Author: videoslearning.com

ស្ថាប័នអប់រំ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា ស្ថាប័នដែលមានគោលបំណងផ្តល់សេវាអប់រំ។ ស្ថាប័នអប់រំ មានស្ថាប័នអប់រំសាធារណៈ និងស្ថាប័នអប់រំឯកជន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាប័នអនុវត្តលទ្ធកម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា លទ្ធកម្មសាធារណៈ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. ក្រសួង ស្ថាប័ន រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ឃុំ សង្កាត់ សហគ្រាសសាធារណៈ គ្រឹះស្ថានសា-ធារណៈរដ្ឋបាល អង្គភាពស្វ័យភាពហិរញ្ញវត្ថុដទៃទៀត និងដៃគូឯកជនសាធារណៈ ដែលអនុវត្តកិច្ចលទ្ធកម្មសាធារណៈ។ ២. ក្រសួង ស្ថាប័ន រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ឃុំ សង្កាត់ សហគ្រាសសាធារណៈ គ្រឹះស្ថានសាធារណៈរដ្ឋបាល អង្គភាពស្វយ័តដទៃទៀត និងដៃគូឯកជននិងសាធារណៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុចូលរួម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា ធនាគារពាណិជ្ជ ឬគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត ដែលបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវ ដោយអនុលោមតាមច្បាប់ស្តីពីគ្រឹះស្ថានធនាគារនិងហិរញ្ញវត្ថុ ហើយបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអង្គភាពគ្រប់គ្រង និងសម្របសម្រួលការអនុវត្តគម្រោងមូលនិធិធានាឥណទាន (អ.ម.ធ.ឥ.) នៃក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលជាអង្គភាពអនុវត្តគម្រោងមូលនិធិធានាឥណទាន ដើម្បីទទួលបានការធានាមួយផ្នែកលើកញ្ចប់កម្ចីឥណទានរបស់ខ្លួន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាប័នសាធារណៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន, គណនេយ្យ
មានន័យថា ស្ថាប័ននៃអង្គការនីតិប្បញ្ញត្តិ អង្គការនីតិប្រតិបត្តិ និងអង្គការតុលាការ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រាប់បញ្ចូលទាំងគ្រឹះស្ថានសាធារណៈរដ្ឋបាលផង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាប័នបង្គោលជាតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា ក្រសួងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដែលទទួលខុសត្រូវលើការងាររដ្ឋបាល ដើម្បីទំនាក់ទំនងជាមួយលេ-ខាធិការដ្ឋានអនុសញ្ញាជីវៈចម្រុះ និងពិធីសារកាតាហ្សេណា ស្ដីពីជីវសុវត្ថិភាព និងភាគីនានា ដែលជាសមាជិកពិធីសារ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាប័នត្រួតពិនិត្យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុ
មានន័យថា ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា គណៈកម្មការមូលបត្រ និងស្ថាប័នផ្សេងទៀត ដែលត្រួតពិនិត្យលើបុគ្គលរាយការណ៍។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាប័នដាក់បញ្ញត្តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា អាជ្ញាធរមានអំណាចតាមផ្លូវច្បាប់ក្នុងការចេញ និងដាក់ឱ្យអនុវត្តនូវវិធាន និងបទប្បញ្ញត្តិ ដើម្បីគ្រប់គ្រងលើសកម្មភាព ឬបរិក្ខារដែលជាកម្មវត្ថុនៃកិច្ចសន្យាសម្បទានដីសេដ្ឋកិច្ច។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាប័ន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការស្ថាបនា ការតាំង ពិសិដ្ឋឡើង វត្ថុអ្វីៗដែលបានបង្កើតរួចហើយ ដូចយ៉ាងផ្នែករាជការនឹងច្បាប់ទម្លាប់ផ្សេងៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាបនៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្ថាបន; បា. ឋាបន ) ការតាំង, ការតម្កល់; ការតាក់តែងឬតែងតាំង; ការសង់, ការសាងសង់ បានស្ថាបនាអគារសិក្សាមួយខ្នង។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើស្ថាបនៈ ( ប្រើជា ស្ថាប័ន ឬ ស្ថាបនកម្ម ក៏បាន ) ។

                       ចំពោះពាក្យ ស្ថាបនា ច្រើនប្រើជា កិ. ។
ឧទាហរណ៍៖ បានស្ថាបនាអគារសិក្សាមួយខ្នង ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាបនិកា

មានន័យថា (មើលពាក្យ ស្ថាបនិក)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា រូបវន្តបុគ្គលដែលចុះហត្ថលេខាលើលក្ខន្តិកៈរបស់ក្រុមហ៊ុន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាបនិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. ឋាបនិក ) អ្នកតាក់តែង, អ្នកតែងតាំង; អ្នកសង់, អ្នកសាងសង់ឬអ្នកចាត់ការសាងសង់; បើស្ត្រីជា ស្ថាបនិកា។
អ្នកសាងសង់ប្រាសាទ វិមាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាបននិយម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការនិយមបង្កើតអង្គការនានា ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ការគ្រប់គ្រង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាបនកម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្ថាបន + កម៌ន៑; បា. ឋាបន + កម្ម ) ដូចគ្នានឹង ស្ថាបនៈ ឬ ស្ថាបនា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាបត្យកម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ
មានន័យថា សិល្បៈ វិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យានៃការបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធអគារ និងការសាងសង់ទាំងក្នុងនិងក្រៅនៃសំណង់ផ្សេងៗ ស្របតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស និងតាមសំណុំសោភ័ណភាពដែលបានគ្រោងទុក ដោយឆ្លុះបញ្ចាំងពីអត្តសញ្ញាណជាតិ សង្គម និងការការពារបរិស្ថាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយ៍ចត្តឡីស័កសត្វ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា កន្លែងបង្ខាំងសត្វ ឬបំបែកសត្វទុកដោយឡែក ដើម្បីធ្វើការសង្កេតត្រួតពិនិត្យជំងឺរាតត្បាត និងមានវិធានបសុពេទ្យ តាមពេលវេលាកំណត់ ដោយស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ភ្នាក់ងារបសុពេទ្យ តាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយអយស្ម័យយាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ថានីយជាទីចំណតនៃអយស្ម័យរថទាំងឡាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយសេវាតាមដងផ្លូវ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា កន្លែងបម្រើដល់ចរាចរណ៍តាមដងផ្លូវ ដូចជា ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ កន្លែងគ្រប់គ្រងនិងផ្ដល់ព័ត៌មាន ទីតាំងសម្រាកលំហែ ទីសម្រាក យានដ្ឋានជួសជុលយានយន្ត។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយសម្រាក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា កន្លែងសម្រាប់ឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរសម្រាក ដោយមានសេវាអាហារដ្ឋាន បង្គន់អនាម័យ កន្លែងជូនដំណឹង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយសង្គ្រោះ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ថានីយដែលបង្កើតឱ្យមាន ដើម្បីជួយសង្គ្រោះ ក្នុងករណីមានគ្រោះថ្នាក់បណ្តាលឡើង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ចំណូលមិនមែនសារពើពន្ធ
មានន័យថា ទីតាំងអាជីវកម្មប្រេងឥន្ធនៈដែលមានលទ្ធភាពផ្ទុកបរិមាណប្រេងឥន្ធនៈចាប់ពី ២០០ លីត្រឡើង សម្រាប់លក់ចែកចាយដល់សាធារណជន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយប្រសព្វ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ថានីយតាំងនៅត្រង់កន្លែងដែលផ្លូវរថភ្លើងប្រសព្វមុខគ្នា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយថ្លឹងរថយន្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា កន្លែងដែលរៀបចំឡើងសម្រាប់ត្រួតពិនិត្យទម្ងន់យានយន្ត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយជំហប់ឱកាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ថានីយជាទីឈប់បង្អង់ នៃអយស្ម័យរថទូទៅ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយចំណតរថយន្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា កន្លែងដែលរៀបចំឡើងសម្រាប់ត្រួតពិនិត្យទម្ងន់យានយន្ត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានីយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. ឋានីយ ជា គុ. “ដែលគួរជាទីតាំង; ដែលគួរឈប់, គួរសំចត; …” ) ទីសម្រាប់សម្នាក់, សម្រាប់ឈប់; ទីចត, ទីសំចត; ដំណាក់សម្រាប់ឈប់សម្រាក, សម្រាប់ដាក់រទេះជាដើម; ស្រុក, ភូមិ, លំនៅ ( ម. ព. ឋានីយ )។
                       កន្លែងជាទីចេញដំណើរទៅ និងមកដល់វិញនៃអយស្ម័យរថ (ម.ព អយស្ម័យរថ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានឯកអគ្គរាជទូត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បុគ្គលិកទាំងអស់ ដែលធ្វើការជាមួយនឹងឯកអគ្គរាជទូត សណ្ឋាគារជាទីតាំងនៃទូត ឬជាលំនៅនៃឯកអគ្គរាជទូត (ម.ព រាជទូត)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានអធិការបតី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទីដែលគេបោះត្រា សម្រាប់ប្រមុខរដ្ឋលើសារលិខិតផ្សេងៗ ក្រុមរាជនានាមានភារៈខាងការរៀបរៀង និងបញ្ជូនសារលិខិតជារបស់ប្រមុខរដ្ឋ ទៅកាន់ទីនានា ដើម្បីឱ្យអនុវត្តតាម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានស្នងការប៉ូលិសនិគមទីមួយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កន្លែងជាទីធ្វើការរបស់ស្នងការប៉ូលិសនិគមលេខមួយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានស្នងការប៉ូលិស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កន្លែងជាទីធ្វើការ របស់ស្នងការប៉ូលិសណាមួយ ដែលគេពុំបានពោលដោយចំ។​

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានមហាស្នងការប៉ូលិស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កន្លែងជាទីធ្វើការរបស់ស្នងការប៉ូលិសក្រុង ដែលត្រួតលើស្នងការ និងនាយតំបន់ប៉ូលិសក្នុងក្រុងទាំងមូល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពឥណទាននៃអាណត្តិកិច្ច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា ការកត់ត្រាតាមដានការទូទាត់ឥណទានថវិកា ក្រោយប្រតិបត្តិការចំណាយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពឥណទាននៃកិច្ចសន្យា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា ការកត់ត្រាតាមដានប្រើប្រាស់ឥណទានថវិកាក្នុងដំណាក់កាលធានាចំណាយ ក្នុងនោះមានសំណើសុំគោលការណ៍ធានាចំណាយថវិការបស់ក្រសួង ស្ថាប័ន ការផ្តល់ទិដ្ឋាការធានាចំណាយថវិកាពីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ឥណទានបានធានាចំណាយសរុប ធានាចំណាយបូកយោង និងឥណទានទំនេរសម្រាប់ផ្តល់ធានាចំណាយលើកក្រោយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពអសកម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា ស្ថានភាពបណ្តោះអាសន្នរបស់យោធិនអាជីព ដែលមិនអាចកាន់កាប់មុខតំណែងតាមឋានន្តរសក្តិរបស់ខ្លួន ក្នុងរយៈពេលលើសពី ៦ ខែ ឡើងទៅ ដោយសារហេតុផលផ្សេងៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពអវត្តមានគ្មានច្បាប់អនុញ្ញាតពិតប្រាកដរបស់មន្ត្រី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា ការគ្មានឯកសារបញ្ជាក់អំពីវត្តមានរបស់ខ្លួននៅអង្គភាពសាមី ឬមិនមានករណីប្រធានសក្ដិ ឬយុត្តិកម្ម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពសកម្ម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា ស្ថានភាពដែលយោធិនអាជីពកាន់កាប់មុខតំណែងតាមឋានន្តរសក្តិរបស់ខ្លួន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពល័ទ្ធពន្ធ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ថានភាពនៃប្រាក់ពន្ធដែលទារបានមកដាក់ឃ្លាំង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពនៃការរាតត្បាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គយ
មានន័យថា កម្រិត និងលក្ខណៈនៃការរាតត្បាតលើទំនិញជាកម្មវត្ថុនៃការត្រួតពិនិត្យភូតគាមអនាម័យ ដោយសមាសភាពចង្រៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពឋិតិវន្ត ឬ ស្ថិតិវន្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ថានភាពដែលមានកម្លាំងប៉ុនគ្នា មិនឃ្លេងឃ្លោងទៅម្ខាងៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពចូលនិវត្តន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា ស្ថានភាពរបស់យោធិនអាជីព ដែលមានអាយុត្រូវចូលនិវត្តន៍ ស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិ នៃច្បាប់ស្តីពីរបបសោធននិវត្តន៍ និងសោធនបាត់បង់សមត្ថភាពការងារចំពោះយោធិន នៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពក្រៅតំណែង

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា ស្ថានភាពរបស់យោធិនអាជីព ដែលត្រូវបានដាក់មួយរយៈឱ្យនៅក្រៅអង្គដើមរបស់ខ្លួន ដើម្បីបំពេញមុខងារសាធារណៈណាមួយផ្សេងក្នុងរដ្ឋបាលស៊ីវិល ឬមុខងារឯកជនណាមួយផ្សេងដែលជាផលប្រយោជន៍សាធារណៈ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាពក្រៅក្របខ័ណ្ណ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា ស្ថានភាពរបស់យោធិនអាជីពដែលអាចដល់កំណត់ពេលចូលនិវត្តន៍បានអនុលោមតាមចំណុច ៤ នៃមាត្រានេះ តែត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យបម្រើការងារបន្តទៀតនៅក្នុងសេវា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ និងសំណូមពរសាមីយោធិនផង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. ស្ថានការណ៍ )
ដំណើរ ឬជំហរនៃអ្វីមួយ ដែលគួរឱ្យយល់បាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានប្រព័ន្ធ ឬប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បច្ចេកសព្ទបរិស្ថាន
មានន័យថា បណ្ដុំមុខងារនៃប្រព័ន្ធមួយដែលរួមផ្សំឡើងដោយ ភាវៈមានជីវិត និងបរិស្ថានគ្មានជីវិតដែលនៅជុំវិញភាវៈមានជីវិតទាំងនេះ ព្រមទាំងអន្តរកម្មទៅវិញទៅមក ​(អន្តរកម្មរវាងភាវៈមានជីវិត និងបរិស្ថានគ្មានជីវិត និងអន្តរកម្មរវាងភាវៈមានជីវិតទាំងនោះ )។ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទាំងឡាយអាចរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីផ្សេងទៀត ហើយមាត្រដ្ឋានវាអាចប្រែប្រួលចាប់ពីតូចបំផុតរហូតដល់ជីវមណ្ឌល ទាំងមូល ។ បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីភាគច្រើនអាចរួមផ្សំដោយមនុស្សដែលជាសារពាង្គកាយសំខាន់ ហើយទទួលរងឥទ្ធិពលពីសកម្មភាពមនុស្សនៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនោះ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាននាមវិទ្យា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការសិក្សាឱ្យដឹងពីដើមកំណើតឈ្មោះនៃទីកន្លែងណាមួយ ដូចជាស្រុកបាភ្នំ ជាដើម ព្រោះថាពាក្យបាភ្នំនេះ គ្មានភូមិ ឬកន្លែងណាក្នុងស្រុកនោះ មានឈ្មោះដូច្នេះទាស់តែសោះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានទ័ព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទីកន្លែងដែលរៀបចំកម្លាំងទ័ព សម្រាប់វាយប្រហារ ឬតទល់នឹងសត្រូវ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានទូត

មានន័យថា ១- ការិយាល័យ ឬ និវេសនដ្ឋានផ្លូវការរបស់អគ្គរដ្ឋទូតនៅបរទេស។ ២- គោលជំហរ (ឥរិយាបថ) មុខងារ ឬការងាររបស់អគ្គរដ្ឋទូត។ ៣- បេសកកម្មការទូត ដែលដឹកនាំដោយអគ្គរដ្ឋទូត។ ៤. អគ្គរដ្ឋទូត និងបុគ្គលិករបស់គាត់។ ៥. មនុស្សមួយក្រុមដែលគេបញ្ជូនឱ្យទៅបំពេញបេសកកម្មការទូតនៅឯបរទេស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានកុងស៊ុល

មានន័យថា ការិយាល័យដែលបង្កើតឡើងដោយរដ្ឋមួយនៅក្នុងរាជធានី ឬទីក្រុងសំខាន់ៗរបស់រដ្ឋមួយទៀតក្នុងគោលបំណងជួយគាំទ្រ និងការពារប្រជាពលរដ្ឋរបស់គេក្នុងការធ្វើដំណើរ និងស្នាក់នៅទីនោះ។ ការិយាល័យនេះទទួលបន្ទុកលើការងាររដ្ឋបាលសំខាន់ៗនានា ដូចជា ការចេញទិដ្ឋាការឱ្យប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសនោះ ដែលមានបំណងធ្វើដំណើរទៅប្រទេសស្ថានកុងស៊ុលតំណាងនោះ។ ស្ថានកុងស៊ុលទាំងអស់ ទោះបីជានៅតាមរាជធានី ឬទីក្រុងសំខាន់ៗនានាក៏ដោយ គឺស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ឯកអគ្គរដ្ឋទូត ឬស្ថានទូតរបស់ប្រទេសសាមី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានការណ៍តាមព្រឹត្តិន័យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ថានការណ៍ពិត តាមហេតុការណ៍ដែលមាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថានការណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ថាន​ភាព; ទី​តាំង​នៅ​ពិត​ប្រាកដ; អាកប្បកិរិយា, ហេតុ​ភេទ, ដំណើរ​ទំនង, បែប​បទ, ជើង​ការ, ដំណើរ​ការណ៍​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ; ជំហរ
ឧទាហរណ៍៖ ស្ថាន​ការណ៍​របស់​ស្រុក​ទេស, ចាំ​ស្ដាប់​មើល​ស្ថាន​ការណ៍ សកល​លោក ។

                     ស្ថានភាព ទីកន្លែងដែលតាំងនៅពិតប្រាកដ ទីតាំង អាកប្បកិរិយា ជំហរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា
ឧទាហរណ៍៖

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. ឋាន ) ឋាន ។ ដោយស្ថាន ដោយកន្លែង, ដោយឡែក ។
ឧទាហរណ៍៖ រឿងនេះត្រូវលើកទុកដោយស្ថានសិន។

                       ស្ថានការណ៍ ស្ថានភាព; ទីតាំងនៅពិតប្រាកដ; អាកប្បកិរិយា, ហេតុភេទ, ដំណើរទំនង, បែបបទ, ជើងការ, ដំណើរការណ៍ដែលប្រព្រឹត្តទៅ; ជំហរ: ស្ថានការណ៍របស់ស្រុកទេស, ចាំស្ដាប់មើលស្ថានការណ៍សកលលោក ។ ស្ថានទោស ថ្នាក់ទោស, កម្រិតទោស ។ ស្ថានបាល (—ន៉ៈ—) អ្នកចាំទី, ឆ្មាំទី; អ្នកចាំប៉ែក ។ ស្ថានភាព ( ម. ព. ស្ថានការណ៍ ) ។ ស្ថានសួគ៌ ឋានសួគ៌ ។ ល ។

                       ទីវាលជាសាធារណៈ មានគេហស្ថានទ័ព្ធជុំវិញ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ថវិរៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ស្ថវិរ; បា. ថេរ ) ចាស់, ថេរឬថេរៈ, អ្នកចាស់ជាងគេ, អ្នកមានវស្សាចាស់។
ឧទាហរណ៍៖ ស្ថវិរឧបគុប្តៈ ព្រះថេរៈឈ្មោះឧបគុប្តៈ ( ម. ព. ថេរ ផង )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម

មានន័យថា ( សំ. ស្ថវិរ; បា. ថេរ ) ចាស់, ថេរឬថេរៈ, អ្នកចាស់ជាងគេ, អ្នកមានវស្សាចាស់
ឧទាហរណ៍៖ ស្ថវិរឧបគុប្តៈ ព្រះថេរៈឈ្មោះឧបគុប្តៈ ( ម. ព. ថេរ ផង )។

                     បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ សរសេរជា ស្ថវិរ អ. ថ. ស្ថៈវិរៈ ដែរ, ដូចជា ស្ថវិរភាព ភាពជាស្ថវិរៈ ( ភាពជាថេរៈ ) ។ ស្ថវិរភូមិ ទីឬថ្នាក់ស្ថវិរៈ ( ច្រើនប្រើ ថេរ ឬ ថេរៈ ជាង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី—

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ ស្ត្រី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​សម្ភោគ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សម្ភោគ​ជាមួយ​នឹង​ស្ត្រី ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​វិជិត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បុរស​ដែល​ស្ត្រី​ឈ្នះ, ដែល​ចាញ់​អំណាច​ស្ត្រី, អ្នក​ដែល​ចាញ់​អំណាច​ប្រពន្ធ; ប្រុស​កំសាក​ញី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​វរ​លក្សណ៍ ឬ–វរ​ល័ក្សណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ត្រី​មាន​ល័ក្សណ៍​ដ៏​ប្រសើរ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​លិង្គ ឬ ឥត្ថី​លិង្គ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភេទ​ស្ត្រី; ព. វ. សព្ទ​តន្តី​ភាសា​មាន​សំស្រ្កឹត​និង​បាលី​ជាដើម ដែល​មាន​ការន្ត​កំណត់​ថា​ជា​ភេទ​ស្ត្រី
ឧទាហរណ៍៖ កន្យា ឬ កញ្ញា, ទេវតា, ទេវី ឬ ទេពី, ធម្មតា, មាលា, សាលា ជា​ស្ត្រី​លិង្គ (ម. ព. ការន្ត ផង) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​លក្សណ៍,–ល័ក្សណ៍ ឬ –លក្សណ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ល័ក្សណ៍​របស់​ស្ត្រី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​រត្ន ឬ –រ័ត្ន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ត្រី​កែវ, ស្ត្រី​ឆើតឆាយ, នាង​ឆើតឆោម, នាង​ឆោមឆាយ; លក្ស្មី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​មន្រ្ត ឬ –មាយា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មាយា​ស្ត្រី; កល​ឧបាយ​របស់​ស្ត្រី, ពុត​ស្រី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាព​ជា​ស្ត្រី (ស្ត្រី) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ប្រមុខ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ដែល​យក​ស្ត្រី​ធ្វើ​ជា​មុខ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​មាន​ស្ត្រី​ជា​មុខ; ដែល​អាង​តែ​ស្រី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ធម៌

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ច្បាប់​សម្រាប់​ស្ត្រី; ច្បាប់​បញ្ញត្ត​ចំពោះ​ពួក​ស្ត្រី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ធន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្ត្រី​ដែល​ទុក​ជា​ទ្រព្យ; អ្នក​ដែល​មាន​ស្ត្រី​ជា​ទ្រព្យ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែល​លើក​ស្ត្រី​ថា​ជា​ទ្រព្យ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ទ្វេស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ដែល​មិន​ចូល​ចិត្ត​នឹង​ស្ត្រី, អ្នក​ស្អប់​ស្រី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ទ្យូត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​លេង​ស្រី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ជាតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ជាតិ​ជា​ស្ត្រី (ស្ត្រី) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ជន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពួក​ស្ត្រី, ស្ត្រី​ទូទៅ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ចរ្យា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចរិយា​របស់​ស្ត្រី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ក្សីរ ឬ–ក្សេរ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទឹក​ដោះ​ស្ត្រី (ទឹក​ដោះ​មនុស្ស) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​ការ្យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​របស់​ស្ត្រី; ស្ត្រី​អ្នក​ចម្រើន ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី​កាម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ស្រឡាញ់​ស្ត្រី, អ្នក​ងប់​ចិត្ត​ទៅ​រក​ស្ត្រី ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្ត្រី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. ថី ) ស្រី ( ព. ខ្ព. ) ជាគូគ្នានឹងបុរស, ត្រូវប្រើឲ្យស្របគ្នាថា បុរសស្ត្រី, ប្រុសស្រី; កុំប្រើ បុរសស្រី, ប្រុសស្ត្រី ដូច្នេះឡើយ ។ ស្ត្រីកាម អ្នកស្រឡាញ់ស្ត្រី, អ្នកងប់ចិត្តទៅរកស្ត្រី ។ ស្ត្រីការ្យ ( —កា) ការរបស់ស្ត្រី; ស្ត្រីអ្នកបម្រើ ។ ស្ត្រីក្សីរ ឬ —ក្សេរ ទឹកដោះស្ដ្រី( ទឹកដោះមនុស្ស ) ។ ស្ត្រីចរ្យា ( —ច័រយ៉ា) ចរិយារបស់ស្ត្រី ។ ស្ត្រីជន ( —ជន់) ពួកស្ត្រី, ស្ត្រីទួទៅ ។ ស្ត្រីជាតិ ( —ជាត ) ជាតិជាស្ត្រី ( ស្ត្រី ) ។ ស្ត្រីទ្យូត អ្នកលេងស្រី ។ ស្ត្រីទ្វេស អ្នកដែលមិនចូលចិត្តនឹងស្ត្រី , អ្នកស្អប់ស្រី ។ ស្ត្រីធន ( —ធន់ ) ស្ត្រីដែលទុកជាទ្រព្យ; អ្នកដែលមានស្ត្រីជាទ្រព្យ, ដែលលើកស្ត្រីថាជាទ្រព្យ ។ ស្ត្រីធម៌ ច្បាប់សម្រាប់ស្ត្រី ; ច្បាប់បញ្ញត្តចំពោះពួកស្ត្រី ។ ស្ត្រីប្រមុខ ដែលមានស្ត្រីជាមុខ; អ្នកដែលយកស្ត្រី ធ្វើជាមុខ, ដែលអាងតែស្រី ។ ស្ត្រីភាព ភាពជាស្ត្រី ( ស្ត្រី ) ។ ស្ត្រីភេទ ភេទស្ត្រី ។ ស្ត្រីមន្ត្រ ឬ —មាយា មាយាស្ត្រី; កលឧបាយរបស់ស្ត្រី, ពុតស្រី ។ ស្ត្រីរត្ន ឬ —រ័ត្ន ស្ត្រីកែវ, ស្ត្រីឆើតឆាយ, នាងឆើតឆោម, នាងឆោមឆាយ; លក្ស្មី ។ ស្ត្រីលក្សណ៍, —ល័ក្សណ៍ឬ—លក្សណ ល័ក្សណ៍របស់ស្ត្រី ។ ស្ត្រីលិង្គ ឬឥត្ថីលិង្គ (—លឹង ) ភេទស្ត្រី; ព. វ. សព្ទតន្តីភាសាមានសំស្ក្រឹតនិងបាលីជាដើម ដែលមានការន្តកំណត់ថាជាភេទស្ត្រី: កន្យា ឬ កញ្ញា, ទេវតា, ទេវីឬទេពី, ធម្មតា, មាលា, សាលា ជាស្ត្រីលិង្គ ( ម. ព. ការន្ត ផង ) ។ ស្ត្រីវរលក្សណ៍ ឬ —វរល័ក្សណ៍ ស្ត្រីមានល័ក្សណ៍ដ៏ប្រសើរ។ ស្ត្រីវិជិត បុរសដែលស្ត្រីឈ្នះ, ដែលចាញ់អំណាចស្ត្រី, អ្នកដែលចាញ់អំណាចប្រពន្ធ; ប្រុសកំសាកញី ។ ស្ត្រីសម្ភោគ សម្ភោគជាមួយនឹងស្ត្រី ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តៅភ្នំ, ស្តៅអន្លក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្តៅភ្នំជាដើមឈើកម្ពស់ពី ២០ ទៅ ៣០ម ច្រើនដុះលើភ្នំក្នុងប្រទេសខ្មែរ និងវៀតណាមខាងត្បូង។ ស្លឹក និងផ្លែខ្ចីអាចបរិភោគបាន ដូចស្តៅធម្មតាដែរ។ ឈើពណ៌ក្រហម មានក្លិនក្រអូប លក់បានតម្លៃណាស់។ គេប្រើឈើស្តៅភ្នំជំនួសច័ន្ទគ្រឹស្នាបានខ្លះៗ។ គ្រូថ្នាំ យកសំបកទៅស្ងោរ ដើម្បីឱ្យអ្នកមានជំងឺគ្រុនផឹក។ ពេទ្យសត្វស្ងោរសំបកឱ្យគោ ក្របីផឹក ដើម្បីឱ្យវាស៊ីស្មៅបានច្រើន ឆាប់ធាត់ធំ។
ឧទាហរណ៍៖ (ឯកសារយោង វចនានុក្រម រុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា )

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តៅ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ស្តៅជាដើមកម្ពស់ ២-៦ម​ ដុះក្នុងទីវាល ឬព្រៃស្រោងនៃអាស៊ីផ្នែកអាគ្នេយ៍ ។ ពេលខ្លះ គេដាំស្តៅសម្រាប់យកម្លប់។​ នៅស្រុកខ្មែរស្មៅមាន ២ យ៉ាង ពូជ ” indica ” ស្លឹកឆែកធ្មេញរណា។ ឯពូជ ” integrifolia” ស្លឹកគ្មានឆែកដូចនេះទេ គ្រាន់តែមានភាពអង្កាញ់បន្តិចបន្តួច។ ពូជទាំងពីរ គេប្រើការបានដូចគ្នា។ ស្លឹក និងផ្កា ពួកយើងចូលចិត្តបរិភោគណាស់ គ្រាន់តែជ្រលក់ទឹកក្តៅជាមុន ដើម្បីធ្វើមិនោ្យល្វីងពេក។ ស្លឹកចាស់ៗ សម្រាប់ទុកជាថ្នាំ មានប្រសិទ្ធភាពដូច Quinine ដែរ។ ទឹកស្ងោរសំបកអាចព្យាបាលដំបៅ ឬធ្វើឱ្យបាត់ខ្ទុះ និងឱ្យជាឆាប់ៗ។ ឆ្នាំ១៩៩៤ គ្រាប់ហាលស្ងួត ឥណ្ឌាគេយកផ្សំថ្នាំ ធ្វើក្រែមការពារមិនឱ្យមានកូន លាបខាងក្រៅសម្រាប់បុរស បើខាងក្នុងសម្រាប់ស្រ្តី មុនការលេស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តោមនាការ

មានន័យថា ដូចគ្នានឹង ថោមនាការ ដែរ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តោក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលយារឬសម្តោកចុះក្រោម។
ឧទាហរណ៍៖ ព្យួរស្តោក ( សំ. ស្តោក, បា. ថោក “បន្តិចបន្តួច, តិចតួច” )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តោ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា តែតោសោត្រោ។
ឧទាហរណ៍៖ មើលទៅឃើញស្តោ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តែត

មានន័យថា (មើលពាក្យ ស្តេត)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តែក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្តោក។
ឧទាហរណ៍៖ ព្យួរស្តែកស្តោក ព្យួររតែករតោក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តេត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បរិវារសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យសម្រាប់និយាយផ្សំនឹងពាក្យ ស្តត។
ឧទាហរណ៍៖ យារស្តេតស្តត យារស្តតរតែករតោក ( ព. ព. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តេចប្រពាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ទៅលេង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តេចឈានព្រះបាទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា រាជសព្ទ
មានន័យថា ឈានជើង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តេចកូលីត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បក្សីមួយប្រភេទ មានប្រវែង បណ្តោយខ្លួន ៧០-៨០ ស.ម.។ ឈ្មោលៈ ស្បែកមុខក្រហម មានរោមកំប៉ោយតូចមួយ ដងខ្លួនពណ៌ប្រផេះ ដែលមានអង្កន់ខ្មៅស នៅតាមចំហៀងខ្លួន និងលើស្លាប ចុងខ្នងមានប៉ាតពណ៌លឿង និងពណ៌ក្រហមជាំ កន្ទុយវែងពណ៌បៃតងជាំរលោង។ ញីៈ មានរោមតំរៀបជាស្រកានៅពោះ កន្ទុយ ចំហៀងទ្រូង ដងខ្លួនទាំងមូលពណ៌ឈាមជ្រូក ក្បាលប្រផេះ។ ទីជំរកៈ ព្រៃស្រោង ពាក់កណ្តាលស្រោង តាមជាយព្រៃចំណុះព្រៃក្មេង។ ជីវសាស្រ្តៈ រស់នៅ និងរកចំណីលើដី ក្នុងស្ថានភាពលាក់ខ្លួនស្ងៀមស្ងាត់។ របាយៈ វត្តមានពេញមួយឆ្នាំ មានដំបូរគ្រប់ទីកន្លែង។ រដូវបន្តពូជៈ ចាប់ពីខែ មេសា ដល់ មិថុនា ពងចំនួន៤-៧។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តូបៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា (មើលពាក្យ ស្តូប)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តូប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. ថូប ) គំនរឬពំនូកដីជាដើមដែលមានប៉ែកខាងលើខ្ពស់ស្រួច ។ ចេតិយតូចទាបដែលមានរាងស្រដៀងនឹងសណ្ឋានអកកំបោរឬសណ្ឋានចេតិយខ្សាច់ ( ប្រើជា ស្តូបៈ ក៏បាន, អ. ថ. —ប៉ៈ; ខ្មែរច្រើនហៅក្លាយជា សថូប )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តុល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលហើម ឬ ប៉ោងត្រមុល។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ោងស្តុល, ពងស្តុល, ហើមស្តុល; ពពុះស្តុល។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលហើម ឬ ប៉ោងត្រមុល។
ឧទាហរណ៍៖ ប៉ោងស្តុល, ពងស្តុល, ហើមស្តុល; ពពុះស្តុល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តុតិ—

មានន័យថា ( ម. ក្នុង ព. ស្តុតិ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តុតិ​វាទិន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ឧស្សាហ៍​ពោល​សរសើរ​គេ, អ្នក​ឧស្សាហ៍​ស្ងើច​គេ, អ្នក​ហៃ​ស្ងើច​គេ (បើ​ស្ត្រី​ជា ស្តុតិ​វាទិនី) ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តុតិ​បាឋកៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​សូត្រ​ពាក្យ​សរសើរ, អ្នក​ពោល​ពាក្យ​សរសើរ​គុណ; អ្នក​កត់​កំណត់​ហេតុ​សរសើរ (បើ​ស្ត្រី​ជា ស្តុតិ​បាឋិកា) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តុតិ​កថា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យ​ពោល​សរសើរ, សម្ងើច។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តុតិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. ថុតិ ) សេចក្តីសរសើរ, សេចក្តីស្ងើច។ ស្តុតិកថា ពាក្យពោលសរសើរ, សម្ងើច ។ ស្តុតិបាឋកៈ (—ប៉ាឋៈ—) អ្នកសូត្រពាក្យសរសើរ, អ្នកពោលពាក្យសរសើរគុណ; អ្នកកត់កំណត់ហេតុសរសើរ ( បើស្ត្រីជា ស្តុតិបាឋិកា ) ។ ស្តុតិវាទិន អ្នកឧស្សាហ៍ពោលសរសើរគេ, អ្នកឧស្សាហ៍ស្ងើចគេ, អ្នកហៃស្ងើចគេ ( បើស្ត្រីជា ស្តុតិវាទិនី )។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តុកខុល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា រាជធានី/​រដ្ឋធានី នៃប្រទេស ស៊ុយអែត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តុក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សន្និធិ; ចំនួនទំនិញដែលតម្កល់ទុកបម្រុងលក់, គំនរទំនិញផ្សេងៗ ដែលនៅសល់តម្កល់ទុកក្នុងឃ្លាំង, ក្នុងផ្សារ។
ឧទាហរណ៍៖ ពិនិត្យស្តុកទំនិញ (អ. Stock)។

                   សន្និធិ ទំនិញដែលទំនុកបំរុងលក់ គំនរទំនិញទូទៅ ឬវត្ថុមានតម្លៃ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តឹក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ស្រតឹកជ្រលៀក។
ឧទាហរណ៍៖ ដេកស្តឹក, ដួលស្តឹក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តីទឹក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រឹក្សមានកម្ពស់ ៨-២៥ ម ដុះមួយៗក្នុងព្រៃរនាម ប្រទេសខ្មែរ ឬតាមមាត់ទឹក នៅប្រទេសដទៃ ឥណ្ឌូចិន។​ ខ្លឹមឈើស្ងួតពណ៌ក្រមៅ គេអាចខាត់អោយឡើងរលោងបាន ឈើនេះជាឈើប្រណីតសម្រាប់ធ្វើ តុ ទូ តែខ្មែរខ្លះមិននិយមប្រើឈើស្តីទឹកទេស ដោយគេជឿថាជាឈើចង្រៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តាំនិយម

មានន័យថា និន្នាការ ឬមនោគមវិជ្ជានយោបាយដែលនិយមការរក្សាទុក ឬអភិរក្ស ការបែងចែកអំណាច និងទ្រព្យសម្បត្តិ តាមរយៈប្រព័ន្ធដែលមានស្រាប់ ឬការបែរទៅរកការគ្រប់គ្រងតាមបែបប្រពៃណី។ គេអាចកំណត់ថា ស្តាំនិយមបាន តាមរយៈការដឹកនាំសង្គម ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋ សេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ តាមបែបខាងលើ។
ឧទាហរណ៍៖ ក្នុងអំឡុងសតវត្សរ៍ទី១៩ ការបែងចែកនិន្នាការឆ្វេងនិយម និងស្តាំនិយម គឺសំដៅលើការបែងចែករវាងអ្នកគាំទ្ររបបសាធារណរដ្ឋនិយម និងអ្នកគាំទ្ររបបរាជានិយម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាវិសេសន៍
មានន័យថា ដែលចេញលំនាំខ្ទែត។
ឧទាហរណ៍៖ ដើរស្តាចុះស្តាឡើង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តរាសាស្រ្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ផ្នែកភូគម្ភសាស្ត្រ សម្រាប់សិក្សាពីធាតុថ្មដែលជាស្រទាប់ៗ ដូចយ៉ាងថ្មឆ្នួន ជាដើម​។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

ស្តរា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ស្រទាប់ដី ដែលដុះកើតពីកណ្តេង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត