Author: videoslearning.com

ស្តនីសត្វ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្តនិកសត្វ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តនិកសត្វ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្តនិក, ស្តនី “ដែលមានដោះ” + សត្វ; បា. ថនិក, ថនី ) សត្វមានដោះ គឺសត្វតិរច្ឆានដែលមានដោះឲ្យកូនបៅបាន។
ឧទាហរណ៍៖ គោ, ក្របី, សេះ, ស្វា, សំពោច, . . . ជាស្តនិកសត្វ ( ហៅ ថនិកសត្ត ឬ ថនីសត្ត ក៏បាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា យារស្យត។
ឧទាហរណ៍៖ អណ្ឌៈគោយារស្ដត ( ព. ព. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារអន្តរជាតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គណនេយ្យ
មានន័យថា ស្តង់ដារគណនេយ្យ ឬស្តង់ដារសវនកម្ម ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងបច្ចុប្បន្នកម្មចំពោះស្តង់ដារនីមួយៗនោះផងដែរ ដែលចេញផ្សាយដោយក្រុមប្រឹក្សាស្តង់ដារគណនេយ្យអន្តរជាតិ និងសហព័ន្ធគណនេយ្យករអន្តរជាតិ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារសវនកម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា សំណុំនៃសេចក្ដីណែនាំ ឬបទដ្ឋាននានា ដែលបានប្រើដោយសវនករនៅក្នុងការអនុវត្តការងារសវនកម្ម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារមាត្រាសាស្ត្រ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ, គយ
មានន័យថា ឧបករណ៍ខ្នាតគំរូមាត្រាសាស្រ្ត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារព្រាង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុ
មានន័យថា ស្តង់ដារដែលបានដាក់ស្នើសុំយោបល់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារប្រតិបត្តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ, គយ
មានន័យថា ស្តង់ដារថ្នាក់ទី៣ ដែលភាពត្រឹមត្រូវរបស់វាត្រូវបានព្យាសកម្ម ដោយស្តង់ដារបន្ទាប់ ឬស្តង់ដារកម្រិតខ្ពស់ជាង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារបន្ទាប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ, គយ
មានន័យថា ស្តង់ដារថ្នាក់ទី២ ដែលភាពត្រឹមត្រូវរបស់វាត្រូវព្យាសកម្ម ដោយស្តង់ដារគោលជាតិ ឬស្តង់ដារកម្រិតខ្ពស់ជាង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារបញ្ជា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ, គយ
មានន័យថា ស្តង់ដារដែលត្រូវអនុវត្តតាមជាដាច់ខាត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារជាតិអប់រំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យអប្បបរមាសម្រាប់វាយតម្លៃកម្រិតអប់រំ នៃប្រព័ន្ធអប់រំ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារជាតិសមត្ថភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យអប្បបរមាសម្រាប់វាយតម្លៃសមត្ថភាពរបស់អ្នកសិក្សា ដែលទទួលបានពីការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារជាតិបណ្តុះបណ្តាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យអប្បបរមាសម្រាប់វាយតម្លៃកម្រិត នៃការអប់រំបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសនិងវិជ្ជាជីវៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារគោលជាតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ, គយ
មានន័យថា ស្តង់ដារថ្នាក់ខ្ពស់បំផុតរបស់ជាតិ ដែលភាពត្រឹមត្រូវរបស់វា ត្រូវបានព្យាសកម្មនិងទទួលស្គាល់ដោយមន្ទីរពិសោធន៍ណាមួយ ដែលកំណត់ដោយរដ្ឋមន្ត្រី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារគណនេយ្យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គណនេយ្យ
មានន័យថា សំណុំនៃសេចក្ដីណែនាំសម្រាប់អ្នករៀបចំរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ ប្រើដើម្បីរៀបចំនិងលាតត្រដាងពីចំណូល ចំណាយ ទ្រព្យសកម្ម បំណុល និងមូលធនរបស់អង្គភាព ព្រមទាំងព័ត៌មានចាំបាច់ផ្សេងទៀត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារកម្ពុជា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា ស្តង់ដារដែលបានអនុម័តដោយក្រុមប្រឹក្សាស្តង់ដារជាតិ និងប្រកាសឱ្យប្រើដោយរដ្ឋមន្ត្រី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់ដារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ, ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ, គយ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. ខ្នាតគំរូមួយ ដែលត្រូវបានកំណត់ដោយច្បាប់នេះ ដើម្បីកំណត់គុណភាពពូជដំណាំ។ ២. ឯកសារដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការព្រមព្រៀងគ្នា និងបានអនុម័តដោយស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ចដែលមានលក្ខណៈជាក្បួន ជាគោលការណ៍ណែនាំ ឬជាចរិតលក្ខណៈសម្រាប់សកម្មភាព ឬលទ្ធផលដើម្បីទុកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ជារួមនិងជាបន្តបន្ទាប់ សំដៅធានាសម្រេចឱ្យបានដល់ចំណុចប្រសើរបំផុតនៃបរិបទមួយ។ ៣. ឯកសារដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយការព្រមព្រៀងគ្នា និងបានទទួលស្គាល់ដោយស្ថាប័នមានសមត្ថកិច្ច ហើយឯកសារនោះផ្ដល់នូវក្បួន គោលការណ៍ណែនាំ ឬចរិតលក្ខណៈសម្រាប់សកម្មភាព ឬលទ្ធផលរបស់វាទុកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ជារួមនិងប្រើប្រាស់ឡើងវិញ ដើម្បីធានាឱ្យបានដល់ចំណុចប្រសើរបំផុត នៃបរិបទមួយ។ ៤. លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យសម្រាប់វាស់វែង និងវាយតម្លៃប្រតិបត្តិការរបស់មុខងារសវនកម្មផ្ទៃក្នុង និងជាមូលដ្ឋានសម្រាប់អនុវត្តមុខងារនេះតាមលក្ខណៈវិជ្ជាជីវៈពិតប្រាកដ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តង់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សម្យ៉ាងកំពស់ ១០-៣០ម ដុះក្នុងព្រៃល្បោះ ឬ មាត់ព្រៃធំនៃទ្វីបអាស៊ីផ្នែកអាគ្នេយ៌។ ក្នុងប្រទេសខ្មែរ ដើមស្តង់ច្រើដុះក្នុងខត្តសៀមរាប ជាពិសេសក្នុងប្រាសាទអង្គរវត្ត ដើមស្តង់ខ្លះ មានឬសចន្ទយ់ាងធំៗ មានទំហំរហូតពីរ បីម៉ែត្រ។ ឈើស្តោត ស្រាល អាចប្រើធ្វើជាឈើគូស ក្បួនឈើជំនួស ឫស្សី។ ឫសចន្ទល់អាចធ្វើរទេះដឹកស្រូវតាមព្រៃរនាម។ គ្រូថ្នាំបុរាណស្ងោរ ឬ ឆុងដើមស្តង់តូចៗ មានស្លឹកពីរ-បី ធ្វើថ្នាំរម្ងាប់រោគប្រកាច់។ សំបក គេផ្សំធ្វើថ្នាំព្យាបាលជម្ងឺថ្លើម និង សន្លាក់ឆ្អឹង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តៅ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចាក់ចំណងចងអបទប់ដៅៗបណ្ដើរសិនដើម្បីឲ្យងាយក្ដាប់កណ្ដាប់មាត់សម្រេចការ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដៅល្អី។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើមួយប្រភេទ មានរសល្វីង ស្លឹកខ្ចីប្រើជាអន្លក់ឬញាំបរិភោគបាន, ប្រើជាថ្នាំរម្ងាប់គ្រុនក្ដៅក៏បាន។
ឧទាហរណ៍៖ អន្លក់ស្ដៅ, ញាំស្ដៅ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ( ព. ប្រ. ) និយាយឬធ្វើម្ដងដំបូងឲ្យជាតម្រាយឬលំអានលមើលសិន។
ឧទាហរណ៍៖ និយាយស្ដៅមើលសិន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដោះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បញ្ចេញទឹកមាត់ចោល។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដោះដាក់ ស្ដោះលើឬស្ដោះក្នុង។ ស្ដោះផ្លុំ សូត្រសែកមន្តអាគម ហើយប្រឹងបិទទប់បបូរមាត់ បញ្ចេញទឹកមាត់ឲ្យចេញល្អិតដូចជាផ្សែងហើយផ្លុំផង( ស្ដោះផ្លុំជំងឺ ) ។ ស្ដោះព្រួស បញ្ចេញទឹកមាត់ព្រួសផែតៗ ( ស្ដោះជំងឺ ) ។ បញ្ចេញទឹកមាត់ព្រួសភូសៗ ( ព្រួសរំអិលឬស្លេស្ម៍ជាដើម )។ល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ទ្រង់នុដ្ឋហា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដែង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ជាក់ច្បាស់, ជាក់ស្បាន់; ដែលគួរស្ញែង។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើឲ្យឃើញស្ដែង ។ ស្ដែងស្ដាប់ ស្ដាប់ឮជាក់ (ព. កា.) ។ ស្ដែងស្ដេច ឬ ស្ដេចស្ដែង ( ម. ព. ស្ដេច )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដេរ៉េអូគីមីដាច់ខាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា មើល absolute configuration ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដេចផ្ទំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរមួយមេ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្លេងស្ដេចផ្ទំ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដេចត្រាញ់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចៅហ្វាយស្រុកស័ក្ដិ១០ ហ៊ូពាន់ ( ហៅថា ១០ ហ៊ូពាន់ក្នុង ) នៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងរជ្ជកាលព្រេងនាយ ជាមេទ័ពធំ ហៅថាស្ដេចសឹកមានអំណាចកាប់សម្លាប់បានក្នុងនាទីរបស់ខ្លួន; ក្នុងប្រទេសកម្ពុជានាសម័យបុរាណព្រេងនាយនោះ មានស្ដេចត្រាញ់៥ស្រុកគឺ ១- ស្រុកកំពង់ស្វាយ មានងារជា អ្នកឲកញ៉ាតេជោបុរារាជ . . .; ២- ស្រុកពោធិ៍សាត់មានងារជា អ្នកឲកញ៉ាសួគ៌ាលោក . . . ; ៣- ស្រុកទ្រាំង រួមទ្រាំងត្រើយខាងត្បូងនិងទ្រាំងត្រើយខាងជើងជាស្រុកតែមួយ មានងារជា អ្នកឲកញ៉ាពិស្ណុលោក . . . ; ៤- ស្រុកត្បូងឃ្មុំ មានងារជា អ្នកឲកញ៉ាអជ៌ុន ( ហៅក្លាយជា អរជូន ) . . . ; ៥- ស្រុកបាភ្នំទាំង ២ ផ្នែកគឺ ខាងត្រើយនិងខាងកោះ រួមជាស្រុកតែមួយមានងារជា អ្នកឲកញ៉ាធម្មាតេជោ . . . ។ កាលបើប្រទេសមានសង្គ្រាម ស្ដេចត្រាញ់ទាំង ៥ នេះ ត្រូវទទួលរ៉ាប់រងរក្សាការពារប្រទេសដោយពេញសមត្ថភាពរៀងរាល់ខ្លួន។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដេចដើរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះបទភ្លេងខ្មែរបុរាណមួយមេ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្លេងស្ដេចដើរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដេចចង់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះល្បែងមួយប្រភេទបែងគ្នាជាពីរពួក មានម្នាក់អង្គុយកណ្ដាលធ្វើជាស្ដេច, លេងដោយវិធីខ្សឹប . . ., ដែលដឹងថាពួកខាងណាឈ្នះឬចាញ់ ដោយអ្នកកណ្ដាលប្រាប់។
ឧទាហរណ៍៖ ល្បែងស្ដេចចង់គេច្រើនលេងតែក្នុងវេលាយប់ខែភ្លឺ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដេច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា (រ. ស.) យាង, ទៅ, មក, ដើរ, ទ្រង់ចេញព្រះរាជដំណើរ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដេចខ្លា, ស្ដេចពស់, ស្ដេចហង្ស។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ក្សត្រិយ៍, អ្នកដែលកើតក្នុងវង្សក្សត្រិយ៍។
ឧទាហរណ៍៖ ទីដែលស្ដេចគង់; ជាតិស្ដេច ។ ព. ផ្ទ. រាស្ត្រ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដៀន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស្លង់ឲ្យតឹង, ឲ្យណែនក្ដន់។
ឧទាហរណ៍៖ យកឈើស្ដៀនឲ្យណែន។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា តឹងស្ដៀន តឹងដោយស្ដៀន ឬតឹងដូចគេស្ដៀន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដៀង

មានន័យថា (មើលពាក្យ ស្បៀង)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដើង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានកម្រាស់តិច, តិចកម្រាស់។
ឧទាហរណ៍៖ សំពត់ស្ដើង, ក្ដារស្ដើង ។ ព. ផ្ទ. ក្រាស់។

                     ម្ហូបស្ដើង ម្ហូបតិច ។ ស្ដើងស្ដួច ( ម. ព. ស្ដួច ) ។ ស្ដើងហៀ ស្ដើងណាស់, ស្ដើងពេក, ស្ដើងប៉ើងរ៉ើង ។ ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដួច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា រៀវតូច មានថ្នាក់, មានគន្លាក់, មានលំដាប់។
ឧទាហរណ៍៖ រាងធំគល់ស្ដួចកណ្ដាលតូចខាងចុង។

                    ស្ដួចឆ្មារ តូចល្អិត, តូចរៀវណាស់ ។ ស្ដួចស្ដើង ឬ ស្ដើងស្ដួច តិចពេក, មិនបរិបូណ៌។
ឧទាហរណ៍៖ ម្ហូបស្ដួចស្ដើង, មានទ្រព្យស្ដួចស្ដើង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដូក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្ដឹង, ភ្លឹង, រាប នៅទីផ្ទៃឥតកម្រើក។
ឧទាហរណ៍៖ ដេកស្ដូក, ផ្ដេកស្ដូក; រឹងស្ដូក, វែងស្ដូក។

                   ស្ដូកស្ដឹង ស្ដូកសម្ដឹងភ្លឹងឥតកម្រើក ។ ផសស្ដូក វាយតែមួយផសដួលស្ដូក ។ល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្ដឹង, ភ្លឹង, រាប នៅទីផ្ទៃឥតកម្រើក ។
ឧទាហរណ៍៖ ដេកស្ដូក, ផ្ដេកស្ដូក; រឹងស្ដូក, វែងស្ដូក។

                    ស្ដូកស្ដឹង ស្ដូកសម្ដឹងភ្លឹងឥតកម្រើក ។ ផសស្ដូក វាយតែមួយផសដួលស្ដូក ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដុកស្ដុរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ សំបកក្រាស់, ផ្លែតូចៗមូលៗជាចង្កោមៗ អ្នកស្រុកខ្លះប្រើស្ងោរបរិភោគ ( ហៅក្លាយជា ស្ដុកស្ដោរ ក៏មាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដុក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានទំហំ, មានទម្ងន់, មានកម្រាស់មាំមួនឬក្រាស់ក្រួន, ទ្រុបទ្រុល។
ឧទាហរណ៍៖ ព្រៃស្ដុក, ដំណាំស្ដុក។

                     ព. ប្រ. អ្នកមានស្ដុក អ្នកមានទ្រព្យច្រើន ។ ស្ដុកស្ដម្ភ ( ម. ព. ស្ដម្ភ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដឺត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលវែងសម្ដឺត, រៀវកំប៉ឺត។
ឧទាហរណ៍៖ រាងស្ដឺត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដឹង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា លាតលាសន្ធឹងឲ្យតឹងដោយគ្រឿងរឹត។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដឹងសាច់សំពត់។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់សម្រាប់សន្ធឹងសាច់សំពត់ឲ្យតឹងស្មើ ប្រើក្នុងការប៉ាក់, ដេរ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដឹងប៉ាក់, ឈើស្ដឹង។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលសម្ដឹងខ្លួនឥតកម្រើក, ដែលសន្ធឹងស្ដឹង, ដែលមើលទៅឃើញស្ដឹង; ធំវែងស្ដឹង។
ឧទាហរណ៍៖ ឈរស្ដឹង; ភ្នំវែងស្ដឹង។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលសម្ដឹងខ្លួនឥតកម្រើក, ដែលសន្ធឹងស្ដឹង, ដែលមើលទៅឃើញស្ដឹង; ធំវែងស្ដឹង។
ឧទាហរណ៍៖ ឈរស្ដឹង; ភ្នំវែងស្ដឹង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដី, ស្វាយស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមួយប្រភេទកំពស់ ២០-៣០ ម ដុះក្នុងព្រៃធំនៃឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន លើកោះប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ( Iles de la Sonde) និងប្រទេស Philippines ។ ផ្លែបរិភោគបានតែមិនឆ្ងាញ់ទេ ដោយមានជ័រ ។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា និយាយ, ថា ។
ឧទាហរណ៍៖ សួរមិនស្ដី សួរមិននិយាយ។

                       រក, ពឹងរក, រកគេ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដីគេឲ្យចាំផ្ទះ ។

                      ស្ដីជេរ ឬ ជេរស្ដី ជេរបន្ទោសស្ដីប្រដៅ ។ ស្ដីថា ស្ដីប្រដៅ , ដាស់តឿនក្រើនរំឭក ។ ស្ដីប្រដៅ ទូន្មានប្រដៅ ។ ស្ដីប្រពន្ធ ដណ្ដឹងប្រពន្ធ ។ ស្ដីឲ្យ ថាឲ្យ , បន្ទោសនៅមុខ ។ មិនស្ដីរកគ្នា ឬ មិនស្ដីនឹងគ្នា តមមាត់មិននិយាយគ្នា ។ ល ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះឈើធំមួយប្រភេទ ស្លឹកស្រដៀងនឹងធ្នង់ តែតូចៗជាងស្លឹកធ្នង់បន្តិច ច្រើនដុះនៅក្បែរមាត់ទន្លេ, មាត់ព្រែក, មាត់ស្ទឹង។
ឧទាហរណ៍៖ ដើមស្ដី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បាចឬដងយកទឹកចេញ ឲ្យស្រាល, ឲ្យស្អាត។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដារទូក, ស្ដារអណ្ដូង។

                      កកាយឬកើបយកចេញឲ្យអស់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដារបង្គន់, ស្ដារជង្រុក ( ស្រូវ ) ។

                      បាញ់លមើល ឲ្យអស់ច្រែះ, ឲ្យថ្នឹក ឲ្យស៊ាំសាច់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដារកាំភ្លើង ។

                      ព. ប្រ. ស្ដារកិលេស ជម្រះកិលេស ។ ស្ដារចិត្ត ជម្រះចិត្ត, ធ្វើចិត្តឲ្យបរិសុទ្ធ ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា នឹកអាល័យ, នឹកឃើញហើយមិនអស់ចិត្ត មិនអស់អាល័យ, ជំពាក់ដោយអាល័យ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដាយទ្រព្យ; ខ្ញុំស្ដាយណាស់ដោយមិនបានទៅ . . .។

                      ស្ដាយក្រោយ នឹកឃើញហើយស្ដាយជាខាងក្រោយ, កើតក្ដៅក្រហាយចិត្តជាខាងក្រោយ ។ ស្ដាយគំនិត នឹកតូចចិត្ត ព្រោះធ្លោយហួសទៅហើយ ។ ស្ដាយស្រណោះ នឹកអាឡោះអាល័យ ស្រណោះដល់ . . . ។ល។ ( បើគ្រាន់តែស្ដាយ ឥតមានការយំសោកផងទេ កុំប្រើពាក្យថា សោកស្ដាយ ត្រូវប្រើត្រឹមតែ ស្ដាយ, នឹកស្ដាយ, គួរស្ដាយ, គួរឲ្យស្ដាយ ប៉ុណ្ណេះបានហើយ : ខ្ញុំនឹកស្ដាយណាស់ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដាប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប្រុងត្រចៀកទទួលចាំឮ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដាប់ធម៌, ស្ដាប់ភ្លេង។

                        ទទួលឱវាទ ត្រងត្រាប់, យកពាក្យ, យកសម្ដី, ទទួលធ្វើតាម ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ដាប់ពាក្យប្រដៅ, ស្ដីមិនស្ដាប់ ។

                       ជឿស្ដាប់ ស្ដាប់ហើយជឿតាម, ទទួលប្រតិបត្តិតាម ។ ស្ដែងស្ដាប់ ( ម. ព. ស្ដែង ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដម្ភ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្តម្ភ ជើង ត; បា. ថម្ភ ) សសរ ។ គុ. ឬ ន. រឹងរូស, រឹងត្អឹង; រឹងប៉ឹង; មាំមួន; អ្នករឹងត្អឹង, មុខរឹង ។ ខ្មែរហៅសសរដែលគេបណ្ដុះភ្ជាប់លើធ្នឹមទាបត្រង់ល្វែងបាំងសាចវិហារឬសាលាថា សសរស្ដម្ភ ។ មើលពាក្យ ចតុស្ដម្ភ ផង ។ ស្ដុកស្ដម្ភ រឹងជំហរ; មាំមួន ( ដោយទ្រព្យសម្បត្តិ )។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្ដុកស្ដម្ភ, មានទ្រព្យស្ដុកស្ដម្ភ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្តន ជើង ត; បា. ថន ) ដោះ, កន្សោមដោះ; ( រ. ស. ) ព្រះស្ដន ដោះស្ដេចស្ត្រី ( ច្រើននិយាយក្លាយជា សុដន់ ) ។ ស្តនយុគល ឬ ថន— ( ជើង ត, អ. ថ. ស្តៈន៉ៈយុគល់ ឬ ថៈន៉ៈ— ) ដោះទាំងគូ ។ វិសជ៌នីយ (:), ខ្មែរបុរាណហៅដោយសន្មតិ ព្រោះថាមានសណ្ឋានស្រដៀងនឹងចុងដោះទាំងគូ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ដង់ដាកាបូនស្ម័គ្រចិត្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បច្ចេកសព្ទបរិស្ថាន
មានន័យថា ស្ដង់ដារឹងមាំជាសកល និងជាកម្មវិធីសម្រាប់អនុម័តការទូទាត់ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដែលគួរឲ្យទុកចិត្តបាន ។ ស្ដង់ដាកាបូនស្ម័គ្រចិត្ត ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមការងារអាកាសធាតុសមាគមពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព​។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង សន្ទានុក្រមការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ)

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដំរីឈ្មោលឥតភ្លុក មានតែចែ, បើដំរីឈ្មោលឥតភ្លុកឥតចែ ហៅ គោត ។ គុ. ដែលក្ដៀប ឥតសាច់, ឥតគ្រាប់, ឥតរលា ( ចំពោះតែផ្លែឈើពួកខ្លះ )។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្នុរស្ដ, ដូងស្ដ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដំរីឈ្មោលឥតភ្លុក មានតែចែ, បើដំរីឈ្មោលឥតភ្លុកឥតចែ ហៅ គោត ។

                          ដែលក្ដៀប ឥតសាច់, ឥតគ្រាប់, ឥតរលា ( ចំពោះតែផ្លែឈើពួកខ្លះ )។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្នុរស្ដ, ដូងស្ដ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ញក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះភ្នំមួយក្នុងខែត្រកំពង់ស្ពឺ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្នំស្ញក់។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ញឹកស្កះជាចង្កោម, ជាកួរ។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្លែស្ញក់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ញោរ

មានន័យថា សម្ដីក្លាយមកពី ស្ញុរ ឬ ស្ញុល ( មិនសូវដែលសរសេរទេ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ញែង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស្ញើប, ស្រៀវសាច់, ស្ញើបក្នុងចិត្ត; កោត, នឹកខ្លាច; នឹកអស្ចារ្យក្នុងចិត្ត; អៀនខ្មាសខ្លាំង។
ឧទាហរណ៍៖ គេស្ញែងអស់ទាំងស្រុក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ញែ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលញឹកស្អេកដេរដាស ( ចំពោះតែអ្វីៗដែលតូចៗ, ល្អិតៗ )។
ឧទាហរណ៍៖ ដំបៅស្ញែ, ដើមទន្សែបែកកូនស្ញែ ។ ស្ញែស្ញុក ( ម. ព. ស្ញុក )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ញិញ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្ញេញ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ញាញទ្រា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ទាល់ប៉ុចទៅមិនរួច, រួញថយក្រោយក្រញាង។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ញាញទ្រាទៅមិនរួច។

                     ប្រើជា គុ. ក៏បាន : គំនិតស្ញាញទ្រា គំនិតទាល់ប៉ុច ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ញាញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានអាការរីកឬច្រាញច្បាស់លាស់។
ឧទាហរណ៍៖ រីកស្ញាញ, ធ្មេញស្ញាញ, ចង្កូមស្ញាញ ។ ស្ញូញស្ញាញ ( ម. ព. ស្ញូញ )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលមានអាការរីកឬច្រាញច្បាស់លាស់។
ឧទាហរណ៍៖ រីកស្ញាញ, ធ្មេញស្ញាញ, ចង្កូមស្ញាញ ។ ស្ញូញស្ញាញ ( ម. ព. ស្ញូញ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ញប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា កោតខាម, កោតខ្លាច, ស្ងៀមស្ងប់ដោយកោតខ្លាច។
ឧទាហរណ៍៖ អ្នកស្រុកស្ញប់ឥតហ៊ានកម្រើក។

                     ស្ញប់ស្ញុល ឬ ស្ញុលស្ញប់ ស្ញប់ក្រញុល, ស្ញប់សំកុកសំកុលមិនហ៊ានងើបមុខ ។ ស្ញប់ស្ញែង ស្ញប់ខ្លាចក្រែងស្ញែងក្នុងចិត្ត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ញក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះភ្នំមួយក្នុងខែត្រកំពង់ស្ពឺ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្នំស្ញក់។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ញឹកស្កះជាចង្កោម, ជាកួរ។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្លែស្ញក់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងោរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា រម្ងាស់អ្វីៗក្នុងទឹកពុះ ឲ្យឆ្អិន, ឲ្យរលួយ, ឲ្យចេញរសជាតិជាដើម។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ងោរត្រី, ស្ងោរដំឡូង, ស្ងោរសំពត់។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលស្ងោររួចហើយ, ដែលឆ្អិនឬរលួយព្រោះស្ងោរ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្រីស្ងោរ, មាន់ស្ងោរ, ពោតស្ងោរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងៀម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា មិនស្ដី, មិនមាត់។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ងៀមឈឹង ស្ងៀមសូន្យឈឹង។

                      នៅជើយ, នៅទំនេរ, នៅទទេមិនធ្វើអ្វី; ឥតការងារ
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើការទៅ កុំអង្គុយស្ងៀម ! ។

                     ស្ងៀម ! កុំមាត់ !, កុំនិយាយ ! ; ឈប់យំទៅ ។ ស្ងៀមស្ងប់ ( ម. ព. ស្ងប់ ) ។ ស្ងៀមមិនធ្វើបាប ឈប់មិនប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់, មិនកាន់ទុច្ចរិត ។ ល ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា មិនស្ដី, មិនមាត់
ឧទាហរណ៍៖ ស្ងៀមឈឹង ស្ងៀមសូន្យឈឹង។

                      នៅជើយ, នៅទំនេរ, នៅទទេមិនធ្វើអ្វី; ឥតការងារ
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើការទៅ កុំអង្គុយស្ងៀម ! ។

                     ស្ងៀម ! កុំមាត់ !, កុំនិយាយ ! ; ឈប់យំទៅ ។ ស្ងៀមស្ងប់ ( ម. ព. ស្ងប់ ) ។ ស្ងៀមមិនធ្វើបាប ឈប់មិនប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់, មិនកាន់ទុច្ចរិត ។ ល ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា សព្ទនាម
មានន័យថា ទ្រង់តុស្នី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងើន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានសណ្ឋានងើបងើយស្ទើតឡើង។
ឧទាហរណ៍៖ រាងស្ងើន។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលអើតងើបងើយស្ទើតឡើង។
ឧទាហរណ៍៖ ងើបស្ងើន, ងើយស្ងើន។

                     កូនស្ងើន ន. កូនកង្កែបឬកង្កែបប្រុយ ( សម្ដីអ្នកស្រុកចុងកាត់មាត់ញកពួកខ្លះ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងើច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា កោត, សរសើរ, នឹកស្ញែងក្នុងចិត្ត។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ងើចចំណេះគេ, ស្ងើចប្រាជ្ញាគេ; នឹកស្ងើចក្នុងចិត្ត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងើក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្រាលពេក, ស្រាលណាស់។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាលស្ងើក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងួន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ថ្នម, ថ្នាក់ថ្នម, ថ្និតថ្នម; ប្រយ័ត្ន, ថែទាំដោយប្រយ័ត្ន; សំចៃ ។ ស្ងួនគ្រង គ្រប់គ្រងរក្សាដោយថ្នម, ដោយប្រយ័ត្ន ។ ស្ងួនចិត្ត ថ្នមចិត្ត ។ ស្ងួនចំណី ប្រយ័ត្នចំណី គឺមិនហ៊ានបរិភោគចំណីដែលជាទំនាស់នឹងរោគ ។ ស្ងួនទ្រព្យ សំចៃទ្រព្យ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដែលគួរថ្នាក់ថ្នម ឬអ្នកដែលគួរឲ្យថ្នមចិត្ត ។
ឧទាហរណ៍៖​ ស្ងួនពិសី, ស្ងួនពុំងា ឬ ស្ងួនភ្ងា, ស្ងួនព្រលឹង, មាសស្ងួន, ស្រីស្ងួន, . . . ( សម្រាប់ហៅស្ត្រីជាទីស្រឡាញ់ ច្រើនប្រើក្នុងកាព្យ )។

                    ព. ទ. បុ. ស្រឡាញ់ខ្លួនត្រូវស្ងួនចំណី ស្រឡាញ់ស្រីត្រូវថ្នមចិត្ត ( សេចក្ដីងាយ មិនបាច់អធិប្បាយ ) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលគួរថ្នាក់ថ្នម ឬអ្នកដែលគួរឲ្យថ្នមចិត្ត
ឧទាហរណ៍៖ ព. ទ. បុ. ស្រឡាញ់ខ្លួនត្រូវស្ងួនចំណី ស្រឡាញ់ស្រីត្រូវថ្នមចិត្ត ( សេចក្ដីងាយ មិនបាច់អធិប្បាយ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងួត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលឥតទទឹក, ឥតសើម។
ឧទាហរណ៍៖ ឈើស្ងួត, ដីស្ងួត; ស្ងួតខ្លួន។

                   ស្ងួតកិលេស អស់កិលេស ។ ស្ងួតស្ងប់ ( ម. ព. ស្ងប់ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងាវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមានកម្ពស់ ១០-៣០​ ម មានដើមកំណើតក្នុងឧព្វេធប្រទេសជ្វា។ គេនាំយកទៅដាំតាមមាត់សមុទ្រលើដីខ្សាច់។ តែនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ប្រហែលដើមស្ងាវដុះឯងៗ តែមិនសូវមានច្រើនផ្តុំគ្នាឡើយ ក្នុងទីក្រុងគេដាំស្ងាវជាលំអគេហដ្ឋាន ឬវិថីនានា។ មែកស្ងាវធ្វើអុសដុតឆេះល្អណាស។ ឈើអាំចសង់ផ្ទះបាន។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងាប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បើកមាត់ធំដកដង្ហើមវែងមានសូរសព្ទផង ដោយមិនមានបំណងសោះ កើតមានព្រោះងុយដេក, ព្រោះដេកមិនស្កប់ ឬ ព្រោះអស់កម្លាំង។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ងាបហួម ស្ងាបឮសូរហួម។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះស្លាព្រៃ ដើមតូចសាច់រឹងជាងស្លាស្រុក ច្រើនដុះបែកចេញជាកូនរមពីគល់ ផ្លែតូចៗប្រើការបាន តែមិនសូវចត់។
ឧទាហរណ៍៖ ស្លាស្ងាបងាយដាំជាងស្លាស្រុក ទោះខែប្រាំងដីស្ងួតក៏មិនងាប់ ( អ្នកស្រុកខ្លះហៅ ស្លាស្នាប )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងាត់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលស្ងប់ឥតមានសូរសព្ទ, ឥតលេចឮ; ដែលស្ងប់ឥតជ្រួលច្រាល់។
ឧទាហរណ៍៖ ទីស្ងាត់; ចិត្តស្ងាត់ចាកកាម។

                    ស្ងាត់បាត់ ស្ងាត់មិនលេចឮ ។ ស្ងប់ស្ងាត់ ( ម. ព. ស្ងប់ ) ។ ស្ងៀមស្ងាត់ ស្ងៀមមិនស្ដីនិយាយ, ស្ងៀមមិនឮមាត់ ។ ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងាច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ផ្ងាវ, សភ្លឺ, សចិញ្ចាច ពេញពាស។
ឧទាហរណ៍៖ រលកបែកផ្កាត្រែងសស្ងាចពេញទន្លេ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ងប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា រម្ងាប់; ស្ងៀម; ឥតកម្រើក, មិនរំជួល, មិនជ្រួលច្រាល់; ឈប់, លើកលែង
ឧទាហរណ៍៖ ខ្យល់ស្ងប់ ឬ ស្ងប់ខ្យល់ ឥតមានខ្យល់បក់។

                  ចិត្តស្ងប់ ឬ ស្ងប់ចិត្ត ចិត្តរម្ងាប់ចាកសេចក្តីជ្រួលច្រាល់, ចិត្តនឹងធឹង ។ ស្ងប់រម្ងាប់ ស្ងៀមស្ងប់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ចិត្តស្ងប់រម្ងាប់។

                  ស្ងប់សង្គ្រាម ឬ ស្ងប់សឹក ឈប់ច្បាំង, លើកលែងច្បាំង។ ស្ងប់ស្ងាត់ ស្ងាត់មិនមានសូរសព្ទ; ស្ងាត់បាត់ ។ ស្ងប់ស្ងួត ឬស្ងួតស្ងប់ សញ្ជប់សញ្ជឹង, ទ្រមឹងទ្រមើយ, ក្រៀមក្រំ ។ ស្ងប់ស្ងៀម ឬ ស្ងៀមស្ងប់ ស្រគត់ស្រគំ, នឹងធឹង, រៀបរយ, មិនសូវស្ដីនិយាយ ។ សមុទ្រស្ងប់ សមុទ្រឥតរលក ។ ស្រុកស្ងប់ ស្រុកសុខសប្បាយ, ប្រកបដោយសន្តិសុខ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គោក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្ពោតមិនហាប់, មិនណែន។
ឧទាហរណ៍៖ ឈើសាច់ស្គោក ( ម. ព. ស្គាំង ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គួយ

មានន័យថា ( ម. ព. ស្កួយ ន. និង គុ. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គុស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា សច្បាស់, សក្បុស, សសុទ្ធ។
ឧទាហរណ៍៖ សស្គុស ( ប្រើជា ស្គុះ ក៏មាន ) ។ ស្គុសស្គាយ ( ម. ព. ស្គាយ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គុល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលធំធាត់ស្គោកពុំសម។
ឧទាហរណ៍៖ ធំស្គុល។

                     ដែលរីកធំគគុល។
ឧទាហរណ៍៖ រីកស្គុល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គុយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលរីកស្កុលគគុល។
ឧទាហរណ៍៖ ដំបៅរីកស្គុយ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលមានសណ្ឋានរីកស្កុលអណ្ដែតឬរសាត់យឺតៗគ្រុយៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ដុំពពុះទឹកអណ្ដែតស្គុយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គឺ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមិនដាក់គ្រាប់ ដោយមានរោគបៀតបៀន គឺមានទឹកគ្រប់គ្រាន់តែចេញផ្កាហើយមិនដាក់គ្រាប់ ព្រោះក្រាចាប់ជាដើម។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រូវស្គឺ ។ ស្កកស្គឺ ( ម. ព. ស្កក )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គឹះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្ពឹក, យឺត, ដែលមិនរួស; ដែលមិនហាប់, មិនណែន។
ឧទាហរណ៍៖ ទូកស្គឹះ; សាច់ស្គឹះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គាំង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្កក, ស្គម, ស្គោក ថា
ឧទាហរណ៍៖ ស្កកស្គាំង ស្កកក្រៀមក្រទាំង។

                     ស្គាំងស្គម ស្គមក្រទាំង, ស្គមកំព្រយកំព្រឹង ។ ស្គោកស្គាំង ស្គោកក្រៀមក្រទាំង, ស្គោកសោះកក្រោះ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គាល់​អត្ថ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស្គាល់​ដំណើរ; ស្គាល់​សេចក្ដី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គាល់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចាំបាន, ចាំជាក់, ចំណាំបាន, ដឹងបាន, ដឹងច្បាស់, ចាំស្និទ្ធ
ឧទាហរណ៍៖ ស្គាល់គ្នា, ស្គាល់ចិត្ត, ស្គាល់ឈ្មោះ, ស្គាល់ផ្លូវ។

                      ស្គាល់គ្នា គុ. ដែលស្គាល់គ្នាជាក់ ។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស្គាល់គ្នា។

                     ស្គាល់ប្រមាណ ដឹងប្រមាណ។ ស្គាល់ភ្ងា ស្គាល់ជិតដិតស្និទ្ធស្នាល ដូចជាសំឡាញ់ភ្ងា។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គា, ស្បូវរណ្តាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា តិណជាតិរស់បានមួយប្រភេទកម្ពស់ ១-១,៥ ម ស្លឹកល្អិតៗដុះលើទីវាលកណ្តាលថ្ងៃ​ និងតាមមាត់ផ្លូវនៃប្រទេសក្តៅសកលលោក។ មើម និងឫសមានក្លិនក្រអូប គេអាចប្រើវាចំហុយយកប្រេងផ្សេងៗ។ នៅប្រទេសខ្មែរមានដើមស្គាច្រើនដុះក្នុងព្រៃរនាមជុំវិញទន្លេសាប ​អ្នកស្រុកទីនោះ ប្រើមើម និងឫសសម្រាប់ធ្វើប្រេងលាបខ្លួនអោយក្រអូប និងការពារសំពត់កុំអោយសត្វល្អិតស៊ី។ ស្លឹកអាចប្រើប្រក់ដំបូលផ្ទះបាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើមេថុនសេវនៈ ( ចំពោះតែឧរគសត្វឬទីឃជាតិ )។
ឧទាហរណ៍៖ ពស់ស្គារគ្នា ( ប្រើជាពាក្យប្រៀប សម្រាប់សត្វឯទៀតឬមនុស្សក៏បាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្គុស។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្ការីកស្គុសស្គាយ ផ្កាសម្បុរ-សដែលរីកត្រសាយត្រសុំ, ផ្កា-សរីកត្រសោល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គាក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលយារសំយុងស្ដូក។
ឧទាហរណ៍៖ យារស្គាក់; ធ្លាក់ស្គាក់ ( ព. ព. ) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលយារសំយុងស្ដូក ។
ឧទាហរណ៍៖ យារស្គាក់; ធ្លាក់ស្គាក់ ( ព. ព. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គា, ស្បូវរណ្តាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា តិណជាតិរស់បានមួយប្រភេទកម្ពស់ ១-១,៥ ម ស្លឹកល្អិតៗដុះលើទីវាលកណ្តាលថ្ងៃ​ និងតាមមាត់ផ្លូវនៃប្រទេសក្តៅសកលលោក។ មើម និងឫសមានក្លិនក្រអូប គេអាចប្រើវាចំហុយយកប្រេងផ្សេងៗ។ នៅប្រទេសខ្មែរមានដើមស្គាច្រើនដុះក្នុងព្រៃរនាមជុំវិញទន្លេសាប ​អ្នកស្រុកទីនោះ ប្រើមើម និងឫសសម្រាប់ធ្វើប្រេងលាបខ្លួនអោយក្រអូប និងការពារសំពត់កុំអោយសត្វល្អិតស៊ី។ ស្លឹកអាចប្រើប្រក់ដំបូលផ្ទះបាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះស្មៅមានដើមរឹង, មានពីរប្រភេទគឺ ស្គាក្រអូប ស្គាមានឫសក្រអូប ប្រើជាគ្រឿងអប់បាន, គេច្រើនដាក់ត្រាំក្នុងប្រេងស្អិតប្រើលាបសក់; ស្គាធំ ឬ ស្គាព្រៃ ស្គាដើមធំៗ ច្រើនដុះតាមវាលទំនាប។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឿងទួងវាយដំឲ្យលាន់ឮសូររំពង ដាសដោយស្បែកតែម្ខាងឬទាំងពីរខាង, មានច្រើនបែប : ស្គរខ្មែរ ឬ ស្គរអារក្ស ស្គរមានរាងធំម្ខាងតូចម្ខាង ធ្វើដោយដីដុតដាសតែម្ខាង ដោយស្បែកពស់ប្រមោយដំរីឬស្បែកពស់ឯទៀត ក៏បានខ្លះ ។ ស្គរជ័យ ស្គរសម្រាប់ទួងយកជ័យ, ស្គរទ័ព ។ ស្គរធំ ស្គរមានរាងធំ ធ្វើដោយឈើលុង ដាសស្បែកគោទាំងពីរខាងសម្រាប់វាយប្រាប់យាម, វាយឲ្យសញ្ញាគ្នា ឬប្រើក្នុងវង់ភ្លេងពិណពាទ្យ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ព្រះកីសោ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលចុះសាច់, តិចសាច់។
ឧទាហរណ៍៖ ស្គមកំព្រយ, ស្គមកំព្រឹង, ស្គមប្រដក់។

                     ព. ប្រ. ទ័លក្រ; ខ្សត់ខ្សោយ ។ ព. ផ្ទ. ធាត់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គន់អំបោះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា “ឈ្មោះ តិណជាតិដុះក្នុងទឹក មានកំពស់រហូតដល់ ១ម ឬសកប់ក្នុងភក់។ មានដុះក្នុងទឹកស្រះ ត្រពាង ដែលមិនហូរនៃប្រទេសអាស៊ីក្តៅ។ មែក ទងស្លឹក និងទងផ្កា រាងឆ្មារដូចអំបោះ គេអាចបរិភោគជាបន្លែឆៅ ឬឆ្អិន ក្នុងសម្លបាន។ តាមក្បួនឱសថបុរាណគេឆុងឬស និងស្លឹកផឹក ដើម្បីព្យាបាលរោគគ្រុន ការអស់កម្លាំង ជំងឺរាក់ធ្មេញ និងក្រពះ ដែលមិនរំលាយអាហារ។”

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គន់ទំនប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះស្មៅទឹកមួយប្រភេទ ស្លឹកឆែកៗ ច្រើនដុះនៅទំនប់ឬភ្លឺស្រែ . . .។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គន់ដំរី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា តិណជាតិ ដុះក្នុងទឹកដូចស្គន់អំបោះដែរ តែកំពស់លើសបន្តិច មានស្លឹកក្រាស់ ហើយធំជាងច្រើន។ ដើមនេះមានដុះក្នុងបឹង ស្រះ ត្រពាំងគ្រប់ប្រទេសក្តៅសកលលោក។ ដើម និងទងផ្កាខ្ចីៗអាចបរិភោគជាបន្លែបាន។ ផ្កាគេប្រើសម្រាប់ធ្វើជាអន្លក់ទឹកគ្រឿង។ ដើម និងទងផ្កាពុំអាចបរិភោគឆៅទេ ត្រូវចំអិនជាមុនសិន។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្គន់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វល្លិទឹកមួយពួក សន្តានព្រលឹត តែដើមតូចៗ, មានខ្លះប្រើជាបន្លែឬអន្លក់បាន; មាន ៤ ប្រភេទ គឺ ស្គន់ជើងមាន់ ស្គន់ដើមរឹងច្រាញបន្តិច សម្បុរក្រហមក្រមៅ ( ប្រើការបាន ); ស្គន់ដំរី ស្គន់ដើមថ្លោសស្លឹកធំជាងស្គន់ឯទៀត មានរសល្វីង ( ប្រើការមិនកើត ); ស្គន់ស្គុះ ស្គន់ដើមថ្លោសសណ្ឋានជាជ្រុង ( ប្រើការបាន; ហៅត្រឹមតែ ស្គុះ ក៏បាន ); ស្គន់អំបោះ ស្គន់ដើមតូចឆ្មារ ទន់ល្មៃ សម្បុរ-ស ( ប្រើការបាន ល្អជាងគេ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្អេក, ដាសស្ទើរប្រគរលើគ្នា។
ឧទាហរណ៍៖ ផ្លែស្កះ, ពងចៃស្កះ ( ម. ព. ស្អេក ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កៀប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា មានអាការស្ទើរប្រាត់ស្ទើររមាស់, ចេញអាការស្អុះស្អាប់រសឹបរសាវអស់ទាំងខ្លួន
ឧទាហរណ៍៖ ចូលកើបស្រូវក្នុងជង្រុកស្កៀបអស់ទាំងខ្លួន។

                     ព. ប្រ. ស្កៀបរមាស់ មោះមៃ, ទាស់អធ្យាស្រ័យគ្នា ។
ឧទាហរណ៍៖ នៅជាមួយគ្នាជាសុខ ឥតដែលស្កៀបរមាស់ទេ ។

                    មិនស្កៀបចិត្ត មិនស្កប់ចិត្ត ឬមិនញញើត, មិនព្រឺរោមមួយ ។ មិនស្កៀបជើងធ្មេញ មិនបាត់ឃ្លាន ( ព្រោះអាហារតិចតួចពេក ) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា មានអាការស្ទើរប្រាត់ស្ទើររមាស់, ចេញអាការស្អុះស្អាប់រសឹបរសាវអស់ទាំងខ្លួន
ឧទាហរណ៍៖ ចូលកើបស្រូវក្នុងជង្រុកស្កៀបអស់ទាំងខ្លួន។

                      ព. ប្រ. ស្កៀបរមាស់ មោះមៃ, ទាស់អធ្យាស្រ័យគ្នា ។
ឧទាហរណ៍៖​ នៅជាមួយគ្នាជាសុខ ឥតដែលស្កៀបរមាស់ទេ ។

                      មិនស្កៀបចិត្ត មិនស្កប់ចិត្ត ឬមិនញញើត, មិនព្រឺរោមមួយ ។ មិនស្កៀបជើងធ្មេញ មិនបាត់ឃ្លាន ( ព្រោះអាហារតិចតួចពេក ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កើក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្រាលពេក, ស្រាលណាស់ ( ស្ងើក )។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រាលស្កើក ( ស្កើក និង ស្ងើក ជាវេវចនៈផ្លាស់ប្តូរគ្នាបាន, ប្រើតាមដោយធ្លាប់និយាយ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កួយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះដំណាំមួយប្រភេទដើមនិងស្លឹកស្រដៀងនឹងពោតតែតូចជាង, ចេញផ្លែជាគ្រាប់រាយៗ កាលនៅខ្ចីប្រើដាល់ជាអំបុកបាន គ្រាប់ទុំមានសម្បុរ-ស សាច់រឹងប្រើការដោតក្រងក៏បាន ( រាប់បញ្ចូលក្នុងពួកធញ្ញជាតិ ) ។
ធញ្ញជាតិមួយប្រភេទ (សន្តានស្រូវ ពោត ។ល។) ដុះតាមមាត់ផ្លូវនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ គេតែងដាំជិតផ្ទះ។ ដើមស្កួយចេញផ្លែជាគ្រាប់រាយៗ កាលនៅខ្ចីគេប្រើដាល់ជាអមបុកបាន គ្រាប់ទុំមានសម្បុរស សាច់រឹង ប្រើការដោយក្រងធ្វើខ្សែក ឬធ្វើផ្កាំ។ ស្លឹក និងឫស គេឆុងផឹកដើម្បីឱ្យនោមច្រើន។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ពព្រុសស្រដៀងនឹងសម្បុរគ្រាប់ស្កួយទុំ ( មាន់ )។
ឧទាហរណ៍៖ មាន់ស្កួយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កូវលលក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ដែលមានសាច់ផ្អូកពព្រុស ( ស្រដៀងនឹងសម្បុរក្បាលលលក ) រកកល់ពុក ( ឈើ )។
ឧទាហរណ៍៖ ឈើឡើងសាច់ស្កូវលលក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កូវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សក់… ដែលក្លាយពីខ្មៅទៅជា-ស, សក់… ស។
ឧទាហរណ៍៖ ដកស្កូវ។

                     ស្កូវព្រោង ស្កូវសព្រោង ។ ស្កូវល្បាយ ស្កូវល្បាយអាចម៍ខ្លា ( ម. ព. ល្បាយ ផង ) ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលក្លាយពីខ្មៅទៅជា-ស, ស ( ចំពោះតែសក់, រោម, ពុកមាត់, ពុកចង្កា )។
ឧទាហរណ៍៖ សក់ស្កូវ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កូញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលស្កាញជុកជិត។
ឧទាហរណ៍៖ រោមក្លៀកស្កូញ។

                     ស្កូញស្កាញ ស្កូញក្រៃពេក, ស្មូញស្មាញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កុយ

មានន័យថា ដូចគ្នានឹង ឆ្កុយ ( ប្រើតាមទម្លាប់និយាយ តែច្រើនប្រើ ឆ្កុយ ជាង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កុបជេ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ម៉ាសេដ្វាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កុន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ទើសទាក់, ទាស់ការ, ទាស់ដំណើរ, នាំឲ្យរអាក់រអួលឬឲ្យអាក់ខាន, ឲ្យខកខាន, ឲ្យថ្លោះការ, ឲ្យខូចការ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្កុនការ, ស្កុនគំនិត, ស្កុនដំណើ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការទើសទាក់, ឧបសគ្គ។
ឧទាហរណ៍៖ ប្រទះលើស្កុន។

                   កុំដើរពានស្កុន កុំស្កាត់ច្រកផ្លូវ កុំធ្វើស្រែស្រូវ នៅផ្លូវដំរី ( សាស្ត្រា ច្បាប់រាជនេតិ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កុង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្រតូវ, ស្រខូវ; សស្រខូវ, សទទុង។
ឧទាហរណ៍៖ ទទូរស្កុង; សស្កុង។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្រតូវ, ស្រខូវ; សស្រខូវ, សទទុង។
ឧទាហរណ៍៖ ទទូរស្កុង; សស្កុង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កឹមស្កៃ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ធំខ្ពស់សម្បើម; ធំធេងល្វឹងល្វើយ, ធំល្ហល្ហេវ។
ឧទាហរណ៍៖ ភ្នំស្កឹមស្កៃ, ធំស្កឹមស្កៃ; សមុទ្រស្កឹមស្កៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត