Author: videoslearning.com

ស្កិល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលខ្មៅស្រឡះឯកឯង; ខ្មៅសង្វិល។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្មៅស្កិល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កាំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា អន់ឃ្លាន ( ដោយបានបរិភោគខ្លះ ), រកកល់ឆ្អែត។
ឧទាហរណ៍៖ គោស៊ីស្មៅស្កាំ។

                  ស្កាំចិត្ត រកកល់ឆ្អែតចិត្ត, ស្កប់ចិត្ត ។ មិនស្កាំ ឬ មិនស្កាំចិត្ត មិនស្កប់ចិត្ត ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា អន់ឃ្លាន ( ដោយបានបរិភោគខ្លះ ), រកកល់ឆ្អែត។
ឧទាហរណ៍៖ គោស៊ីស្មៅស្កាំ។

                    ស្កាំចិត្ត រកកល់ឆ្អែតចិត្ត, ស្កប់ចិត្ត ។ មិនស្កាំ ឬ មិនស្កាំចិត្ត មិនស្កប់ចិត្ត ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា រម្ងាប់, អន់, ថយខ្សោយស្រាកស្រាលជាងប្រក្រតី។
ឧទាហរណ៍៖ ជំងឺស្កាល, រមាស់ស្កាល, កមស្កាល។

                     ស្កាលទុក្ខ ស្រាកស្រាលទុក្ខ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា រម្ងាប់, អន់, ថយខ្សោយស្រាកស្រាលជាងប្រក្រតី។
ឧទាហរណ៍៖ ជំងឺស្កាល, រមាស់ស្កាល, កមស្កាល។

                      ស្កាលទុក្ខ ស្រាកស្រាលទុក្ខ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សត្វចតុប្បាទមួយប្រភេទ មុខស្រួចឆ្លឺម ជើងខ្លីៗ សម្បុរត្នោត, ស្រដៀងនឹងកំប្រុក តែមាឌធំជាង, ជាពួករន្ធកសត្ត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កាធំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា -ទំហំ ៖ ក្បាល-ដងខ្លួន : 440-480 ម.ម កន្ទុយ: 260-310 ម.ម ទំនង់: 3-4 ក្រ។ -ភិនភាគ ៖ ជាប្រភេទសត្វស្កាធំមួយមានកន្ទុយខ្លី និង មានឆ្នូតសចាប់ពីមាត់រហូតដល់ស្មា ។ សម្បុរខ្លួនទាំងមូលគឺ ប្រផេះឫត្នោតចាស់។ -ជីវសាស្រ្ត ៖ ចូលចិត្តរស់នៅដោយឯកា ហើយរកស៊ីពេលយប់ ។ ចំណីរបស់វា គឺសត្វដែលរស់នៅអាស្រ័យនឹងទឹក ។ សត្វចិញ្ចឹមអាចរស់នៅបានដល់ទៅ10ឆ្នាំ ។ -របាយ និង ស្ថានភាព ៖ មិនទាន់មានទិន្នន័យច្បាស់លាស់សំរាប់វាយតំលៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កាត់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស្ទាក់ផ្លូវ, ស្ទាក់ដំណើរ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្កាត់ផ្លូវ, ស្កាត់ច្រក។

                     ស្កាត់ពាក្យ ឬ ស្កាត់សម្ដី ស្ទាក់ពាក្យ, ស្ទាក់សម្ដី ។ និយាយស្កាត់ និយាយស្ទាក់ផ្ដាច់តំណសម្ដី មិនឲ្យមានតទៅទៀត ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កាតូច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា -ទំហំ ៖ ក្បាល-ដងខ្លួន : 350-410 ម.ម កន្ទុយ: 250-290 ម.ម ទំនង់: 0.5-1 គក្រ។ -ភិនភាគ ៖ មានមាឌតូច ខ្លួនទាំងមូលមានសម្បុរត្នោតចាស់ ឯក្បាលភាគច្រើនរាងក្រហម ។ រោមរបស់វាមានពណ៌ សនិងខ្មៅ ឆ្លាស់គ្នាមួយៗ ។ ពេលជួបនឹងសត្រូវ រោមរបស់វាបះត្រង់។ -ជីវសាស្រ្ត ៖ ចូលចិត្តរស់នៅតាមព្រៃល្បោះ ក្បែរភូមិ និងតែងអង្កេតឃើញរត់កាត់ផ្លូវនៅពេលថ្ងៃ ។ វារកចំណីទាំងយប់ទាំងថ្ងៃនៅលើដី ហើយវាកំរឡើងដើមឈើ ច្រមុះវាអាចស្រង់ក្លិនបានល្អ ហើយអាចតាមដានសត្ចជាចំណីរហូតដល់រូង ។ -របាយ និង ស្ថានភាព ៖ ជាប្រភេទសត្វសំបូរមានគ្រប់ទីកន្លែង ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា គគ្រើមសោះផ្អោះឥតរសជាតិ ( ចំពោះតែគ្រឿងបរិភោគដែលដឹងរសដោយជិវ្ហាបសាទ )។
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ីលាជទទេ ស្កាតៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កាញ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានឫស, សរសៃ, រោម, រឹងច្រាញច្រើនជុកជិត។
ឧទាហរណ៍៖ ឫសស្កាញ ។ ស្កូញស្កាញ ( ម. ព. ស្កូញ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កាក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ធ្នើរក្នុងគេហដ្ឋាន សម្រាប់ដាក់ទើរអីវ៉ាន់ស្រាលៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ដាក់រមូរកន្ទេលទើរលើស្កាក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កាក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ធ្នើរក្នុងគេហដ្ឋាន សម្រាប់ដាក់ទើរអីវ៉ាន់ស្រាលៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ដាក់រមូរកន្ទេលទើរលើស្កាក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ពាក្យហៅកាត់ខ្លីមកពី បាសកា ឬ បាស្កា ) ឈ្មោះល្បែងមួយប្រភេទ ពួកចត្រង្គ តែមានមេពីរហៅថា តៅ មានសណ្ឋានបួនជ្រុង មានរន្ធ ៦ សម្រាប់លើកទម្លាក់លើក្ដារ, មានកូន ២៤ ឬ ៣០ . . . ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កល់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ឆ្អែត; បរិបូណ៌, ពេញចំណង់ ។ រ. ស. ផ្ទំស្កល់ ផ្ទំលក់ ។ ស្កប់ស្កល់ ( ម. ព. ស្កប់ )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ឆ្អែត; បរិបូណ៌, ពេញចំណង់ ។ រ. ស. ផ្ទំស្កល់ ផ្ទំលក់ ។ ស្កប់ស្កល់ ( ម. ព. ស្កប់ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ករអាសេតូន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស្កររេដុកម្មមួយចំនួនដែលមានផ្ទុកអាសេតូន ឧទាហរណ៍ 1,2 មូណូ – អាសេតូន – D – គ្លុយកូហ្វុយរ៉ាណូស និង1,2 – 5,6 – ឌីអាសេតូន – D គ្លុយកូហ្វុយរ៉ាណូស។ គេហៅម៉្យាងទៀតថា គ្លុយកូសអាសេតូន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កររាវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ករដែលគេដាំទឹកឱ្យពុះរួចចាក់លាយ ដើម្បីលក់ឱ្យបានបំណេញច្រើន ឬយកទៅបិតស្រា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ករ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វត្ថុមានរសផ្អែមកើតអំពីទឹកអំពៅ, ទឹកត្នោតជាដើម ដែលរំងាស់ឲ្យបានសាច់ ( បា. សក្ខរា; សំ. ឝក៌រា ហៅចំពោះតែ ស្ករក្រាម ) ។ ស្ករក្រាម ស្ករអំពៅមានសាច់រឹងជាដុំៗ សណ្ឋានក្រួស ។ ស្ករដូង ស្ករកើតពីទឹកផ្កាដូង ( មិនសូវមាន ) ។ ស្ករត្នោត ស្ករកើតអំពីផ្កាត្នោត ( ជារបរធំមួយរបស់ខ្មែរ ) ។ ស្ករទន្សែ ស្ករកើតពីទឹកផ្កាទន្សែ ( ក្នុងកម្ពុជរដ្ឋមិនដែលធ្វើ ) ។ ស្ករផែន ស្ករដែលចាក់ជាផែន ( កាលបើដាក់តម្រួតៗគ្នា ស្រាក់នឹងស្លឹកត្នោត ហៅ ស្ករស្រាក់ ) ។ ស្ករ-ស ស្ករអំពៅមានសាច់ស ។ ស្ករអំពៅ ស្ករបន្ទះដែលកើតពីទឹកអំពៅ ។ ល ។ ព. ទ. បុ. ស្ករជិតស្រមោច ស្ត្រីជិតបុរស ( ច្រើនតែប៉ះនាយប៉ះអាយ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ឆ្អែត, គ្រប់គ្រាន់, អស់ចិត្ត, ពេញចំណង់; អស់ងងុយ, អស់ល្បក់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្កប់ចិត្ត, ដេកស្កប់។

                       ស្កប់ស្កល់ ឆ្អែតឆ្អន់, ឆ្អែតពេញចំណង់។ ព. ទ. បុ. ទន្លេដប់មិនស្កប់សមុទ្រមួយ ទោះបីបានមានប៉ុន្មានក៏នៅតែមិនស្កប់ចិត្ត ( ព្រោះបំណងប្រាថ្នាចេះតែខ្វះកន្លះជានិច្ច ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កន្ធាពារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្កន្ធាវារ; បា. ខន្ធាវារ ) កងទ័ព, កងទ័ពដែលបោះក្នុងភាគបន្ទាយ; ទ័ពទាយ; ភាគបន្ទាយ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កន្ធ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ) ដូចគ្នានឹង ខន្ធ ដែរ ។ ស្កន្ធនិវ៌ាណ ( ស្ក័ន-ធៈនិរ-វ៉ាន ) ដូចគ្នានឹង ខន្ធនិព្វាន ដែរ ( ម. ព. និព្វាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កន្ទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ) សេចក្តីវិនាស, ការរំលាងបង់; ឈ្មោះបុត្ររបស់សិវៈ; ឈ្មោះបិសាចពួកមួយជាអ្នកបណ្ដាលឲ្យកើតជំងឺ, ឲ្យកើតចម្បាំង, ឲ្យកើតជាពួកចោរ ( តាមលទ្ធិព្រាហ្មណ៍ ); ជំងឺដែលបិសាចពួកមួយបណ្ដាលឲ្យកើត; . . . ។ ខ្មែរហៅជំងឺដែលចាប់កូនក្មេងតូចៗ បណ្ដាលឲ្យមានអាការឈឺប្លែកៗ មានតឹងដើមទ្រូងផ្អើះៗ ក្ដាប់ដៃក្ដាប់ជើងជាដើម ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្កន្ទចាប់, ស្កន្ទជាន់, ជំងឺស្កន្ទ។

                        ស្កន្ទគ្រាះ ( ស្កន់-ទៈ—; សំ. ស្កន្ទគ្រហ ) ដំណើរចាប់ជំងឺដែលបណ្ដាលពីបិសាចស្កន្ទ, ជំងឺស្កន្ទចាប់, ស្កន្ទជាន់ ។ ស្កន្ទមារ ( ស្កន់-មា ) មារចូលជ្រែក, មារជ្រែក: ត្រូវស្កន្ទមារ ។ ស្កន្ទរោគ ( ស្កន់-ទៈ— ) ជំងឺស្កន្ទ ។ ល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្កក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ព. ប្រ. ) នៅផ្អាកមិនហើយ, សំកកនៅ, ខកខាន ព្រោះមានឧបស័គ្គណាមួយរារាំង។
ឧទាហរណ៍៖ ស្កកការ, ស្កកដំណើរ ឬ ការស្កក, ដំណើរស្កក។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមិនដាក់គ្រាប់, ដែលឥតគ្រាប់ព្រោះស្ងួតដី ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រូវស្កក, ពោតស្កក។

                       ស្កកស្គឺ ស្កកនិងស្គឺ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស្រូវខ្ញុំស្កកខ្លះស្គឺខ្លះ ( ម. ព. ស្គាំង និង ស្គឺ ផង ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័រពើ

មានន័យថា (មើលពាក្យ សារពើ )។
ស័រពើ សម្រាប់ប្រើក្នុងកាព្យ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ព្ទសាស្រ្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ផ្នែកវិជ្ជាខាងភាសា ដែលចែងពីសូរខ្យល់សំឡេង និងការអានឱ្យត្រឹមត្រូវ តាមសង្កាត់របស់ពាក្យនីមួយៗ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ព្ទសាធុការពរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យប្រសិទ្ធពររកគ្នា ក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំថ្មី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ព្ទបច្ចេកទេស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស័ព្ទដែលប្រើបានចំពោះតែវិជ្ជាមួយៗ ដាច់ឡែក ដូចជាស័ព្ទ​ប្រើក្នុងវិជ្ជាពេទ្យ​ ក្នុងផ្លូវជំនួញជាដើម ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ព្ទនាមិកកិរិយាសព្ទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កិរិយាស័ព្ទ ដែលខ្លួនប្រើ ឬធ្វើខ្លួនឯង ដូចជាពាក្យថា ខ្ញុំលាងជម្រះកាយដោយខ្លួនឯង ដូច្នេះជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ព្ទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​ សំដី ភាសា គិតប្រមាណតាមអត្ថន័យ ។ (ម. ព. សព្ទ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ប្ត

មានន័យថា ( ម. ព. សប្ដ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ត្យ

មានន័យថា ( ម. ព. សត្យ ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ង្ខ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សង្ខ; សំ. ឝង្ខ ) ខ្យងសមុទ្រមួយបែប គូទស្រួច មានស្នាមវិលស្រួច** សម្បុរ-ស, សម្រាប់ពួកបារគូផ្លុំ ឬសម្រាប់ដងទឹកស័ក្ដិសិទ្ធិស្រោចក្នុងព្រះរាជពិធីជាដើម **ពាក្យ “ស្រួច” ត្រូវបានកែសម្រួលពីពាក្យដើម “ស្រួល” ទើបសមស្របតាមបរិបទនេះ។
ឧទាហរណ៍៖ ពួកបារគូផ្លុំស័ង្ខ, ស្រោចទឹកក្លស់ទឹកស័ង្ខថ្វាយ។

                       ឈ្មោះសារាយសមុទ្រមួយប្រភេទដើមល្អិតល្វន់សម្បុរ-ស ។
ឧទាហរណ៍៖ សារាយស័ង្ខ ( ហៅ សារាយអំបោះ ក៏បាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ង្កសី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បារ. ហ័្សង្ក Zinc មកពីពាក្យ អាល្លឺម៉ង់ដ៍**; ស. ស័ងកៈសី អ. ថ. ស័ងកៈស៊ី ) លោហធាតុសុទ្ធមួយប្រភេទ សម្បុរ-សដូចសំណសាច់រឹង, ប្រើការបានច្រើនបែប **ពាក្យ “អាល្លឺម៉ង់ដ៍” ត្រូវបានកែតម្រូវពីពាក្យដើម “អល្លឺម៉ង់ដ៍” ទើបត្រឹមត្រូវតាមសំឡេងអាននៃពាក្យភាសាបារាំង “Allemand”។
ឧទាហរណ៍៖ ថាំងស័ង្កសី, រោងប្រក់ស័ង្កសី ( ហៅ ស័ង្គសី ក៏មាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ងខ្យា

មានន័យថា ( ម. ព. សង់ខ្យា )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័គ៌ៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. សគ៌ៈ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ក្ដិសិទ្ធិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝក្ដិ + សិទ្ធិ “សេចក្ដីសម្រេច” ) ការសម្រេចដោយអំណាច ។ គុ. ដែលមានអំណាច ឬដែលអាចឲ្យសម្រេចប្រយោជន៍បាន, ដែលវិសេសវិសាល; ដែលពូកែឆុតឆាប់, ដែលខ្លាំងពូកែ : របស់ស័ក្ដិសិទ្ធិ, មន្តស័ក្ដិសិទ្ធិ, ថ្នាំស័ក្ដិសិទ្ធិ។ ប្រើជា កិ. វិ. ផងក៏បាន : ធ្វើឲ្យឃើញស័ក្ដិសិទ្ធិ ធ្វើឲ្យឃើញជាក់ស្ដែង, ឲ្យឃើញប្រាកដ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ក្ដិ

មានន័យថា ( ម. ព. សក្ដិ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ក ឬ សករាជ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កាល សម័យ យុគ កាលបរិច្ឆេទជាចំណុចខាងដើមនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ណាមួយ ដែលគេទុកជាប្រមាណ ដូចយ៉ាងឯកស័ក ទោស័ក ត្រីស័ក…រហូតដល់សំរិទ្ធិស័កនៃពុទ្ធសករាជ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស័ក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឝក ) កាល, សម័យ, យុគ; ការរាប់លំដាប់ឆ្នាំ; ពួកជនជាតំណវង្សដែលជាប់ទាក់ទងដោយក្សត្រិយ៍សកៈ ឬ សាលិវាហនៈ ( ម. ព. សករាជ ផង ) ។
ខ្មែរប្រើពាក្យនេះចំពោះតែការរាប់លំដាប់ឆ្នាំ តាំងពីស័កទី ១ ដល់ស័កទី ១០ ត្រឡប់សាមករាប់ពីស័កទី ១ វិញ គឺរាប់ថា
ឧទាហរណ៍៖ ឯកស័ក, ទោស័ក, ត្រីស័ក, ចត្វាស័ក, បញ្ចស័ក, ឆស័ក, សប្តស័ក, អដ្ឋស័ក, នព្វស័ក, សំរឹទ្ធិស័ក; ដូចជា ឆ្នាំថោះឯកស័ក ។ ល ។ ឆ្នាំជូតសំរឹទ្ធិស័ក; ឆ្នាំឆ្លូវឯកស័ក, . . . ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊្អែល

មានន័យថា ( ម. ព. ស្អែល )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊្អុយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្គុយក្រាស់ប៉ុន្តែសមរម្យ។
ឧទាហរណ៍៖ ដុះពោះស៊្អុយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ោងអំពោង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលសំពោងទើងមមើង។
ឧទាហរណ៍៖ ទូលបង្វិចស៊ោងអំពោង; រទេះដឹកចំបើងស៊ោងអំពោង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ែះពភ្លែះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលពភ្លែះក្រៃពេក; ខ្ជីខ្ជា។
ឧទាហរណ៍៖ ឫកពាស៊ែះពភ្លែះ, សម្ដីស៊ែះពភ្លែះ; ធ្វើការស៊ែះពភ្លែះ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលពភ្លែះក្រៃពេក; ខ្ជីខ្ជា។
ឧទាហរណ៍៖ ឫកពាស៊ែះពភ្លែះ, សម្ដីស៊ែះពភ្លែះ; ធ្វើការស៊ែះពភ្លែះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ែសគ្រមែស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលចេញអាការអ៊ែសមមែសរឹងៗ, អ៊ែសមែសក្រៃពេក; ខ្ជីខ្ជាតាមតែបាន។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរស៊ែសគ្រមែស; ធ្វើការស៊ែសគ្រមែស; ឫកស៊ែសគ្រមែស។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលចេញអាការអ៊ែសមមែសរឹងៗ, អ៊ែសមែសក្រៃពេក; ខ្ជីខ្ជាតាមតែបាន។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរស៊ែសគ្រមែស; ធ្វើការស៊ែសគ្រមែស; ឫកស៊ែសគ្រមែស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ែម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ដាក់នែបថែម, សៀតថែម; ដាក់ថែមលើ, ដាក់បន្តុបពីលើ, កែមថែម។
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ែមជាពីរជាន់, ដាក់ស៊ែមឲ្យស្មើ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានសម្បុរចម្រុះគ្នា; សចម្រុះខ្មៅ។
ឧទាហរណ៍៖ សេះសម្បុរស៊ែម ( ច្រើនហៅសេះដែលមានរោម-សនិងខ្មៅលាយចម្រុះគ្នា )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ែ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រដាប់ធ្វើដោយសំណុំសក់កន្ទុយសេះមានដងសម្រាប់កាន់វាយវាត់កម្ចាត់សុខុមសត្វមានស្លាប មានមូស, រុយជាដើម ( រ. ស. ហៅ ព្រះវាលវីជនី; ម. ព. នេះផង )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានខ្នងអ៊ែន គូទ-ងបន្តិច។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្នងអ៊ែនស៊ែ, រាងស៊ែ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊េរីអេឡិចត្រូគីមី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា តារាងពាក់កណ្ដាលប្រតិកម្មតាមលំដាបប់កើនឡើងនៃទំនោរការចាប់យកអេឡិចត្រុង។ តារាងនេះត្រូវបានប្រើដើម្បីប៉ាន់ស្មានថាតើ ប្រតិកម្មបនេ្ទរអេឡិចត្រុងនឹងដំណើរការដែរឬទេ។ ពាក់កណ្ដាលប្រតិកម្មអាចផ្ដាច់អេឡិចត្រុងពីពាក់កណ្ដាលប្រតិកម្មដែលនៅក្រោមវាក្នុងស៊េរី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊េរីអាសេទីឡែន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស៊េរីនៃអ៊ីដ្រូកាបួខ្សែលាតមិនឆ្អែតដែលនិមួយៗមាន សម័្ពន្ធ 3 ជាន់យ៉ាងតិច 1 និងមានរូបមន្ដទូទៅ CnH2n-2 ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊េរីអាលីផាទិច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស៊េរីនៃសមាសធាតុកាបូនអុីដ្រូសែនខ្សែបើក។ ថ្នាក់ពីរ សំខាន់គឺស៊េរីដែលមានសម្ព័ន្ធឆ្អែត និងស៊េរីដែលមានសម្ព័ន្ធមិនឆ្អែត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊េរីសាយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស៊េរីដែលកើតឡើងក្នុងស្ប៉ិចនៃអាតូមច្រើនដែលមានអេឡិចត្រុង 1, 2 ឬ 3 ក្នុងស្រទាប់ក្រៅដែលក្នុងនោះចំនួនកង់ទិចម៉ូម៉ង់នៃមុំអរប៊ីតាល់សរុបប្រែប្រួលពី 2 ទៅ 1។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊េរីសកម្មភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ស៊េរីនៃធាតុដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នា។ ឧទាហរណ៍៖ លោហៈតំរៀបតាមលំដាប់ថយចុះនៃសកម្មភាពគីមី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊េរីបំលាស់ទី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ធាតុគីមីក្នុងលំដាប់ថយចុះនៃប៉ូតង់ស្យែលអវិជ្ជមានរបស់ វា។ គេហៅម្យ៉ាងទៀតថា ស៊េរីថេរ ស៊េរីចលនាអេឡិចត្រុង និងស៊េរីប៉ូតង់ស្យែល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊េរីបំពេញអេឡិចត្រុង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា ប្រព័ន្ធដែលអរប៊ីតាល់ត្រូវបានបំពេញអេឡិចត្រុងដោយការចាប់ផ្ដើមដោយអ័រប៊ីតាល់ដែលមានថាមពលទាបបំផុត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊េរីនៅក្នុងទំនាក់ទំនងទៅនឹងភាគហ៊ុន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គណនេយ្យ
មានន័យថា ការបែងចែកចំណាត់ថ្នាក់ភាគហ៊ុនឱ្យទៅជាប្រភេទភាគហ៊ុននីមួយៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊េរីគ្រឹះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា សេរីកើតឡើងក្នុងស្ប៉ិចបន្ទាត់នៃអាតូម និងអ៉ីយ៉ុងច្រើនមាន អេឡិចត្រុងមួយ ពីរ ឬបីក្នុងស្រទាប់ក្រៅដែលក្នុងនោះចំនួនសរុបនៃអរប៊ីតាល់ ម៉ូម៉ង់តូមជាមុំចំនួនកង់ទូមប្រែប្រួលពី ៣ ទៅ ២។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊េរីកាល់វ៉ានិច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា មើល electrochemical series ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ើសគ្រមើស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា លំៗ, ច្បោលៗ, ខ្ជីខ្ជា, ច្រកាចច្រកូវ; លែនលន, ស៊សគ្រលស។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើការស៊ើសគ្រមើស; ឫកស៊ើសគ្រមើស, សម្ដីស៊ើសគ្រមើស។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា លំៗ, ច្បោលៗ, ខ្ជីខ្ជា, ច្រកាចច្រកូវ; លែនលន, ស៊សគ្រលស។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើការស៊ើសគ្រមើស; ឫកស៊ើសគ្រមើស, សម្ដីស៊ើសគ្រមើស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ើមគគ្រើម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា គគ្រើមក្រៃពេក, គគ្រើមគគ្រាំង។
ឧទាហរណ៍៖ សំពត់សាច់ស៊ើមគគ្រើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ើប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ( ស. ល. ប្រើជា សឺប អ. ថ. ស៊ឺប) ឈ្លបសង្កេតស្ដាប់ឬសួរពិនិត្យបញ្ជាក់ដោយសម្ងាត់ឲ្យដឹងការណ៍ពិត។
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ើបការណ៍, ស៊ើបដំណឹង ។ ស៊ើបសួរ សួរដំណើរទំនងពីនេះទៅនោះឲ្យដឹងការណ៍ជាក់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ើងម៉ើង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ( ម. ព. សើងមម៉ើង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ើងមើង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ទើងមើង, ធ្មើង។
ឧទាហរណ៍៖ ធំស៊ើងមើង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ើងទ្រើង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា កន្ទ្រើងទើងមើង; កន្ទ្រើងស៊ុបទ្រុប។
ឧទាហរណ៍៖ សក់ស៊ើងទ្រើង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ើកៗ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានលំនាំ ឬដំណើរមើកៗ សាបរលាប។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរស៊ើកៗ; ដំណើរស៊ើកៗ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលមានលំនាំ ឬដំណើរមើកៗ សាបរលាប។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរស៊ើកៗ; ដំណើរស៊ើកៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ើកមមើក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានលំនាំមើកៗ ខ្សោយៗ។
ឧទាហរណ៍៖ ដំណើរស៊ើកមមើក ( ព. ម. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ើកពភ្លើក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានលំនាំឬអាការមើកៗភ្លើកៗ សាបរលាប។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ើកពពើក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលខ្សោយមានដំណើរឬឫកពារំងើកៗ។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សស៊ើកពពើក ( ព. ម. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ូស៊ូ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ឈ្មោះវល្លិមួយប្រភេទនាំពីអាមេរិកផ្នែកកណ្ដាល មកដាំលើភ្នំ ជាដំណាំនៅអាស៊ីផ្នែកអាគ្នេយ៍។ ផ្លែស៊ូស៊ូមានលក់ក្នុងផ្សារប្រទេសខ្មែរ គេប្រើជាបន្លែធ្វើសម្ល ឬឆា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ូវ៉ា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ហ្វ៊ីជី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ូប៉ទ្រូ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( ម. ព. ស៊ូទ្រូ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ូទ្រូ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលធំធូរៗ។
ឧទាហរណ៍៖ បង្វេចស៊ូទ្រូ, សម្ពាយស៊ូប៉ទ្រូៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ូដង់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស ស៊ូដង់, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) ខាទុំ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ូ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ប្រថុយ, ហ៊ាន; ខំប្រឹងមិនលែង, តាំងព្យាយាមមាំ ។
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ូស្លាប់, ស៊ូទ្រាំ, ស៊ូធ្វើការ, ស៊ូទៅទាំងភ្លៀង។

                   មិនស៊ូ មិនប្រថុយ, មិនហ៊ាន ។ តស៊ូ តមិនលែង, តដោយប្រថុយ ។ ប្រើជា គុ ក៏បាន : ចិត្តស៊ូ ចិត្តដែលហ៊ានប្រថុយ, ចិត្តដែលប៉ិនទ្រាំ ។ ( ព. កា. ) : ស៊ូខំតស៊ូ ធ្វើតាមគំរូ អ្នកប្រាជ្ញព្រេងនាយ ស៊ូដាច់ស៊ូបង់ ព្រោះចង់ពណ្ណរាយ ស៊ូកុំឲ្យក្លាយ ទៅជាទុជ៌ន ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុលគឃុល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលស្លុយសោត្រោរយាកខ្ជីខ្ជា។
ឧទាហរណ៍៖ ដណ្ដប់សំពត់ស៊ុលគឃុល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលស្លុយសោត្រោរយាកខ្ជីខ្ជា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុយអែត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ប្រទេស ស៊ុយអែត, (រាជធានី/​រដ្ឋធានី) ស្តុកខុល ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុមទ្រុម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ទ្រុម; បា. ទុម “ឈើ, ដើមឈើ”) ដើមឈើ, គុម្ពោត, ព្រៃដែលមានវល្លិរួបរឹតទ្រុបទ្រុលសុបប្រឡុប។
ឧទាហរណ៍៖ ពួនក្នុងស៊ុមទ្រុម ( ស. ប្រើជា សុមទុម អ. ថ. ស៊ុមធុម ) ។ ប្រើជា គុ. ក៏បាន : ឈើស៊ុមទ្រុម, គុម្ពោតស៊ុមទ្រុម, ព្រៃស៊ុមទ្រុម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុមគ្រលុំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា សមគំនិតគ្នាបិទបាំងលាក់ទោសឬអំពើអាក្រក់។
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ុមគ្រលុំជាមួយគ្នាមិនឲ្យគេដឹង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ស. សរសេរជា ជុ៍ម ឬ ទ្រុម អ. ថ. ស៊ុម ) ខ្លោងដែលរចនាដោយស្លឹកទន្សែឬដោយស្លឹកឈើស្រស់ជាដើម មានសណ្ឋានជាខ្លោងទ្វារ ធ្វើជាលំអក្នុងវេលាធ្វើបុណ្យ ឬទទួលឥស្សរជនជាដើម
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើស៊ុមទទួលព្រះករុណាជាម្ចាស់ជីវិត។

                     ក្បាច់រចនាមានសណ្ឋានជាខ្លោង ដាក់ភ្ជាប់លើទ្វារឬលើបង្អួច
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ុមទ្វារ, ស៊ុមបង្អួច ។

                     ( ស. សុ់ម .អ. ថ. ស៊ុម “អង្រុត” ) ប្រដាប់មានសណ្ឋានជាអង្រុត តែធំខ្ពស់សម្រាប់ក្រុងមាន់ជាដើម។
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ុមមាន់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុបស្ដ្រាភ្លុយអរ៉ូសែន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គីមី
មានន័យថា រូបធាតមិនចាំងពន្លឺដែលរងអំពើដោយអង់ស៊ីមដើម្បីបង្កើតសមាសធាតុចាំងពន្លឺ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុបទ្រុប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ស្លុប, យុលស្លុប; ទ្រុបទ្រុលឬទ្រុលទ្រុប។
ឧទាហរណ៍៖ ព្រៃស៊ុបទ្រុប, សក់ស៊ុបទ្រុប។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. សូប; បារ. ស៊ូប៉ិ៍ Soupe ) សម្លទឹក ។ ព. ទ. ឈ្មោះសម្លទឹកមួយប្រភេទ មានសញ្ជាតិអំពីប្រទេសអឺរ៉ុប។
ឧទាហរណ៍៖ តាមទម្លាប់, គេច្រើនប្រើទឹកស៊ុបតែក្នុងពេលបាយល្ងាច ( ម. ព. សូប ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ហួស, ជ្រុលហួស, ហួសប្រមាណ, ហួសកំណត់, លង់, លង់ជ្រុល។
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ុនការ ហួសការ ។ ស៊ុនគំនិត ជ្រុលគំនិត ។ ស៊ុនដៃ លង់ដៃ ។ស៊ុនពេក ហួសពេក ។ ស៊ុនមាត់ ឬ ស៊ុនសម្ដី ជ្រុលមាត់ឬ ជ្រុលសម្ដី។ល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ហួស, ជ្រុលហួស, ហួសប្រមាណ, ហួសកំណត់, លង់, លង់ជ្រុល។
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ុនការ ហួសការ ។ ស៊ុនគំនិត ជ្រុលគំនិត ។ ស៊ុនដៃ លង់ដៃ ។ស៊ុនពេក ហួសពេក ។ ស៊ុនមាត់ ឬ ស៊ុនសម្ដី ជ្រុលមាត់ឬ ជ្រុលសម្ដី។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុតទ្រុឌ

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ ស្មុតទ្រុឌ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អណ្ឌៈសត្វ គឺពងសត្វ។
ឧទាហរណ៍៖ ស៊ុតចៃ, ស៊ុតមាន់, ស៊ុតទា ( ព. ខ្ព. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ុកគ្រលុក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលច្របូកច្របល់; ខ្ជីខ្ជា, ឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់; កញ្ជះកញ្ជាយ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើការស៊ុកគ្រលុក; មនុស្សស៊ុកគ្រលុក។

                    សប្បុរសយល់ដោយមុខ ស៊ុកគ្រលុកពេកពុំជា កំណាញ់ក្រៅតម្រា សោតសឹងអាប់ប្រយោជន៍យស ( សាស្រ្តាច្បាប់កេរ្ដិ៍កាល )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលច្របូកច្របល់; ខ្ជីខ្ជា, ឥតសណ្ដាប់ធ្នាប់; កញ្ជះកញ្ជាយ។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើការស៊ុកគ្រលុក; មនុស្សស៊ុកគ្រលុក។

                      សប្បុរសយល់ដោយមុខ ស៊ុកគ្រលុកពេកពុំជា កំណាញ់ក្រៅតម្រា សោតសឹងអាប់ប្រយោជន៍យស ( សាស្រ្តាច្បាប់កេរ្ដិ៍កាល )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ឹង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា និបាតសព្ទ
មានន័យថា ( ព. សា. ) ស្ទើរនឹង, វិះនឹង។
ឧទាហរណ៍៖ ពិបាកស៊ឹងស្លាប់។

                      ស៊ឹងនឹង ឬ ស៊ឹងតែនឹង និ. ស្ទើរនឹង ឬ ស្ទើរតែនឹង។
ឧទាហរណ៍៖ ពិបាកចិត្តស៊ឹងនឹងទ្រាំមិនបាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី—

មានន័យថា ( មើលក្នុងអត្ថន័យរបស់ពាក្យ ស៊ី កិ. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​អាចម៍​ផឹក​ទឹក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា (ព. សា.) អក​អាចម៍​អាភៀន​ ហើយ​ផឹក​ទឹក រំលេម​លេប​ជា​មួយ​នឹង​ទឹក​ទៅ (លេប​អាចម៍​អាភៀន) ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​ឡឹប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា កិប​បំបាត់​យក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​សំណែន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស៊ី​ភោជន​ដែល​គេ​សែន ។ ព. ប្រ. ស៊ី​សំណូក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​សំណូក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ទទួល​យក​ប្រាក់ ​ឬ​របស់​ដែល​គេ​សូក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​សំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស៊ី​រំអិល​គ្នា​ឯង (និយាយ​តែ​ពី​ត្រី​រំអិល​ពួក​ខ្លះ) ។
ឧទាហរណ៍៖ ត្រី​ឆ្លាំង​ស៊ី​សំ ត្រី​ឆ្លាំង​ដែល​ប្រជុំ​គ្នា​ជា​ពួក​ជា​ហ្វូង​ចចឹក​ស៊ី​តែ​រំអិល​គ្នា​ឯង ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​សោហ៊ុយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចុះ​សោហ៊ុយ, ត្រូវ​ចាយ​ប្រាក់​តាម​ការ​ប្រកប
ឧទាហរណ៍៖ ការ​នុះ​មិន​ស៊ី​សោហ៊ុយ​ច្រើន​ប៉ុន្មាន​ទេ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​សាប់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា និយាយ​ពី​ទូក-ង​មាឌ​ទន់​បាន​តែ​អុំ​សាប់​ឲ្យ​ញាប់​ច្រវា​ទើប​លឿន
ឧទាហរណ៍៖ ទូក​នេះ​ស៊ី​សាប់ អុំ​យាង​យាវ​មិន​លឿន​ទេ (ព. ផ្ទ. ស៊ី​ទម្លាក់ ឬ ស៊ី​យាងយាវ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​សាច់​ខ្នង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា (ព. ប្រ.) ស៊ី​សំណូក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​សាច់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បរិភោគ​សាច់ ។ ព. ប្រ. ខឹង​ខ្លាំង, ខឹង​ខ្លាំង​ស្ទើរ​ហ៊ាន​ស៊ី​សាច់ ។
ឧទាហរណ៍៖ ខឹង​ស៊ី​សាច់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​វេលា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា អស់​វេលា, ខាត​វេលា
ឧទាហរណ៍៖ ការ​នុះ​ស៊ី​វេលា​ច្រើន​ណាស់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​រះ​សង​ខាង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ចេះ​រេ​បែរ​លៃ​លក​យក​ប្រយោជន៍​ឲ្យ​បាន​ពី​មនុស្ស​ទាំង​ពីរ​ខាង ។ ព. ទ. បុ. នាង​តី​ស្មា​គាង ស៊ី​រះ​សង​ខាង​មិន​ឲ្យ​ឃ្នើស​ចិត្ត និយាយ​ពី​អ្នក​ដែល​ចេះ​ផ្គាប់​ចិត្ត​មនុស្ស​ទាំង​ពីរ​ខាង ដែល​ទាស់​អធ្យាស្រ័យ​គ្នា មិន​ឲ្យ​អាក់​អន់​ចិត្ត​យក​លើ​ខ្លួន​ផង ឲ្យ​កើត​ប្រយោជន៍​មក​លើ​ខ្លួន​ផង ដូច​ជា​ស្រី​ម្នាក់​ឈ្មោះ តី ដែល​មាន​ប្តី​ពីរ​ចេះ​ផ្គាប់​ចិត្ត​ប្តី​ទាំង​ពីរ​នាក់​មិន​ឲ្យ​អាក់អន់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​រាក់ ឬ ស៊ី​ទឹក​រាក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​មាន​បាត​រាក់ (ចំពោះ​តែ​នាវា)
ឧទាហរណ៍៖ ទូក​ស៊ី​រាក់ (ព. ផ្ទ. ស៊ី​ជម្រៅ ឬ ស៊ី​ទឹក​ជ្រៅ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​ម៉ង់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស៊ី​ក្នុង​មួយ​រន្ធ​បាន​តែ​គ្រាប់​មួយ​ម៉ង់​ៗ (ក្នុង​ល្បែង​បាយខុំ) ។ ព. ប្រ. គួរ​នឹង​បាន​ច្រើន បែរ​ជា​បាន​តែ​មួយ​គត់​ ឬ​គួរ​នឹង​បាន​ចំណែក​ច្រើន​ទៅ​ជា​បាន​តែ​មួយ​ចំណែក ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​មេ​កូន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា យក​ទាំង​មេ​ទាំង​កូន ឬ​យក​ទាំង​ម្តាយ​ទាំង​កូន ។ ព. ប្រ. ស៊ី​ម្ដង​ពីរ​រន្ធ (ល្បែង​បាយខុំ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​មួយ​ចំហៀង​ស្រុក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា បាន​ប្រយោជន៍​ពី​ក្នុង​ស្រុក​ចំនួន​ពាក់​កណ្ដាល ។ ព. ប្រ. លេង​ឈ្នះ​កាយ​យក​គ្រាប់​ពី​ប៉ែក​ខាង​គេ​អស់​ទាំង ៥ រន្ធ (ក្នុង​ល្បែង​បាយខុំ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស៊ី​មិន​មុត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ធ្វើ​ការ​មិន​កើត​ ឬ​យក​ប្រយោជន៍​មិន​បាន ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត