Author: videoslearning.com

សូទ្រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝូទ្រ; បា. សុទ្ទ ) មនុស្សកើតក្នុងវណ្ណៈទី៤ ឬក្នុងកុលវគ្គទី៤ ( ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា )
ឧទាហរណ៍៖ ពួកសូទ្រៈ, ពូជសូទ្រៈ។

                     អ្នកងារ ( ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋសម័យពីដើម ); បើស្ដ្រីជា សូទ្រា ឬ សូទ្រានី ( ម. ព. វណ្ណ ឬ វណ្ណៈ ន. ផង ) ។ សូទ្របុត្រ ឬ—បុត្រី កូនប្រុស ឬកូនស្រីរបស់សូទ្រៈ។ សូទ្រវង្ស ពូជសូទ្រៈ ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូទៈ

មានន័យថា ( ម. ព. សូទ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. សូទ ) អ្នកចម្អិនអាហារ, អ្នកដាំស្ល, សូបការ ។ សូទកម្ម មុខការរបស់សូទៈ, ការដាំស្ល ។ សូទគ្រឹះ ឬ—សាលា ផ្ទះឬរោងសម្រាប់ចម្អិនអាហារ, ផ្ទះបាយ ។ សូទវិជ្ជា ឬ—វិទ្យា ចំណេះរបស់សូទៈ, ចំណេះខាងការចម្អិនអាហារ, ចំណេះដាំស្ល ។ សូទសាស្ត្រ ក្បួនសម្រាប់សូទៈ, ក្បួនធ្វើភោជនាហារ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូត្រ​ជា​អនុលោម បដិលោម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា “សូត្រ​បណ្តោយ​ចុះ​ហើយ​សូត្រ​ច្រាស​ឡើង​មក​វិញ”; ឧបជ្ឈាយ៍ ​ឬ​បព្វជ្ជាចារ្យ ប្រាប់​បព្វជ្ជា​បេក្ខៈ​អំពី​ តច​បញ្ចក​កម្មដ្ឋាន កម្មដ្ឋាន​មាន​ស្បែក​ជា​គម្រប់​ប្រាំ គឺ​គ្រប់​ប្រាំ​ត្រឹម​ពាក្យ​ថា តចោ “ស្បែក” ជា អនុលោម ថា កេសា “សក់​ទាំងឡាយ”, លោមា “រោម​ទាំងឡាយ”, នខា “ក្រចក​ទាំងឡាយ” , ទន្តា “ធ្មេញ​ទាំងឡាយ”, តចោ “ស្បែក”; រួច​ហើយ​ប្រាប់​ជា បដិលោម ថា តចោ, ទន្តា, នខា, លោមា, កេសា; ហើយ​ពន្យល់​ដោយ​សព្វ​គ្រប់​ដើម្បី​ឲ្យ​បព្វជ្ជា​បេក្ខៈ​យល់​ថា​ជា​បដិកូល “គួរ​ខ្ពើម​… ” រួច​ហើយ​ទើប​ឲ្យ​បព្វជ្ជា​បេក្ខៈ​ស្លៀក​ដណ្តប់​កាសាវ​ព័ស្រ្ត (ព. វិ. ពុ.) ។ ពាក្យ​ថា អនុលោម បដិលោម នេះ​ទោះ​សូត្រ​ឬ​និយាយ​ក៏​ដោយ, អ្នក​សូត្រ​ឬ​អ្នក​និយាយ ក៏​អាច​ប្រើ​បាន​តាម​ត្រូវ​ការ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូត្រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ថាតាមរបៀបពាក្យដែលទន្ទេញចាំមាត់
ឧទាហរណ៍៖ សូត្រធម៌, សូត្របាលី, សូត្រអាគម; សូត្រឮៗ, សូត្រខ្សឹបៗ ។

                     មើលថាតាមសេចក្ដីដែលសរសេរស្រាប់ ក៏ហៅ សូត្រ បានដែរ ( តាមទម្លាប់ប្រើ )
ឧទាហរណ៍៖ ចៅក្រមសូត្រពាក្យឲ្យគូក្ដីស្ដាប់, សូត្រពាក្យសច្ចាប្រណិធាន; សូត្រសុន្ទរកថា ( ខ្មែរបុរាណសរសេរជា សូត ក៏មាន តែសម័យសព្វថ្ងៃនេះមិនដែលប្រើ ។ ម. ព. សូត្រ ន. ផង ) ។ សូត្ររៀន ឬរៀនសូត្រ សូត្ររំឭកសេចក្ដីដែលទន្ទេញចាំហើយមិនឲ្យភ្លេច ព្រមទាំងរៀនសង្កេតតៗទៅទៀតផង ។ បើសរសេរជា សូធ្យ ( អ. ថ. សូត ) គួរជាងដោយក្លាយមកពី សំ. សុធ្យ > ស្វាធ្យាយ; បា. សជ្ឈាយ ( ម. ព. នោះ ) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. សុត្ត ) ចេស; ខ្សែឆ្មារ; សរសៃឆ្មារល្អិត ( មានសរសៃពីងពាង, សរសៃឈូក ជាដើម ) ។ សរសៃដែលស្រាវយកពីសំបុកដង្កូវនាង
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាវសូត្រ, សំពត់សូត្រ ។

                    ពុទ្ធវចនៈចំណែកមួយ ជាវោហារប្រាប់ពន្យល់ពីបុណ្យបាប, គុណទោសជាដើម ( តែមិនមានបញ្ញត្តិឬអនុញ្ញាតទេ )
ឧទាហរណ៍៖ ប្រជុំពុទ្ធវចនៈ ៣ ចំណែកគឺ ព្រះវិន័យ, ព្រះសូត្រ, ព្រះអភិធម្ម ហៅព្រះត្រៃបិដក ។

                    គោលរបស់ការសិក្សាសម្រាប់ទន្ទេញឲ្យចាំ
ឧទាហរណ៍៖ គោលសូត្រ, ចាំសូត្រ, មេសូត្រ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) សារថី, អ្នកបររថ; សម្ដីសម្ដែងអំណរ, ការថ្លែងអំណរ ។ ខ្មែរបុរាណប្រើជា កិ. “បញ្ចេញវាចាថ្លែងសេចក្ដី; ថាតាមរបៀបពាក្យដែលទន្ទេញចាំមាត់” ក៏មាន, តែសម័យសព្វថ្ងៃនេះ ប្រើជា សូត្រ ( ម. ព. សូត្រ កិ. និង សូធ្យ ផង ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូញម៉ូញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្មូញក្រៃពេក។
ឧទាហរណ៍៖ សក់សូញម៉ូញ ។

                   ដែលស្មូញមិនស្រឡះស្រឡំ។
ឧទាហរណ៍៖ មុខសូញមម៉ូញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូញមម៉ូញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ម. ព. សូញម៉ូញ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនាគោល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បច្ចេកសព្ទបរិស្ថាន
មានន័យថា អថេរដែលអាចវាស់វែងសម្រាប់ជាមូលដ្ឋាន ឬុយោងក្នុងការវាយតម្លៃការបំពេញការងាររបស់ស្ថាប័នមួយ ។ ចំណុចគោលអាចទាក់ទាញចេញពីបទពិសោធផ្ទៃក្នុងរបស់ស្ថាប័នមួយ ឬច្រើនដែលស្ថាប័នផ្សេងៗត្រូវការ ឬជាតម្រូវផ្នែកច្បាប់ ដើម្បីវាស់វែងភាពប្រែប្រួលនៃប្រតិបត្តិការក្នុងរយៈពេលមួយ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនាការអាកាសធាតុជំនួស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បច្ចេកសព្ទបរិស្ថាន
មានន័យថា កំណត់ត្រាមូលដ្ឋានដែលត្រូវបានបកស្រាយដោយប្រើគោលការណ៍រូបសាស្ត្រ និងជីវរូបសាស្ត្រ ដើម្បីបង្ហាញពីសំណុំខ្លះៗនៃភាពផ្សេងគ្នារបស់អាកាសធាតុអតីតកាល ហើយទិន្នន័យទាក់ទងនឹងអាកាសធាតុដែលទទួលបានតាមរយៈវិធីនេះ ហៅថា ទិន្នន័យជំនួសដែលអាចត្រូវបានក្រិតតាមខ្នាត ដើម្បីផ្ដល់ព័ត៌មានអាកាសធាតុតាមបែបបរិមាណវិស័យ ។
ឧទាហរណ៍៖ កំណត់ត្រារង្វង់នៅលើមុខកាត់ដើមឈើ លក្ខណៈរបស់ផ្កាថ្ម និងទិន្នន័យនានាដែលបានមកពៅស្នូលទឹកកក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនាករហានិភ័យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យជ្រើសរើសជាក់លាក់ ដូចជា លេខកូដទំនិញជាក់លាក់ ប្រទេសដើមកំណើតទំនិញ និងតម្រាយផ្លូវនៃទំនិញ សូចនាករអាជ្ញាបណ្ណ តម្លៃ ពាណិជ្ជករ កម្រិតនៃការគោរពច្បាប់ ប្រភេទ ឬមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូន គោលបំណងនៃការស្នាក់នៅក្នុងដែនគយ ផលវិបាកហិរញ្ញវត្ថុ និងស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ពាណិជ្ជករ និងបុគ្គល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនាករលទ្ធផលចុងក្រោយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. រង្វាស់ភាពស័ក្តិសិទ្ធិនៃលទ្ធផលចុងក្រោយ ផ្អែកលើមូលដ្ឋាននៃលទ្ធផលក្នុងឆ្នាំដែលសម្រេចបាន។ ជារួម សូចនាករចុងក្រោយវាស់វែងពីបរិមាណ និងគុណភាពលទ្ធផល ព្រមទាំងប្រសិទ្ធភាព នៃកម្មវិធី និងអនុកម្មវិធី។ ២. រង្វាស់ដែលបានជ្រើសរើសសម្រាប់វាស់សមិទ្ធកម្មចុងក្រោយ ដែលជាលទ្ធផលសម្រេចបាន ដោយការបូកបញ្ចូលគ្នានូវលទ្ធផលក្នុងឆ្នាំ នៃការអនុវត្តកម្មវិធី ឬយុទ្ធសាស្រ្តអាទិភាព ក្នុងរយៈពេលមធ្យម និងវែង (លើសពីមួយឆ្នាំ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនាករលទ្ធផលក្នុងឆ្នាំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. រង្វាស់លទ្ធផលក្នុងឆ្នាំ លើការអនុវត្តចង្កោមសកម្មភាព អនុកម្មវិធី ឬកម្មវិធី ធៀបទៅនឹងគោលដៅដែលបានកំណត់ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីប្រសិទ្ធភាពថវិកា។ ២. រង្វាស់ដែលអាចកំណត់គោលដៅសមិទ្ធកម្ម នៃការអនុវត្តកម្មវិធី ឬយុទ្ធសាស្រ្តអាទិភាពនីមួយៗ នៅក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់មួយ (មិនលើសពីមួយឆ្នាំ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនាករលទ្ធផល ឬលទ្ធផលចុងក្រោយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា រង្វាស់ដែលបានជ្រើសរើស សម្រាប់វាស់សមិទ្ធកម្មចុងក្រោយនៃកម្មវិធី អនុកម្មវិធី ឬយុទ្ធសាស្រ្តអាទិភាព ដែលជាលទ្ធផលសម្រេចបានដោយការបូកបញ្ចូលគ្នានូវលទ្ធផលក្នុងឆ្នាំ នៃការអនុវត្តកម្មវិធី ឬយុទ្ធសាស្រ្តអាទិភាព ក្នុងរយៈពេលមធ្យម និងវែង (លើសពីមួយឆ្នាំ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនាករលទ្ធកម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា រង្វាស់លើលទ្ធផលដែលសម្រេចបាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនាករធាតុចេញ ឬលទ្ធផលក្នុងឆ្នាំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា រង្វាស់ដែលបានជ្រើសរើសសម្រាប់វាស់លទ្ធផល/សមិទ្ធកម្ម នៃការអនុវត្តកម្មវិធី អនុកម្មវិធី ចង្កោមសកម្មភាព ឬយុទ្ធសាស្រ្តអាទិភាព ចង្កោមសកម្មភាពអាទិភាពទៅតាមគោលដៅដែលបានកំណត់ក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់មួយដែលមិនលើសពីមួយឆ្នាំ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនាករធាតុចូល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា រង្វាស់តម្រូវការធនធានសម្រាប់អនុវត្តកម្មវិធី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនាករចង្កោមសុវត្ថិភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា រង្វាស់លទ្ធផលនៃដំណើរការអនុវត្តចង្កោមសកម្ម-ភាព ធៀបទៅនឹងពេលវេលា និងធនធាន ដែលបានកំណត់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូចនា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការចង្អុល បង្ហាញ ការប្រាប់ឱ្យដឹង ដំណឹង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូក្រំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមួយប្រភេទ កំពស់ ២០-២៥ម ដុះក្នុងព្រៃក្រាស់ដែលមានសន្តាន Diptérocarpacées និងព្រៃដែលអាចភ្លើងឆេះបាន នៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន។ ឈើល្អណាស់សម្រាប់ធ្វើ តុ ទូ សសរផ្ទះ នាវា និងរទេះ-នង្គ័ល។ គ្រូថ្នាំបុរាណប្រើសំបក និងផ្លែ ធ្វើថ្នាំជំងឺធ្លាក់ឈាមតាមមាត់។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូករៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សូករ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូករិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. សូករិក ឬ សំ. ឝូករិក ) អ្នកពិឃាតជ្រូក។
ឧទាហរណ៍៖ ពួកសូករិកដើររកទិញជ្រូក (បើស្ដ្រីជា សូករិកា) ។ សូករិកកម្ម អំពើរបស់អ្នកពិឃាតជ្រូក (ការពិឃាតជ្រូក) ។ សូករិកដ្ឋាន ទី ឬកន្លែងរបស់អ្នកពិឃាតជ្រូក (ទីពិឃាតជ្រូកសម្រាប់យកសាច់លក់)។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូករិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. សូករិក ឬ សំ. ឝូករិក ) អ្នកពិឃាតជ្រូក។
ឧទាហរណ៍៖ ពួកសូករិកដើររកទិញជ្រូក (បើស្ដ្រីជា សូករិកា) ។ សូករិកកម្ម អំពើរបស់អ្នកពិឃាតជ្រូក (ការពិឃាតជ្រូក) ។ សូករិកដ្ឋាន ទី ឬកន្លែងរបស់អ្នកពិឃាតជ្រូក (ទីពិឃាតជ្រូកសម្រាប់យកសាច់លក់)។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូករមទ្ទវៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា. —មទ្ទវ) ឈ្មោះម្ហូបមួយប្រភេទ ធ្វើដោយសាច់ជ្រូក និងគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗដែលជាងមាសឈ្មោះ ចុន្ទ ចាត់ចែងថ្វាយព្រះសក្យមុនីសព្វញ្ញុពុទ្ធ, ជាព្រះស្ងោយចុងក្រោយបំផុតរបស់ព្រះអង្គ, ទ្រង់សោយព្រះស្ងោយនេះហើយក៏ចាប់មានអាពាធជាទម្ងន់ ព្រះអង្គចូលបរិនិព្វានក្នុងថ្ងៃនោះ ។ សូករមទ្ទវៈ នេះអ្នកប្រាជ្ញពួកខ្លះ ប្រែថា “ផ្សិត”, ថាជាឈ្មោះផ្សិតមួយប្រភេទ ដែលជ្រូកចូលចិត្តស៊ី, អ្នកប្រាជ្ញពួកនេះកាន់យកសេចក្ដីថា ព្រះសក្យមុនី ទ្រង់ចូលបរិនិព្វានដោយបណ្ដាលអំពីអាពាធពុលផ្សិត ជាម្ហូបដែល ចុន្ទ ចាត់ចែងថ្វាយ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូករន្តកៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សូករន្តក ) ថៅឡិង ។ ឈ្មោះវត្ថពន្ធចង្កេះមួយប្រភេទ ធ្វើដោយផ្ទាំងសំពត់តូចវែង មានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងពោះវៀនជ្រូក សម្រាប់បព្វជិតពុទ្ធសាសនិកក្រវាត់រក្សាបរិមណ្ឌលស្បង់ (ម. ព. វត្ថពន្ធ ផង)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូករ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សូករ; សំ. ឝូករ ឬ សូករ ) ជ្រូក ។ សូករមំសៈ, —មំសំ ឬ មំសំសូករៈ សាច់ជ្រូក ( ព. គ. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា (សំ. ឝូក ន. “សេចក្ដីអាណិត; ពុកចង្កា; ប្រែង”) ឲ្យសំណូក; ឲ្យប្រាក់ ឬ ទ្រព្យរបស់អ្វីទៅគេដោយសម្ងាត់ ឲ្យគេអាណិត ។
ឧទាហរណ៍៖ យកប្រាក់៣០០ រៀលទៅសូក…។ សូកចិត្ត ឲ្យសំណូកដើម្បីឲ្យគេសុខចិត្ត។

                      សូកប៉ាន់ សូករំលែកប្រយោជន៍ខ្លះឲ្យអ្នកទទួលសំណូក គឺសូកអ្នកតូចឲ្យយកសំណូកផ្សេងទៅជូនអ្នកធំ ។ សូកសុល ឲ្យសំណូកញាត់ញៀតនាយអាយ គឺសូកអ្នកនេះខ្លះអ្នកនោះខ្លះ ។ សូកអង្វរ ឲ្យសំណូកផងអង្វរផង, ឲ្យសំណូកអង្វរចិត្ត។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សូ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (ស. ជោ៍ អ. ថ. សូ “ច្រវាក់”) ខ្សែមាស ឬ ប្រាក់មានសណ្ឋានជាច្រវាក់។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្សែសូ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុំលាចាក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សំដែងសេចក្តីគួរសម ដោយបែកឃ្លាតគ្នាយ៉ាងយូរ មិនមានកំណត់នឹងមកជួបគ្នាវិញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុំប្រឹក្សា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សុំយោបល់ ពិគ្រោះសួរអ្នកបច្ចេកទេស អំពីកិច្ចការផ្សេងៗ មានពិគ្រោះនឹងស្មាក្តី ឬគ្រូពេទ្យ ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ព. សា. ) សូម ។
ឧទាហរណ៍៖ សុំទាន, សុំគេស៊ី។

                     សម្រាប់អ្នកធំនិយាយទៅរកអ្នកតូចដោយសេចក្ដីអង្វរឬសេចក្ដីគួរសម ។
ឧទាហរណ៍៖ សុំឲ្យឯងអាណិតអញ; រាជការសុំឲ្យអស់បណ្ដារាស្ត្រ យកចិត្តទុកដាក់ខំប្រឹងធ្វើការនេះ ឲ្យបានសម្រេចឆាប់ ( ម. ព. សូម ផង ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុហ្ឫទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. សុហ្ឫទ; បា. សុហទ ) មិត្រ, សម្លាញ់ ( ព. កា. ប្រើក្លាយជា សៅហ្ឫទ ឬ សៅហ្រឹទ ក៏មាន; ព. កា. )។
ឧទាហរណ៍៖ សៅហ្ឫទជាមិត្ត រួមចិត្តមួយ មួយមានទុក្ខព្រួយមួយក៏មាន បានស៊ីចែកគ្នាគ្មានក៏គ្មាន ប្ដូរផ្ដាច់អត់ឃ្លានជាមួយគ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុហ្រឹទភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចិត្តស្មោះអស់ពីពោះ ការជួបជុំប្រកបដោយសុហ្រឹទភាព។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុហ្រឹទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សុហ្ឫទ )។
ដែលលើកកម្លាំង ស្មោះអស់ពីពោះ សន្ទិដ្ឋភាព សុហ្រឹទ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុស្ម័ន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝុឞ្មន៑ ) ភ្លើង; កម្ដៅ; ពន្លឺ; អំណាច; សេចក្ដីក្លាហាន ( ព. កា. )។
ឧទាហរណ៍៖ សេនាសុស្ម័ន ដៃសឹងចាប់កាន់ អាវុធមុតថ្លា ពាក់គ្រឿងក្រោះក្រាញ បណ្ដាញជាលា ពុំរួញពុំរា គគាតចូលលុក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុស្មី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ម. ព. សុស្មិន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុសិក្សា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. សុ “ប្រពៃ” + ឝិក្សា; បា. សុ + សិក្ខា ) ការរៀនដោយប្រពៃ គឺរៀនដោយយកចិត្តទុកដាក់, ដោយប្រឹងប្រែង ( ព. កា. )។
ឧទាហរណ៍៖ ហៃសិស្សទាំងឡាយ ចូរអ្នកខ្វល់ខ្វាយ ធ្វើសុសិក្សា នឹងបានសម្រេច ដូចក្ដីប្រាថ្នា សមតាមចិន្ដា មិនបង់កម្លាំង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុសាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. ឝ្មឝាន ) ទីសម្រាប់បញ្ចុះសព ឬទីសម្រាប់ធ្វើឈាបនកិច្ច, ព្រៃខ្មោច ( ស្មសាន ) យកសពទៅឯសុសាន, ព្រៃសុសាន (ខ្មែរច្រើនប្រើពាក្យ ស្មសាន ជាង) ។ សុសានប្បទេស( —នុ័ប-ប៉ៈ— ) ប្រទេសសម្រាប់បញ្ចុះសពឬសម្រាប់ធ្វើឈាបនកិច្ច ។ សុសានសញ្ញា ( —ន៉ៈស័ញ-ញ៉ា ) សេចក្ដីសម្គាល់ទីណាមួយថាដូចជាស្មសាន ( ដោយមានសង្វេគខ្លាំង )។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុសយ្យា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. សុ + ឝយ្យា; បា. សុ + សេយ្យា ) ការដេកស្រួល, ការដេកជាសុខ; ដំណេកស្រួល ។ ពាក្យប្រើដោយសន្មតិ (តាមសម័យនិយម) សម្រាប់ឲ្យពរគ្នាក្នុងវេលារៀបនឹងដេក។
ឧទាហរណ៍៖ សុសយ្យា ! ឬ សុសេយ្យា ! សូមសម្រាន្ដឲ្យបានស្រួល ! ឬ អញ្ជើញសម្រាន្ដឲ្យលក់ស្រួល !

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បា. សុស; សំ. ឝុឞ “ស្ងួត, ក្រៀម; ជ្រប់, សញ្ជប់សញ្ជឹង; ក្រៀមក្រំ; ស្រពោនស្រពាប់; ទ្រមឹងទ្រមើយ”) ឆេះទៅជាផេះ; ឆេះផុយ ។ កិ. វិ. ឬ គុ. ដែលឆេះទៅជាផេះ; ដែលឆេះផុយ : ឆេះសុស; កំបោរថ្មសុស ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា សព្វ; ដាស, ដាសពាស, ពាសពេញ ឬពេញពាស; រខុញ; សព្វអន្លើ, សព្វសាច់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរសុសដី, ឮសុសសព្វ ។

                     មុខអុតស៊ីសុស មុខមានស្នាមអុតរខុញឬដាសពាស ។ សុសបរទ (ព. ប្រ.) សុសដូចជាបរទស៊ីគ្មានសល់សាច់, សុសសព្វឥតសល់

ឧទាហរណ៍៖ ដើរសុសបរទ,កណ្ឌៀរស៊ីសុសបរទ ។

សុសសព្វ, សព្វអន្លើ ។

ឧទាហរណ៍៖ ដើរសុសសព្វ ។

                    សុសសាច់ សព្វសាច់, មិនសល់សាច់: ឈឺសុសសាច់, ដំបៅសុសសាច់ ។ សុសសាយ ឬ សាយសុស សាយសព្វអន្លើ, លេចឮសព្វអន្លើ ។

ឧទាហរណ៍៖​​ ឮសុសសាយ (ម. ព. សុស ១ កិ. ផង) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា សព្វ; ដាស, ដាសពាស, ពាសពេញ ឬពេញពាស; រខុញ; សព្វអន្លើ, សព្វសាច់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរសុសដី, ឮសុសសព្វ ។

                      មុខអុតស៊ីសុស មុខមានស្នាមអុតរខុញឬដាសពាស ។ សុសបរទ (ព. ប្រ.) សុសដូចជាបរទស៊ីគ្មានសល់សាច់, សុសសព្វឥតសល់
ឧទាហរណ៍៖ ដើរសុសបរទ,កណ្ឌៀរស៊ីសុសបរទ ។

                        សុសសព្វ, សព្វអន្លើ ។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរសុសសព្វ ។

                        សុសសាច់ សព្វសាច់, មិនសល់សាច់: ឈឺសុសសាច់, ដំបៅសុសសាច់ ។ សុសសាយ ឬ សាយសុស សាយសព្វអន្លើ, លេចឮសព្វអន្លើ
ឧទាហរណ៍៖ ឮសុសសាយ (ម. ព. សុស ១ កិ. ផង) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវោហារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (បា.; សំ. សុ + វ្យាហារ) វោហារល្អ; សម្ដីពីរោះ; អ្នកដែលមានវោហារល្អ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវុឌ្ឍិកម្ម,-ការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការលូតលាស់ ដុះដាលទៅកាន់សេចក្តីចម្រើន ដំណើរប្រែប្រួលទៅរកសេចក្តីចម្រើន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវិធា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការធ្វើភ្នែកដើម្បីមើលឱ្យឃើញច្បាស់ ដល់ទីជិត ឬឆ្ងាយ ការរៀបចំទុកដាក់ឱ្យមានរបបកុំឱ្យ ទទើស ទទែង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវិទ្យា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សុវិជ្ជា )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវិជ្ជា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ឬ សំ.) វិជ្ជាល្អ, ចំណេះដែលយោងអាត្មាឲ្យបានទ្រព្យធនបុណ្យស័ក្ដិសុខចម្រើន។
ឧទាហរណ៍៖ សុវិជ្ជា ជាទ្រព្យធនមិនស្រាលមិនធ្ងន់ជាប់នៅជានិច្ចក្នុងខ្លួនប្រាណ កាលបើគេមិនឲ្យ ចោរលួចយកពុំបាន វិសេសជាងទ្រព្យនានាជារូបី ។ ព. កា. ថ : រីសុវិជ្ជា ចូរកូនរាល់គ្នា ប្រឹងរៀនកុំធ្លោយ ព្រោះជាចំណេះ កម្ចាត់កម្សោយ រៀនចេះតែងឲ្យ សម្រេចផលល្អ ។ ព. ផ្ទ. ទុព្វិជ្ជា ឬ ទុរ្វិទ្យា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវិជាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលកើតល្អ, ដែលប្រសូតងាយ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវិចិត្

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. សុវិចិត្ត ) ដែលវិចិត្រល្អ : របស់សុវិចិត្រ, ក្បាច់សុវិចិត្រ (ម. ព. សុចិត្រ ផង)។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ម. ព. សុចិត្រ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវសនំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សុវសនភាព )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវសនភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សុវសន > សុវសនំឬសុវសនភាវ ) ការនៅស្រួល, ការនៅជាសុខ, ការនៅសុខសប្បាយ។ ពាក្យប្រើដោយសន្មតិ ( តាមសម័យនិយម ) សម្រាប់អ្នកដែលរៀបចេញដំណើរទៅ ឲ្យពរមកអ្នកនៅផ្ទះឬអ្នកជូនដំណើរ។
ឧទាហរណ៍៖ សុវសនំ ! ឬ សុវសនភាព ! សូមនៅឲ្យសុខសប្បាយ ! ( ម. ព. សុគមនំ និង សុយាត្រា ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវត្ថិភាពម្ហូបអាហារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា ការអនុវត្តដំណើរការធានាថា ម្ហូបអាហារមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់នៅពេលដែលត្រូវបានយកទៅធ្វើការរៀបចំ ឬបរិភោគ ស្របតាមកម្មវត្ថុប្រើប្រាស់របស់ម្ហូបអាហារនោះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវត្ថិភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា ការរារាំងចំពោះការចូលដំណើរការ និងការផ្លាស់ប្ដូរដោយគ្មានការអនុញ្ញាត ព្រមទាំងការបាត់បង់ភាពប្រើប្រាស់បាន នៃព័ត៌មាន និងប្រព័ន្ធ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវត្ថិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. ស្វស្តិ ) សួស្ដី ។ សុវត្ថិភាព ការមានសួស្ដី, ការប្រកបដោយសេចក្ដីសុខ។
ឧទាហរណ៍៖ បានត្រឡប់មកដល់ស្រុកវិញ ដោយសុវត្ថិភាព ។ ល ។ ( ម. ព. អរុណ សុវត្ថិ ! , សាយ័ណ្ហសុវត្ថិ ! , រាត្រី សុវត្ថិ ! ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណ—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សុវណ្ណ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណ​វិចិត្រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​វិចិត្រ​ដោយ​មាស ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណ​ម័យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​ធ្វើ​ដោយ​មាស, ដែល​យក​មាស​ធ្វើ (ប្រើ​ជា សោវណ្ណ ឬ សោវណ្ណ​ម័យ ក៏​បាន) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណ​មាលា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កម្រង​ផ្កា​មាស; ខ្សែ​មាស ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណ​ភិង្គារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. សុវណ៌​ភ្ឫង្គារ, ខ្មែរ​ប្រើ​ជា សុពណ៌​ភ្រឹង្គារ) កុណ្ឌី​មាស, ទី​កោ​មាស ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណ​ភាជន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាជន៍​មាស, ចាន​មាស ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណ​ព័ណ៌

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សម្បុរ​មាស; សម្បុរ​ដូច​មាស ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណ​ប័ដ ឬ–បដ្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំបារ​មាស ។ ក្នុង​ច្បាប់​រាជ​សព្ទ​ខ្មែរ​ថា ដំបារ​មាស​ដែល​ចារឹក​អក្សរ​តាំង​ព្រះ​បរម​នាម​ក្សត្រិយ៍​ទ្រង់​រាជ្យ ឬ​តាំង​ព្រះ​នាម​ក្សត្រិយ៍​ថ្នាក់​បន្ទាប់​ចុះ​មក​រហូត​ដល់​ទី​សម្ដេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណ​កោដ្ឋ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កោដ្ឋ​មាស ។ ព្រះ​មរណ​នាម​នៃ​ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្តម… (ក្សត្រិយ៍​កម្ពុជ​រដ្ឋ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ជាងទង ជាងធ្វើគ្រឿងប្រើដោយមាស ឬប្រាក់​។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវណ្ណ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. សុវណ៌ ) មាស ( ម. ព. សុពណ៌ ឬ សុព័ណ៌ ផង) ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សុវ៉ាន់-ណៈ, ដូចជា សុវណ្ណការ ជាង មាស ( បើស្រ្តីជា សុវណ្ណការិកា ) ។ សុវណ្ណកោដ្ឋ កោដ្ឋមាស ។ ព្រះមរណនាមនៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះនរោត្តម . . . ( ក្សត្រិយ៍កម្ពុជរដ្ឋ ) ។ សុវណ្ណប័ដ ឬ —បដ្ដ ដំបារមាស ។ ក្នុងច្បាប់រាជសព្ទខ្មែរថា ដំបារមាសដែលចារឹកអក្សរតាំងព្រះបរមនាមក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យ ឬតាំងព្រះនាមក្សត្រិយ៍ថ្នាក់បន្ទាប់ចុះ មករហូតដល់ទីសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ។ សុវណ្ណព័ណ៌ សម្បុរមាស; សម្បុរដូចមាស ។ សុវណ្ណភាជន៍ ភាជន៍មាស,ចានមាស ។ សុវណ្ណភិង្គារ ( សំ. សុវណ៌ភ្ឫង្គារ, ខ្មែរប្រើជា សុពណ៌ភ្រឹង្គារ ) កុណ្ឌីមាស, ទីកោមាស ។ សុវណ្ណម័យ ( —ម៉ៃ ) ដែលធ្វើដោយមាស, ដែលយកមាសធ្វើ (ប្រើជា សោវណ្ណ ឬ សោវណ្ណម័យ ក៏បាន) ។ សុវណ្ណមាលា កម្រងផ្កាមាស; ខ្សែមាស ។ សុវណ្ណវិចិត្រ ដែលវិចិត្រដោយមាស។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវចៈ

មានន័យថា ( ម. ព. សុពចៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុវចភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គុណសម្បត្តិអ្វីៗ ឬមនុស្សដែលទន់ ងាយពត់ ប្រដៅបានយ៉ាងងាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុលៗ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧទានសព្ទ
មានន័យថា សូរឮដោយត្រសុលឬអាការត្រសុលចូលបន្តិចៗ (ដូចយ៉ាងស្រមោចចូលត្រចៀកជាដើម)។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រមោចចូលត្រចៀកសុលៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុល្ក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝុល្ក; បា. សុង្ក ) សួយ; ពន្ធ; ភាស៊ី ។ សុល្កស្ថាន ដូច សុង្កដ្ឋាន ។ សុល្កគ្រាហិន ឬ សុល្កបុរស ដូច សុង្កគ្គាហី ឬ សុង្កបុរស ។ សុល្កមន្ទីរ ដូច សុង្កមន្ទីរ ។ សុល្កាករ ដូច សុង្កាករ ។ សុល្កាធីន ដូច សុង្កាធីន ( មើលក្នុងពាក្យ សុង្ក)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុលាល័យ

មានន័យថា ពាក្យប្រើក្លាយមកពី សុរាល័យ ( ម. ព. សុរាល័យ ក្នុងពាក្យ សុរ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុលភ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. ) ដែលបានដោយងាយ, ដែលងាយបាន ។ ព. ផ្ទ. ទុល្លភ ។ សុលភទ្រព្យ ឬ សុលភធន ( —ធន់ ) ទ្រព្យដែលបានដោយងាយ ។ សុលភភណ្ឌ ( —ភ័ន ) របស់ឬអីវ៉ាន់ដែលងាយបាន ។ សុលភវត្ថុ វត្ថុឬអ្វីៗដែលបានដោយងាយ ។ សុលភសម្បត្តិ សម្បត្តិដែលងាយបាន។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុលក្សណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សុលក្ខណៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុលក្ខណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សុលក្ខណៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុលក្ខណៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សុលក្ខណ; សំ. សុលក្សណ ) លក្ខណៈល្អ ។ គុ. ដែលមានលក្ខណៈល្អ : មនុស្សសុលក្ខណ៍, ដំរីសុលក្សណ៍ ( សរសេរជា សុល័ក្ខណ៍ ឬ សុល័ក្សណ៍ ក៏បាន; បើស្រ្តីឬញីជា សុលក្ខណា; ព. កា. ប្រើក្លាយ សៅវលក្សណ៏ ក៏មាន)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា រុកថ្នមៗចូលតាមប្រហោងចង្អៀត; ញាត់បញ្ចូលតាមទ្វារបាត
ឧទាហរណ៍៖ សុលថ្នាំគុលិកាតាមទ្វារបាត។

                     រុកឈើស្រួចតាមទ្វារបាតរុញទម្លាយឡើងទៅលើ ។
ឧទាហរណ៍៖ សុលឈើអណ្ដោតប្រហារជីវិត ។

                    ព. ប្រ. ស៊ី ( ស៊ីដូចគេសុល )
ឧទាហរណ៍៖ ហ៏សុលទៅ ! ; ចុះសុលដល់ណាទៀត ? ( ព. ទ្រ. ម. ) ។

                    សូកសុល ( ព. ប្រ. ) ឲ្យសំណូកញាត់នាយអាយឲ្យតែកើតការ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សុរ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​ស្ត្រី ឬ សុរាង្គនា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (សំ. < សុរ + អង្គនា “ស្ត្រី”) ស្ត្រី​អប្សរ, ស្រី​សួគ៌ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​លោក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឋាន​សួគ៌ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​រាជ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ដេច​ទេវតា; ព្រះ​ឥន្រ្ទ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​ព្រឹក្ស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដើម​កល្ប​ព្រឹក្ស ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​បថ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ផ្លូវ​ទេវតា (អាកាស) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​ទ្រុម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដូច​គ្នា​នឹង សុរ​ព្រឹក្ស ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​ជេដ្ឋ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រហ្ម ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​ជន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ជន​ជា​ទេវតា (ទេវតា) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​ចាប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ធ្នូ​ទេវតា (ឥន្ទធនូ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​គិរី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភ្នំ​ព្រះ​សុមេរុ៍ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​គត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ទៅ​កើត​ជា​ទេវតា​ហើយ (ស្លាប់); ខ្មែរ​ប្រើ​ជា​ពាក្យ​ហៅ​ការ​ទទួល​មរណ​ភាព​នៃ​ខត្តិយ​ជាតិ តាំង​ពី​ទី​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​ចុះ​មក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​គណៈ ឬ សុរ​និកាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពួក​ទេវតា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​គជ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំរី​ឯរាវ័ណ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​ក្រឹត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​កើត​អំពី​ទេវតា​ធ្វើ, ដែល​ទេវតា​និម្មិត
ឧទាហរណ៍៖ រូប​សុរ​ក្រឹត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរ​កុល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រោង ​ឬ​អាស្រម​ប្រតិស្ឋាន​ទេវ​រូប ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរេន្ទ្រ

មានន័យថា មើលក្នុងពាក្យ សុរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរូប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. ) រូបល្អ; ដែលមានរូបល្អ ( បើស្ត្រីជា សុរូបា គុ. ) ។ ព. ផ្ទ. វិរូប, វិរូបា ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. ) រូបល្អ; ដែលមានរូបល្អ ( បើស្ត្រីជា សុរូបា គុ. ) ។ ព. ផ្ទ. វិរូប, វិរូបា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរិល

មានន័យថា ( មើលពាក្យ សរិល )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរិយ—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សុរិយ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរិយ័ន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សុរិយ; សំ. សូយ៌ ) ព្រះអាទិត្យ ( ពាក្យសម្រួលតាមសម្ផស្សកាព្យ សម្រាប់ប្រើតែក្នុងកាព្យ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរិយោ—

មានន័យថា ( ម. ក្នុង ព. សុរិយ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរិយោដីមជ្ឈមណ្ឌល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ក្រុមសុរិយោដីកណ្តាលមានភារៈខាងត្រួតត្រាលើក្រុមសុរិយោដីនៅតាមក្រុង និងខេត្តក្រៅនានា ក្នុងព្រះរាជអាណាចក្រ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរិយោដីក្រុង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ក្រុមសុរិយោដី មានភារៈខាងវាស់ផ្ទៃក្រឡាដី ដែល នៅក្នុងបរិវេណក្រុង ហើយថែទាំរក្សាទុកឯកសារពីរឿងដីនេះ ឱ្យគង់វង្ស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរិយោដី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រះអាទិត្យ និងដី ។ ខ្មែរប្រើដោយសន្មតិជាឈ្មោះក្រុមរាជការមួយក្រុម នៅក្រោមឱវាទក្រសួងកសិកម្ម មានភារៈខាងវាស់ផ្ទៃក្រឡាដី ស្រែចម្ការ ឬដីភូមិជាដើមក្នុងកម្ពុជរដ្ឋ ព្រមទាំងកាន់កាប់រក្សាទុកនូវឯកសារស្ដីពីរឿងនេះផង។
ឧទាហរណ៍៖ ក្រុមសុរិយោដី ( បារ. Cadastre )។

                  សារព័ននៃឯកសារ មានកត់ចុះព័ត៌មានផ្សេងៗ ពីដីស្រែចម្ការដែលរក្សាទុកតាមឃុំ ឈ្មោះក្រុមរាជការមួយនៅក្រោមឱវាទក្រសួងកសិកម្ម មានភារៈខាងវាស់ផ្ទៃក្រឡាដីស្រែ ចម្ការ ឬដីភូមិរបស់អ្នកស្រុក ហើយរក្សាទុកនូវឯកសារស្តីពីព័ត៌មានទាំងនេះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរិយេ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. < សុរិយ> សុរិយេ ) នាកាលឬកាលដែលព្រះអាទិត្យ; ឬសំដៅសេចក្ដីត្រឹមតែថា “ព្រះអាទិត្យ” ក៏មាន ( សម្រាប់ប្រើចំពោះតែក្នុងពាក្យទេសនាឬក្នុងកាព្យ )។
ឧទាហរណ៍៖ សុរិយេនាកាលព្រះអាទិត្យ ប្លែងឫទ្ធិបង្អស់វង់មណ្ឌល ព្រះចន្រ្ទរះឡើងឲ្យយើងយល់ នេះនោះមិនសល់នៅជិតខ្លួន ។ឬមួយយ៉ាងថា :សុរិយេរែងរេទៅខាងលិច រែងចុះទាបតិចតាមលំដាប់ ដូចរូបសព្វសត្វតែងកើតស្លាប់ ទោះយូរទោះឆាប់តែងប្រែប្រួល ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា អាតនិបាត
មានន័យថា ( បា. < សុរិយ> សុរិយេ ) នាកាលឬកាលដែលព្រះអាទិត្យ; ឬសំដៅសេចក្ដីត្រឹមតែថា “ព្រះអាទិត្យ” ក៏មាន ( សម្រាប់ប្រើចំពោះតែក្នុងពាក្យទេសនាឬក្នុងកាព្យ )។
ឧទាហរណ៍៖ សុរិយេនាកាលព្រះអាទិត្យ ប្លែងឫទ្ធិបង្អស់វង់មណ្ឌល ព្រះចន្រ្ទរះឡើងឲ្យយើងយល់ នេះនោះមិនសល់នៅជិតខ្លួន ។ឬមួយយ៉ាងថា :សុរិយេរែងរេទៅខាងលិច រែងចុះទាបតិចតាមលំដាប់ ដូចរូបសព្វសត្វតែងកើតស្លាប់ ទោះយូរទោះឆាប់តែងប្រែប្រួល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

សុរិយា—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ សុរិយ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត