព. ផ្ទ. ទុជ៌ន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុច្ឆន្ទៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. សុ “ល្អ, ប្រពៃ; ត្រឹមត្រូវ” + ឆន្ទ “បំណង” > សុច្ឆន្ទ ) ឆន្ទៈល្អ, បំណងប្រពៃ; បំណងត្រឹមត្រង់, បំណងត្រឹមត្រូវ គឺបំណងដែលត្រឹមត្រង់តាមគតិធម៌និងគតិច្បាប់ អាចញ៉ាំងសេចក្ដីសុខ-ចម្រើនឲ្យកើតមាន ។
ឧទាហរណ៍៖ សុច្ឆន្ទៈរបស់វីរបុរស ។

                     ព. ផ្ទ. ទុច្ឆន្ទៈ “បំណងអាក្រក់**” ។ **ពាក្យ “អាក្រក់” ត្រូវបានកែតម្រូវពីពាក្យដើម “អាក្រក” ដោយហេតុថាពុំមានពាក្យ “អាក្រក” ទេ អនុលោមតាមវចនានុក្រមខ្មែរ សម្ដេច ជួន ណាត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សុចិ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ​សមាចារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មារយាទ​ត្រឹមត្រូវ; អ្នក​ដែល​មាន​មារយាទ​ល្អ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ​សភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សភាព​ល្អ; អ្នក​ដែល​មាន​សណ្ដាប់​ធ្នាប់​ល្អ ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ​សណ្ឋាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទ្រង់ទ្រាយ​ល្អ;

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​មាន​ទ្រង់ទ្រាយ​សមរម្យ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ​រង្សី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រស្មី​ត្រចះ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ​ភូមិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទី​ស្អាត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ​ភូមិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទី​ស្អាត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ​ភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាវៈ​ស្អាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​មាន​ភាព​ល្អ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ​ធម៌

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ធម៌​បរិសុទ្ធ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ​ទន្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ធ្មេញ​ស; អ្នក​ដែល​មាន​ធ្មេញ​ស; របស់​ដែល​ធ្វើ​ដោយ​ភ្លុក​សុទ្ធ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ​កម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អំពើ​បរិសុទ្ធ; អ្នក​ដែល​មាន​អំពើ​ស្អាត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិត្រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ.; បា. សុចិត្ត ឬ សុវិចិត្ត ) ដែលវិចិត្រល្អ, ដែលរចនាដោយប្រពៃ។
ឧទាហរណ៍៖ របស់សុចិត្រ, ក្បាច់ក្បូរសុវិចិត្រ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិត្តា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ) នាមជាយាម្នាក់របស់ព្រះឥន្រ្ទ ( ម. ព. សុធម្មា ផង )ុ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ដែលសន្សំដោយល្អ, ដោយប្រពៃ ។
ឧទាហរណ៍៖ របស់សុចិត។

                    សុចិតធន ( —តៈធន់ ) ទ្រព្យដែលសន្សំទុកដោយល្អ ។ សុចិតមតិ, —ម័តិ ឬ —ចិន្ដា ( —តៈមៈតិ, —មុ័ត ឬ —ចិន-ដា ) គំនិតដែលបានគិតទុកមកដោយត្រឹមត្រូវ ។ សុចិតវិជ្ជា ឬ—វិទ្យា ចំណេះដែលចេះដោយប្រឹងរៀនមិនឈប់ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេចក្ដីស្អាត, បរិសុទ្ធិ,… ។ សុចិកម្ម អំពើបរិសុទ្ធ; អ្នកដែលមានអំពើស្អាត ។ សុចិចរិត ចរិតល្អ; អ្នកដែលមានចរិតល្អ ។ សុចិចរិយា ចរិយាល្អ; ការប្រព្រឹត្តស្លូតត្រង់ ។ សុចិទន្ដ (—ទ័ន) ធ្មេញស; អ្នកដែលមានធ្មេញស; របស់ដែលធ្វើដោយភ្លុកសុទ្ធ ។ សុចិធម៌ ធម៌បរិសុទ្ធ ។ សុចិភាព ភាវៈស្អាត; ដែលមានភាពល្អ ។សុចិភូមិ ទីស្អាត ។ សុចិរង្សី រស្មីត្រចះ ។ សុចិវង្ស ពូជពង្សល្អ; អ្នកដែលមានវង្សត្រកូលល្អ ។ សុចិសណ្ឋាន ទ្រង់ទ្រាយល្អ; ដែលមានទ្រង់ទ្រាយសមរម្យ ។ សុចិសមាចារ មារយាទត្រឹមត្រូវ; អ្នកដែលមានមារយាទល្អ ។ សុចិសភាព សភាពល្អ; អ្នកដែលមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ។ល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា. ; សំ. ឝុចិ ) ស្អាត, បរិសុទ្ធ, ហ្មត់ហ្មង, ឥតមន្ទិល, សុទ្ធ, ជ្រះ; សមរម្យ; ស; ថ្លា; ភ្លឺ, រុងរឿង, ត្រចះ, ត្រចង់; ល្អ; ស្លូតត្រង់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចរិតភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា លទ្ធកម្មសាធារណៈ
មានន័យថា ការជំរុញឱ្យដំណើរការអនុវត្តកិច្ចលទ្ធកម្មប្រកបដោយតម្លាភាព ស្មើភាព និងមានការទុកចិត្តពីសាធារណជន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចរិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ការប្រព្រឹត្តល្អ ។
ឧទាហរណ៍៖ កាន់សុចរិត, មានសុចរិត ( ហៅ សុចរិតធម៌ ក៏បាន), មាន៣យ៉ាងគឺ ការប្រព្រឹត្តល្អដោយកាយ ហៅ កាយ សុចរិត;…ដោយវាចា ហៅ វចីសុចរិត;…ដោយចិត្តសុទ្ធ ហៅ មនោសុចរិត។ ព. ផ្ទ. ទុច្ចរិត។

                     សុចរិតយុត្តិធម៌ សុចរិតនិងយុត្តិធម៌; យុត្តិធម៌មានសុចរិតជាប្រមុខ, ជាប្រធាន ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុចនីយ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ប្រើជា សុចហ្នី អ. ថ. ស៊ុ-ចៈហ្នី៎ ) កម្រាល, កម្រាលដេក ( ប្រើជា រ.ស. )។
ឧទាហរណ៍៖ ព្រះសុចនីយ៍ ឬ ព្រះវិសុចនីយ៍ ( កម្រាលសម្រាប់ព្រះរាជា )។

                      ក្លាយពីបាលី និស្សជ្ជនីយ?

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សុខុមសត្វមួយប្រភេទ ពួកក្អាត តែរូបតូចជាងក្អាត ជាសត្វលោហិតភក្ស ច្រើនកើតមានក្នុងរដូវភ្លៀង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុង្កាករ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សួយ និងអាករ ដែលរដ្ឋមួយត្រូវនាំយកទៅបង់ ទុកជាចំណុះចុះចូល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុង្កដ្ឋាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការតឹងទារពន្ធដារ មុខងារនៃសង្កការី កន្លែងជាទីទុក និងទីបើកប្រាក់ (ខេត្តក្រៅ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុង្កការី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មន្រ្តីជាអ្នកទទួលភារៈខាងទារប្រមូលពន្ធដារ (មេឃ្លាំង)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុង្ក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. ឝុល្ក ) សួយ; ពន្ធ; ភាស៊ី ។ សុង្កការី ( សុង-កៈ— ) មន្រ្តីអ្នកកាន់កាប់ខាងការទារប្រមូលពន្ធដារ ។ សុង្កដ្ឋាន កន្លែងបង់ពន្ធ; ទីគយ; កន្លែងដែលមានយកភាស៊ី, មុខភាស៊ី ។ សុង្កគ្គាហី ឬ សុង្កបុរស អ្នកហូតពន្ធ, អ្នកហូតគយ; អ្នកទារថ្លៃភាស៊ី, អ្នកយកភាស៊ី ។ សុង្កមន្ទីរ ផ្ទះគយ; ផ្ទះសម្រាប់ធ្វើការហូតពន្ធ ។ សុង្កាករ ( បា. សុង្ក + អាករ “កន្លែងកើតរ៉ែ; កំណប់ទ្រព្យ”) ប្រាក់ពន្ធ; ប្រាក់ដែលយកភាស៊ី, ប្រាក់ថ្លៃភាស៊ី ។ សុង្កាធីន ( បា. < សុង្ក + អធីន “ដែលនៅក្នុងអំណាច; អ្នកអាស្រ័យគេឬពឹងគេ” ) អ្នកដែលត្រូវបង់ពន្ធ ឬត្រូវបង់ភាស៊ី ។ ល ។ ( ម. ព. សុល្ក ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំជាមួយនឹងពាក្យ សូន្យ។
ឧទាហរណ៍៖ ងងឹតសូន្យសុង ងងឹតសូន្យឈឹង, ងងឹតចាក់ភ្នែកពុំយល់ ។ ព. ប្រ. តប់ប្រមល់ទាល់គំនិតគិតអ្វីពុំឃើញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគ្រីព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. សុគ្រីវ គុ. “ដែលមានកល្អ, មានកមាំ”; បា. សុគ្គីវ ) ឈ្មោះស្ដេចពានរមួយ ជាប្អូនបង្កើតនៃពាលី, ជាសេនារបស់ព្រះរាម ( ក្នុងរឿងរាមកេរ្ដិ៍ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគមនំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. < សុ “ប្រពៃ, ស្រួល” + គមនំ < គមន “ការទៅ” ) ការទៅដោយស្រួល ។ ពាក្យប្រើដោយសន្មតិ ( តាមសម័យនិយម ) សម្រាប់ឲ្យពរដល់អ្នកដែលរៀបចេញដំណើរទៅកាន់ទីឆ្ងាយ។
ឧទាហរណ៍៖ សុគមនំ ! សូមអញ្ជើញទៅឲ្យសុខសប្បាយ ! ( ប្រើជា សុយាត្រា ! ក៏បាន ), អ្នកដែលរៀបចេញដំណើរទៅ ត្រូវឲ្យពរតបមកវិញថា សុវសនំ! ឬ សុវសនភាព ! សូមនៅសុខសប្បាយ ! ( ម. ព. ទាំងពីរនេះផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគន្ធ—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សុគន្ធ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគន្ធ​រស, សុគន្ធ​វារី ឬ សុគន្ធោទក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (< សុគន្ធ + ឧទក “ទឹក”) ទឹក​ក្រអូប, ទឹក​អប់ ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគន្ធ​បុប្ផា ឬ –បុស្ប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ផ្កា​មាន​ក្លិន​ក្រអូប ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគន្ធ​ជាតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ជាតិ​វត្ថុ​មាន​ក្លិន​ក្រអូប, គ្រឿង​ក្រអូប ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគន្ធោ—

មានន័យថា ( ម. ព. សុគន្ធ— ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគន្ធភាជន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ជើងដុត បំពក់គ្រឿងក្រអូប មានធូបនឹខ្លឹមចន្ទន៍ ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគន្ធដ្ឋាន, សុគន្ធរស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទីលក់គ្រឿងក្រអូប មានទឹកអប់ជាដើម គ្រឿងក្រអូបទាំងឡាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគន្ធ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ក្លិនក្រអូប; គ្រឿងក្រអូប; ដែលមានក្លិនក្រអូប ( ម. ព. ព្រះសុគន្ធ ឬ សម្ដេចព្រះសុគន្ធាធិបតី ក្នុងពាក្យ សមណសក្ដិ ឬ—ស័ក្ដិ ផង ) ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សុ-គ័ន-ធៈ, ដូចជា សុគន្ធកុដិ ឬ—កុដី កុដិមានក្លិនក្រអូប( ជាឈ្មោះកុដិលំនៅព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ, មានផ្កាក្រអូបដែលគេដាក់បូជា ឬផ្កាឈើជិតខាងផ្សាយក្លិនក្រអូបជានិច្ច ) ។ សុគន្ធជាតិ ជាតិវត្ថុមានក្លិនក្រអូប, គ្រឿងក្រអូប ។ សុគន្ធបុប្ផា ឬ—បុស្ប ផ្កាមានក្លិនក្រអូប ។ សុគន្ធរស, សុគន្ធវារី ឬ សុគន្ធោទក (—គ័ន-ធោ-ទក់; < សុគន្ធ + ឧទក “ទឹក” ) ទឹកក្រអូប, ទឹកអប់។ល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ក្លិនក្រអូប; គ្រឿងក្រអូប; ដែលមានក្លិនក្រអូប ( ម. ព. ព្រះសុគន្ធ ឬ សម្ដេចព្រះសុគន្ធាធិបតី ក្នុងពាក្យ សមណសក្ដិ ឬ—ស័ក្ដិ ផង ) ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សុ-គ័ន-ធៈ, ដូចជា សុគន្ធកុដិ ឬ—កុដី កុដិមានក្លិនក្រអូប( ជាឈ្មោះកុដិលំនៅព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ, មានផ្កាក្រអូបដែលគេដាក់បូជា ឬផ្កាឈើជិតខាងផ្សាយក្លិនក្រអូបជានិច្ច ) ។ សុគន្ធជាតិ ជាតិវត្ថុមានក្លិនក្រអូប, គ្រឿងក្រអូប ។ សុគន្ធបុប្ផា ឬ—បុស្ប ផ្កាមានក្លិនក្រអូប ។ សុគន្ធរស, សុគន្ធវារី ឬ សុគន្ធោទក (—គ័ន-ធោ-ទក់; < សុគន្ធ + ឧទក “ទឹក” ) ទឹកក្រអូប, ទឹកអប់។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ដំណើរល្អ, ការទៅដោយល្អ ( ចំពោះការស្លាប់កើត ); ការប្រព្រឹត្តត្រូវផ្លូវ, ត្រូវគន្លងធម៌; គន្លងឬលំអានយុត្តិធម៌ ។ ( បា. ) ឋានសួគ៌
ឧទាហរណ៍៖ ស្លាប់ទៅកើតក្នុងសុគតិ ។

                     សុគតិគមន៍ ( —គំ ) ដំណើរទៅកើតឯឋានសួគ៌ ។សុគតិគមនំ ( —គៈមៈន័ង ) ន. (បា.) ការប្រព្រឹត្តឬរួបរួមគំនិតគ្នាដោយត្រូវផ្លូវត្រូវទំនង : នៅដោយសុគតិគមនំ (ព. បុ.) ។ សុគតិបរាយន៍ (—ប៉ៈរ៉ាយ) អ្នកដែលបម្រុងនឹងទៅកើតឯឋានសួគ៌ ។ សុគតិភព ឬ—ភូមិ ( —ភប់ ឬ ភូម) ឋានសួគ៌ ឬស្រុកសួគ៌ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគតវិទត្ថិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចំអាមសុគតៈ ( ព. វិ. ពុ. ) ។ (ម.ព. វិតស្តិ បន្ថែម)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុគត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ទៅហើយដោយស្រួលឬដោយប្រពៃ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) អ្នកទៅដោយល្អ; អ្នកបានសម្រេចសុន្ទរធម៌គឺព្រះនិព្វាន; ព្រះនាមព្រះសព្វញ្ញុពុទ្ធ ព្រះសុគត ។
ឧទាហរណ៍៖ ព្រះសុគត ។

                     បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សុគៈតៈ, ដូចជា សុគតវាចា វាចានៃព្រះសុគត ( ពុទ្ធភាសិត ឬពុទ្ធសាសនា ) ។ សុគតសាវ័ក សាវ័ករបស់ព្រះសុគត ។ សុគតោវាទ ( បា. < សុគត + ឱវាទ; សំ. សុគតាវវាទ < សុគត + អវវាទ ) ឱវាទនៃព្រះសុគត ។ ល ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលទៅហើយដោយស្រួល ។ ខ្មែរប្រើពាក្យនេះសំដៅសេចក្ដីថា “ទទួលមរណភាពទៅកើតឯឋានល្អហើយ”, និយាយចំពោះតែឥស្សរជនជាតិក្សត្រិយ៍ក្រៅពីព្រះរាជា។
ឧទាហរណ៍៖ . . . ទ្រង់សុគតពីរឆ្នាំហើយ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ស្លាប់ (ស្តេចទីអ្នកអង្គម្ចាស់)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សុខ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​សេយ្យា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ដេក​ជា​សុខ, ការ​ដេក​ស្រណុក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​សួស្ដី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សុខ​ និង​សួស្ដី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​សាសន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំណឹង ​ឬ​សំបុត្រ​ប្រាប់​សេចក្ដី​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​សាន្តត្រាណ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​មាន​ទី​ពំនាក់​ ឬ​មាន​ទី​អាង​ឲ្យ​បាន​សុខ​ស្ងប់
ឧទាហរណ៍៖ ស្រុក​សុខ​សាន្តត្រាណ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​សាន្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សុខ​ស្ងប់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​សយនា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កន្លែង​ដេក​ស្រួល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​សម្ភាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ពោល​ពាក្យ​នាំ​ឲ្យ​បាន​សុខ; អ្នក​និយាយ​សម្ដី​ងាយ​ស្ដាប់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​សម្ផស្ស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សម្ផស្ស​ដែល​ស្រួល, ការ​ប៉ះ​ប្រទះ​​សេចក្ដី​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​វេទនា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ទទួល​អារម្មណ៍​ជា​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​វិហារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​នៅ​ជា​សុខ ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​វិទ្យាសាស្រ្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ក្បួន​ ឬ​តម្រា, ច្បាប់​និយាយ​អំពី​ខុស​វិទ្យា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​វិជ្ជា ឬ–វិទ្យា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វិជ្ជា​ប្រាប់​វិធី​ប្រតិបត្តិ ​ឬ​ថែទាំ​មាន​ការ​សម្អាត​ជាដើម ដែល​នាំ​ឲ្យ​បាន​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​វឌ្ឍនៈ ឬ–វ័ឌ្ឍន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ចម្រើន​ដោយ​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​វឌ្ឍកៈ ឬ–វ័ឌ្ឍក៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ដែល​ចម្រើន​ដោយ​សុខ (បើ​ស្ត្រី​ជា សុខ​វឌ្ឍិកា) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​លាភ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​បាន​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​លក្ខណៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា លក្ខណៈ​នៃ​សេចក្ដី​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​យាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា យាន​ស្រួល​ជិះ ។​

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​យាត្រា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ដើរ​ស្រួល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​ភូមិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទី​ដែល​ប្រកប​ដោយ​សុខ, ទី​ស្រួល​នៅ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​ភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាព​ជា​សុខ, សេចក្ដី​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​ព័ន្ធន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ជាប់​ជំពាក់​ដោយ​សេចក្ដី​សុខ (ក្នុង​លោក) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​ប្រាប្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ដែល​បាន​ប្រទះ​សេចក្ដី​សុខ, អ្នក​បាន​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​ប្រទាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ប្រគល់​សុខ​ឲ្យ, ការ​ឲ្យ​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​ទុក្ខ ឬ ទុក្ខ​សុខ

មានន័យថា សុខ ​និង​ទុក្ខ ​ឬ​ទុក្ខ ​និង​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​ទាយក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ឲ្យ​សុខ (បើ​ស្ត្រី​ជា សុខ​ទាយិកា) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​ចិត្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា សប្បាយ​ចិត្ត; ពេញ​ចិត្ត, ល្មម​ដល់​ចិត្ត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​ក្សេម ឬ សុខ​ក្សេមក្សាន្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា សុខ​សម្រាន្ត, សុខ​ស្រួល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​កិរិយា ឬ –ក្រិយា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​បាន​សុខ, ឲ្យ​បាន​ស្រួល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​ការណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ហេតុ​ដែល​នាំ​ឲ្យ​បាន​សុខ, ឲ្យ​បាន​ស្រួល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​កាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្រួល​ខ្លួន ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​កាម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ស្រឡាញ់​សុខ, អ្នក​ប្រាថ្នា​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខ​កថា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សម្ដី​ដែល​នាំ​ឲ្យ​បាន​សុខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខោទ័យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. សុខោទយ < សុខ + ឧទយ “ការតាំងឡើង; ការលេចឡើងឬកើតឡើង; ការរះឡើង”) ការតាំងឡើងឬកើតឡើងនៃសេចក្ដីសុខ, កំណើតសេចក្ដីសុខ។
ឧទាហរណ៍៖ កុសលជាសុខោទ័យរបស់សត្វលោក ( អ. ថ. សាត់ត្វៈលោក, កុំថា សាត់លោក )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខៃធិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ម. ព. សុខេធិត )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខេធិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា. < សុខ + ឯធិត ” ដែលចម្រើន “; សំ. សុខៃធិត < សុខ + ឯធិត > សុខៃធិត ) ដែលចម្រើនដោយសេចក្ដីសុខ, ដែលឋិតនៅក្នុងសេចក្ដីសុខ, សុខុមាល។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សសុខេធិត (បើស្រ្តីជា សុខេធិតា ឬ សុខៃធិតា) ។ ( ព. កា. ) : នៅពេលនោះណា សុខៃធិតា រាជមហេសី លើប្រគាបឈើ ឈឺផ្ទៃពេកក្រៃ ប្រសូតបុត្រថ្លៃ ដោយក្ដីទុក្ខខ្លាំង ( រឿងឧទេនកុមារ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខុម—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សុខុម )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខុម​សត្ត ឬ–សត្វ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សត្វ​ល្អិត ។
ឧទាហរណ៍៖ កណ្តូប, កន្ទុំរុយ, មូស, ក្អាត, សុច, កណ្តៀរ,… ជា​សុខុម​សត្ត ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខុម​វាទី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ដែល​ច្រើន​ប្រើ​សម្ដី​ល្អិត (បើ​ស្ត្រី​ជា សុខុម​វាទិនី) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខុម​មន្តី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ដែល​មាន​ការ​ប្រឹក្សា​យ៉ាង​ល្អិត (បើ​ស្ត្រី​ជា សុខុម​មន្តិនី) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខុម​មតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គំនិត​ល្អិត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខុម​ភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាព​សុខុម ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខុម​ព័ស្រ្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សំពត់​សាច់​ម៉ដ្ឋ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខុម​ព័ណ៌ ឬ–វណ្ណ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព័ណ៌​ ឬ​សម្បុរ​ផូរផង់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុខុម​ធម៌

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ធម៌​សុខុម ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត