Author: videoslearning.com

អនុ​កិរិយា ឬ –ក្រិយា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ធ្វើ​តាម, ការ​យក​តម្រាប់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុ​ការី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នក​ធ្វើ​ការ​រង, អ្នក​ធ្វើ​ការបន្ទាប់, អ្នក​ជា​ជំនួយ​ការ; គិលានុបដ្ឋាក ជា​ជំនួយ​គ្រូ​ពេទ្យ​ក្នុង​ការ​វះ​កាត់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុ​កលា ឬ អនុ​ក្បៀស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ចំណិត​ ឬ​ចម្រៀក​បន្ទាប់​ឬ​តូច, ក្បៀស​បន្ទាប់, ក្បៀស​មួយ (ឥត​គូ) ។ឈ្មោះ​                             រយៈ​មាត្រា​វាស់​មួយ​យ៉ាង ប្រមាណ​កន្លះ​ក្បៀស គឺ​ភាគ​មួយ​ក្នុង ៨ នៃ​ធ្នាប់​មួយ

ឧទាហរណ៍៖ មួយ​ភាគ​ក្នុង ៤ នៃ​ធ្នាប់​មួយ​ហៅ កលា ឬ ក្បៀស, មួយ​ភាគ​ក្នុង ៨ នៃ​ធ្នាប់​មួយ ហៅ អនុ​កលា ឬ អនុ​ក្បៀស ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សាវរីយ៍

មានន័យថា ( ម. ព. អនុស្សាវរីយ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សាវរីយ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. សំ. ) ពាក្យសន្មតហៅចេតិយដ្ឋានដែលសាងទុកជាទីរឭកដល់ហេតុឬរឿងឬក៏បុគ្គលដែលពុំគួរបំភ្លេចចោល
ឧទាហរណ៍៖ រឿងនេះអស្ចារ្យណាស់ គួរសាងអនុស្សាវរីយទុកក្នុងទីណាមួយ។

                     ការដែលគួររលឹកនឹកឃើញ ។
ឧទាហរណ៍៖ មានអនុស្សាវរីយ៍ចងចាំនៅក្នុងចិត្តឥតភ្លេច;

                     វត្ថុជាអំណោយដែលទុកជាទីរលឹក ។
ឧទាហរណ៍៖ ខ្ញុំជូនចិញ្ចៀនមួយវង់នេះទុកជាអនុស្សាវរីយ៍ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សាវនា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា.; សំ. អនុ + ឝ្រាវណ ) ការសូត្រប្រកាសសេចក្ដីតាមលក្ខណប្បញ្ញត្តិក្នុងទីប្រជុំឲ្យគេឮរាល់គ្នា ។ វាចាដែលសូត្រឬការសូត្រផ្ដៀងជំនុំសង្ឃតាមលក្ខណវិនយប្បញ្ញត្តិ ( ព. វិ. ពុ. ) ។ អនុស្សាវនាចារ្យ ភិក្ខុជាអាចារ្យអ្នកសូត្រអនុស្សាវនា; ហៅ អនុស្សាវនក ឬ —កៈ ក៏បាន ( ហៅតាមទម្លាប់ថា គ្រូសូត្រឆ្វេង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សាវនកៈ

មានន័យថា ( ម. ព. អនុស្សាវនា )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សាវនក

មានន័យថា ( ម. ព. អនុស្សាវនា )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. អនុស្វារ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា

មានន័យថា លិខិតូបករណ៍អន្តរជាតិទាំងឡាយណាដែលមានទម្រង់ជាលិខិតទោល ហើយមិនតម្រូវឱ្យមានការផ្តល់សច្ចាប័ន។
ឧទាហរណ៍៖ អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នារវាងរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃស្តីពីការវាស់វែង និងខណ្ឌព្រំសីមាព្រំដែនគោក ចុះថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០០។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សរណៈ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កំណត់ខាងការទូតដែលរដ្ឋាភិបាលមួយ ផ្ញើទៅជូនរដ្ឋាភិបាលដទៃ ដើម្បីថ្លែងរៀបរាប់ពីសភាពនៃបញ្ហា ហើយជូនហេតុផលពីវិធានការដែលត្រូវ ឬនឹងកាន់យក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សរណពិធី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ ឬពិធីដែលតាក់តែងឡើង ដើម្បីជាទីរំឭកដល់អនុស្សាវរីយ៍ណាមួយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សតិ​កម្មដ្ឋាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កម្មដ្ឋាន​មាន​ការ​នឹក​រំពឹង​ដល់​ពុទ្ធ​គុណ​ជាដើម​ជា​អារម្មណ៍ (ព. ពុ.) ។ល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្សតិ, អនុស្សរណៈ ឬ អនុស្សរណ៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​រឭក​តាម​ឬ​រឭក​ដល់, ការ​នឹក​រឭក, ការ​នឹក​ឃើញ​រឿយ​ៗ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្វារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ឬ បា. ) និគ្គហិតឬដំលើ ( º )។
ឧទាហរណ៍៖ អនុស្វារមានសំឡេងជាគរុ ( ប្រើជា —រៈ ក៏បាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុស្ថាប័ន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការឈមរក ការផ្គងចិត្ត សិល្បៈ ឬការកំណត់ទិសទាំងបួន ពីទីដែលខ្លួនកំពុងតាំងនៅ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសំវច្ឆរតុ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា លំដាប់ឆ្នាំ ប្រាក់ដែលត្រូវសងរៀងរាល់ឆ្នាំ មានចុងការ និងប្រាក់ដើមខ្លះ ជាអាទិ៍។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសំវច្ឆរតុ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា លំដាប់ឆ្នាំ ប្រាក់ដែលត្រូវសងរៀងរាល់ឆ្នាំ មានចុងការ និងប្រាក់ដើមខ្លះ ជាអាទិ៍។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសេនីយ៍ឯក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេនានីដែលមានឋានន្តរសក្តិបន្ទាប់ផ្ទាល់ពីវរសេយ៍ត្រី។
ឧទាហរណ៍៖ សរសេរជា សេនិយ ក៏បាន ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសេនីយ៍ទោ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា​​ សេនានីដែលមានឋានន្តរសក្តិ បន្ទាប់ផ្ទាល់ពីអនុសេនីយ៍ឯក។
ឧទាហរណ៍៖ សរសេរជា សេនិយ ក៏បាន ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសេនីយ៍ត្រី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេនានីដែលមានឋានន្តរសក្តិបន្ទាប់ផ្ទាល់ពីអនុសេនីយ៍ទោ។
ឧទាហរណ៍៖ សរសេរជា សេនិយ ក៏បាន ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសេនានី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា នាយទាហានជាន់ទាប ចាប់តាំងពីអនុសេនីយ៍ឯកដល់អនុសេនីយ៍ត្រី (ទ័ពជើងគោក) ពីអនុនាវីឯកទៅអនុនាវីត្រី (ទ័ពជើងទឹក) បើចង់ដឹងច្បាស់ពីឋានន្តររបស់នាយទាហាន សុំឱ្យមើលពាក្យ ឧត្តមសេនានី និងវរសេនានីផងទៀតចុះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសិដ្ឋជន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មនុស្សដែលបហារ័កប្រគល់ភារៈឱ្យសងជំពាក់ ក្នុងករណីដែលបហារិតមិនសង ដើម្បីចៀសវាងវិរុទ្ធវាទ (ម.ព បហារ័ក បហារិតនឹងវិរុទ្ធវាទ)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសិដ្ឋិ

 👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមាន ឬធ្វើដោយអនុសាសន៍
ឧទាហរណ៍៖ លិខិតអនុសិដ្ឋ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសាសន៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ពាក្យបណ្តាំ ដំបូន្មាន ពាក្យផ្តាំផ្ញើ ការសុំឱ្យឥស្សរជនជួយទំនុកបម្រុង ដោយពាក្យផ្តាំផ្ញើដល់បុគ្គលដទៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសាស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា ផ្តាំផ្ញើ ផ្តាំឱ្យធ្វើ ផ្ញើសំបុត្រតាមប្រៃសណីយដោយអនុសាសន៍។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសារ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. ) លំអាន; ដំណែល; ទំនៀម, ទំនៀមទម្លាប់; ការប្រព្រឹត្តតាមដំណែល, តាមលំអាន, តាមទំនៀមឬតាមបវេណី, តាមបវេណីនិយម។
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើតាមអនុសារ; កាន់តាមអនុសារចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសាធ្យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា វិបាកជាចាំបាច់នឹងជាក់ស្បាន់ ហេតុការណ៍ដែលបណ្តាលមក​ពីហេតុការណ៍ដទៃណាមួយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសញ្ញាអន្តរជាតិ

មានន័យថា ជាទូទៅន័យនៃពាក្យអនុសញ្ញាអន្តរជាតិមានលក្ខណៈដូចគ្នានឹងន័យរបស់ពាក្យសន្ធិសញ្ញាដែរ។ លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យនៃអនុសញ្ញាគឺ៖ – អនុសញ្ញាមានន័យ និងចាត់ទុកដូចជាច្បាប់សន្មត(ច្បាប់លក្ខណៈទូទៅ និងមានភាពប្រាកដប្រជាដែលត្រូវបានប្រជាជាតិទាំងឡាយលើសាកលលោកសុខចិត្តទទួលយកថា ជាកាតព្វកិច្ចខាងផ្លូវច្បាប់)។ – អនុសញ្ញាត្រូវបើកឱ្យមានការចូលរួមពីសំណាក់សហគមន៍អន្តរជាតិទាំងមូល ឬពីបណ្តារដ្ឋនានាមួយចំនួន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសញ្ញាក្របខណ្ឌសហប្រជាជាតិស្ដីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា បច្ចេកសព្ទបរិស្ថាន
មានន័យថា អនុសញ្ញាដែលត្រូវបានធ្វើសេចក្ដីព្រាងឡើងនៅថ្ងៃ ៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩២ នៅទីក្រុងញូវយ៉ក ហើយត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយប្រទេសជាង ១៥០ និងសហគមន៍អឺរ៉ុប នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលពិភពលោក នាថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩២ នៅទីក្រុងរីយ៉ូដឺហ្សាណេរ៉ូ ហើយដែលបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៤ ។ គោលបំណងចម្បងនៃអនុសញ្ញានេះគឺ ធ្វើឲ្យមាន “”ស្ថិរភាពកំហាប់ឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់នៅក្នុងបរិយាកសានៅត្រឹមកម្រិតមួយដែលអាចទប់ស្កាត់ការរំខានប្រកបដោយគ្រោះថ្នាក់ពីសកម្មភាពមនុស្សមកលើ ប្រព័ន្ធអាកាសធាតុ។”” អនុសញ្ញានេះចែងអំពីការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់បណ្ដាភាគីទាំងអស់។ ក្រោមអនុសញ្ញានេះ បណ្ដាភាគីក្នុងឧបសម្ព័ន្ធ១ ( គ្រប់ប្រទេសជាសមាជិកអង្គការសហប្រតិបតិ្តការសេដ្ឋកិច្ចនិងអភិវឌ្ឍន៍ និងប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចអន្តរកាល) មានគោលដៅបង្វែរការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដែលមិនស្ថិតនៅក្រោមពីធីសារម៉ុងរ៉េអាល់ មកនៅត្រឹមកម្រិតឆ្នាំគោល ១៩៩០ ឪ្យបាននៅត្រឹមឆ្នាំ ២០០០។ ឆ្នាំ១៩៩៧ អនុសញ្ញានេះបានអនុម័តឲ្យមានពីធីសារក្យួតូ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុសញ្ញា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កិច្ចព្រមព្រៀង បក្សសម្ព័ន្ធដែលធ្វើរវាងមនុស្សផងគ្នា ខសំខាន់ លក្ខខណ្ឌនៃកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ សារលិខិតជាគ្រឿងកំជាប់នូវកិច្ចព្រមព្រៀង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុវិទ្យាល័យ បច្ចេកទេស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អនុវិទ្យាល័យ ជាទីបណ្តុះវិជ្ជាខាងចំណេះផ្សេងៗ មានបង្រៀនឱ្យចេះការជាងដែក និងគ្រឿងយន្ត ជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុវិទ្យាល័យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា គ្រឹះស្ថានសាធារណៈ ជាទីបណ្តុះនូវមធ្យមវិជ្ជាតាំងពីផុតឧត្តមដ្ឋាន ទៅដល់ថ្នាក់ត្រូវប្រឡងយកសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុវាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. ) សំពត់ប្រក់គឺចម្រៀកសំពត់វែងៗ ដែលប៉ះតម្រួតគ្នាដេរភ្ជាប់ត្រង់ទីបំផុតជុំវិញនៃត្រៃចីវរ ( ដើម្បីឲ្យមាំ, ឲ្យធន់ )។
ឧទាហរណ៍៖ អនុវាតសង្ឃាដី, អនុវាតស្បង់, អនុវាតចីពរ ប្រៀបធៀបនឹងទំនប់ជាភ្លឺជុំវិញថ្នាលសំណាបឬស្រែនៃកសិករនៅមគធរដ្ឋ . . . ( ព. វិ. ពុ. ) ។ គុ. ឬ កិ. វិ. ( សំ. បា. ) បណ្ដោយខ្យល់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុវត្តន៍, -នាការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការប្រព្រឹត្តតាម ការយកទ្រឹស្តីមកអនុវត្តក្នុងកិច្ចប្រតិបត្តិ អាការប្រព្រឹត្តតាម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុវត្តន៍ ឬ–វត្តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ប្រព្រឹត្ត​តាម, ការ​ធ្វើ​តាម, ការ​បណ្តោយ​តាម; អនុ​រោធ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុវត្ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា​​ ប្រព្រឹត្ត​តាម, ធ្វើ​តាម; យល់​ព្រម​តាម; អនុលោម។
ប្រព្រឹត្តតាម គឺយកទ្រឹស្តីទៅប្រើតាមហេតុការណ៍ តាមកិច្ចប្រតិបត្តិ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុវឌ្ឍនភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា លក្ខណៈអ្វីៗ ដែលដុះដាលចម្រើន ដែលចេះតែចម្រើនទៅ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុលោមភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា មូលដ្ឋាន
មានន័យថា ភាពស្របតាម និងការប្រព្រឹត្តតាមគោលការណ៍ ផែនការ នីតិវិធី ច្បាប់ បទប្បញ្ញត្តិ កិច្ចសន្យា និងតម្រូវការផ្សេងទៀត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុលោមនិយម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អធ្យាស្រ័យ ដែលគាប់ចិត្តនឹងប្រព្រឹត្តតាមទម្លាប់ទំនៀមមានស្រាប់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុលោម

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ អនុ )។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលមានទម្រង់ រាង សណ្ឋានដូចគ្នានឹងរបស់ដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុរោហិនី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សរសៃតូចៗ ដែលនាំឈាមក្រហម(ម.ព រោហិនី)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុរូប

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា កុសល កម្មដែលញ៉ាំងបុណ្យឱ្យកើតមាន អ្វីៗដែលជាគ្រឿងញ៉ាំងមនុស្សឱ្យបាននូវតុរង្វាន់ នូវកេរ្តិ៍ឈ្មោះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុរាស្រ្តត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មនុស្សដែលនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះមហាក្សត្រ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុរាជ ឬ -រាជា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ព្រះ​រាជា​រង, ព្រះ​រាជា​បន្ទាប់; ព្រះ​រាជា​តូច, ឧបរាជ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុរវភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភាពរំពង គុណភាពជាគ្រឿងញ៉ាំងសូរសំឡេងឱ្យញ័ររំពង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ទីស្តីការរបស់អនុរដ្ឋលេខាធិការ មុខតំណែងនៃ មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នេះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុរដ្ឋលេខាធិការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មន្តី្រជាន់ខ្ពស់ ស្តីការជាភូឈួយរបស់រដ្ឋមន្រ្តី ហើយសម្រេចការធំៗ ជំនួសបានកាលបើរដ្ឋមន្រ្តីបានបែងអំណាចឱ្យ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុរក្ស, រក្សា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការរំពៃ គយឃ្លាំមើល ការមើលថែធួន ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុរក្តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេចក្ដី​ស្រឡាញ់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុរក្ខ ឬ –រក្ស

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា រក្សា​រឿយ​ៗ, បីបាច់​រក្សា, ថែទាំ ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​រក្សា​រឿយ​ៗ; ការ​រំពៃ, ការ​គយ​ឃ្លាំ​មើល; ជន​អ្នក​ថែទាំ​មើល​ការ​ខុស​ត្រូវ, អ្នក​គយគន់​រំពៃ ។
ឧទាហរណ៍៖ អនុរក្ស​នៃ​ពន្ធនាគារ, អនុរក្ស​នៃ​វិទ្យាល័យ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុយោគ

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ អនុ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុយាតកិច្ច

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេចក្តីសន្និដ្ឋានដែលចេញមកពីវិចារណកិច្ច ពីហេតុការណ៍ណាមួយ វិបាក ផលកម្មល្អ ឬអាក្រក់ដែលផ្តល់ឲ្យតាមយថាហេតុ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុយាត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ដែលប្រកបដោយការត្រិះរិះ ដោយតក្កវិជ្ជា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុម័ត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា កិរិយាសព្ទ
មានន័យថា យល់​ព្រម, ព្រម​តាម, យល់​ឃើញ​ជា​មួយ; បង្គាប់; សន្មត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុមោទនា

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ អនុ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុមាសភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្វីៗដែលមានមកក្នុងមួយខែ ប្រាក់អនុមាស ប្រាក់បង់រៀងរាល់ខែ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុមាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សេចក្ដី​ត្រិះរិះ; ការ​ពិចារណា, ការ​គ្នេរគ្នាន់ “ការ​លៃ​លក; ការ​ចូល​ចិត្ត​ស៊ប់ ។ ខ្មែរ​ប្រើ​ជា កិ. ផង​ក៏​បាន” “ត្រិះរិះ, ពិចារណា, គ្នេរគ្នាន់, លៃ​លក; ចូល​ចិត្ត​ស៊ប់” ។
ការជញ្ជឹងត្រិះរិះក្នុងចិត្តពីអារម្មណ៍មួយទៅមួយ ហើយយកមករួមបញ្ចូលឱ្យទាក់ទងគ្នា តាមច្បាប់តក្កវិជ្ជា។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុមាត្រា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. អនុ “តូច, រង” + មាត្រា; បា. អនុ + មត្តា ) មាត្រាតូច, មាត្រារង គឺមាត្រាតូចៗឬមាត្រារងដែលរៀបរៀងតាមលំដាប់នៅក្នុងមាត្រានៃព្រះរាជក្រមឬនៃក្រមច្បាប់ជាដើម ចុះសេចក្ដីដែលញែកចេញពីក្នុងមាត្រានោះៗដោយរៀងតួអក្សរ ក ) _. . . , ខ ) _ . . . , គ ) _ . . . ជាដើម។
ឧទាហរណ៍៖ បញ្ញត្តិនេះមានចែងក្នុងមាត្រាទី ១០ ត្រង់អនុមាត្រា ក ) _ . . . និង ខ ) _ . . . នៃព្រះរាជក្រមលេខ . . . ចុះថ្ងៃទី . . . ខែ . . . ព. ស. . . គ. ស. . .។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុមន្ត្រី

មានន័យថា ( មើលក្នុងពាក្យ អនុ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុមតិ ឬ–ម័តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​យល់​ព្រម, ការ​ព្រម​តាម, ការ​យល់​ឃើញ​ជា​មួយ; ការ​បង្គាប់; សន្មតិ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុភាព

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. អនុភាវ ) សេចក្ដីប្រាកដក្នុងចិត្ត, ការចូលចិត្តស៊ប់; ជំនឿស៊ប់; សេចក្ដីដឹងច្បាស់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុពាល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. អនុ “តាម” + ពាល “ល្ងង់” ប៉ុន្តែពុំដែលប្រទះឃើញប្រើក្នុងគម្ពីរបាលីជា អនុពាល ឡើយ ឃើញប្រើខ្លះតែក្នុងសាស្ត្រាសម្រាយបុរាណ។
ឧទាហរណ៍៖ ចិត្តអនុពាល; ឯក្នុងគម្ពីរបាលីឃើញប្រើតែ អន្ធពាល “ល្ងង់ងងឹតសូន្យឈឹងដូចជាខ្វាក់” ) ដែលល្ងង់ខ្លៅតាមៗគ្នាឬដែលប្រព្រឹត្តតាមជនពាល ( ម. ព. អន្ធពាល ផង )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុពាក្យបរិវច្ឆតា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អនុពាក្យដែលគ្រូឱ្យសិស្សមើលមុន រួចទើបធ្វើជាក្រោយ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុពាក្យត្រួត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អនុពាក្យដែលគ្រូពន្យល់រួច ឱ្យសិស្សធ្វើឡើងវិញដើម្បីល្បងមើលកំហុស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុពាក្យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការអានរង្វើលៗ ឱ្យសរសេរតាម សំបុត្រ ឬអត្ថបទដែលសរសេររបៀបនេះ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុពន្ធស្ថានឯកអគ្គរាជទូត

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ភ្នាក់ងារទូតសក្តិទាប ដែលចាត់ឱ្យទៅនៅធ្វើការក្រោមឱវាទឯកអគ្គរាជទូត ឬអគ្គទូតនៅ​ឯបរទេស។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុពន្ធវប្បធម៌

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មន្រ្តីក្នុងស្ថានទូតនីមួយៗ ដែលចាត់ឱ្យទៅប្រាស្រ័យទាក់ទងខាងវប្បធម៌ជាមួយនឹងរាជការរបស់ប្រទេសជាទីតាំងនៃស្ថានឯកអគ្គរាជទូត។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុពន្ធពាណិជ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មន្រ្តីដែលចាត់ឱ្យទៅបំពេញមុខងារអមក្រុមបេសកកម្មទូត ដើម្បីសិក្សា និងប្រស្រ័យការនានា អំពីបញ្ហាខាងសេដ្ឋកិច្ចជាប្រយោជន៍ដល់ក្រុមបេសកកម្ម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុពន្ធកាប៊ីណេត៍

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា មន្រ្តីដែលចាត់តាំងឱ្យទៅបំពេញមុខងារ អមខុទ្ទកាល័យរបស់រដ្ឋមន្រ្តី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុពន្ធ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា សមាជិកក្រុមបុគ្គលិកនៃស្ថានទូត នៃខុទ្ទកាល័យរដ្ឋមន្រ្តី។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុផលព្រៃលិចទឹក និងព្រៃកោងកាង

មានន័យថា ផលនៃរុក្ខជាតិមិនមែនឈើព្រៃលិចទឹក និងព្រៃកោងកាង ដែលផ្ដល់ដោយព្រៃលិចទឹក និងព្រៃកោងកាង។ អនុផលព្រៃលិចទឹកនិងព្រៃកោងកាងនឹងកំណត់ជាក់លាក់ដោយប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុផលព្រៃឈើ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. ផលិតផលមិនមែនជាឈើហ៊ុបដែលទាញចេញពីព្រៃឈើ រួមមាន ផលិតផលនៃរុក្ខជាតិមិនមែនឈើ ផលប្រមាញ់នៃសត្វព្រៃនិងសេវាកម្មដែលផ្ដល់ដោយព្រៃឈើ ហើយដែលកំណត់ដោយប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។ ២. រាល់សមាសភាគនៃធនធានព្រៃឈើ ដែលជាផលិតផលមិនមែនឈើហ៊ុបទាញចេញពីព្រៃឈើ រួមមាន ផលិតផលនៃរុក្ខជាតិមិនមែនឈើ ផលប្រមាញ់នៃសត្វព្រៃ និងផលិតផលកែច្នៃរបស់វា រួមទាំងសេវាកម្មដែលផ្ដល់ដោយព្រៃឈើ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុផល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ផលិតផលដែលចេញមកពីផលដើម ដូចជាជីកើតមកពីសំបកសណ្តែកដី ដែលកិនធ្វើប្រេងជាដើម។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុប្រយោគ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ.; បា. អនុ “តូច, រង, បន្ទាប់” + បយោគ > អនុប្បយោគ ) ប្រយោគតូច, បន្ទាប់, រង គឺប្រយោគរងបន្ទាប់ប្រយោគពីមុន ( ព. វ. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុប្រធាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បុគ្គលដែលគេជ្រើសរើសទុកជំនួសប្រធាន ឬដែលធ្វើការដោយជំនួយដល់ប្រធាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុប្រការ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. អនុ “តូច, រង” + ប្រការ; បា. អនុ + បការ > អនុប្បការ ) ប្រការតូច, ប្រការរង គឺប្រការតូចៗឬប្រការរងដែលរៀបរៀងតាមលំដាប់នៅក្នុងប្រការនីមួយៗនៃប្រកាសឬបទបញ្ញត្តិជាដើម ដោយមានរៀងតួអក្សរ ក ) _ . . . , ខ ) _ . . . , គ ) _ . . . ជាដើម ចុះសេចក្ដីដែលញែកចេញពីក្នុងប្រការនោះៗ បញ្ញត្តិនេះ មាននិយាយក្នុងប្រការទី ៥ ត្រង់អនុប្រការ ក ) _ . . . និង ខ ) _ . . . នៃប្រកាសក្រសួងនាយករដ្ឋមន្ត្រីលេខ ១១២ ន. រ. ចុះថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ព. ស. ២៥០៣, គ. ស. ១៩៥៩។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុប្បទាយី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នកធ្វើអនុប្បទាននូវសិទ្ធិរបស់ខ្លួនដល់អ្នកដទៃ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុប្បទានិក, -ទាយក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អត្ថគាហកនូវសិទ្ធិដែលហូរចេញមកពីកិច្ចសន្យាអនុប្បទាន។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា អត្ថគាហកនូវសិទ្ធិដែលហូរចេញមកពីកិច្ចសន្យាអនុប្បទាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុប្បទានិក

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ
មានន័យថា នីតិបុគ្គលដែលទទួលសិទ្ធិនិងកាតព្វកិច្ចបន្តពីឥណទាយិក ដែលជាភាគីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីការផ្តល់ឥណទាន។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុប្បទានប្រាក់ជំពាក់

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការបង្អោននូវប្រាក់ជំពាក់របស់ខ្លួនឱ្យទៅជនដទៃ ដើម្បីសងប្រាក់ ដែលគេជំពាក់។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុប្បទាន ឬ អនុ​ប្រទាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ប្រគល់​អ្វី​ៗ​ឲ្យ
ឧទាហរណ៍៖ ធ្វើ​អនុប្បទាន ។

                      ការបង្អោនឱ្យទៅបុគ្គលដទៃនូវវត្ថុ ឬសិទ្ធិជាម្ចាស់ ឬជាកម្មសិទ្ធិករ តាមផ្លូវច្បាប់ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុប្បញ្ញត្តិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា បញ្ញត្តិ​បន្ទាប់​អំពី​បឋមប្បញ្ញត្តិ​មក។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបំណុល

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ឧស្សាហកម្មហិរញ្ញវត្ថុ
មានន័យថា មូលនិធិហិរញ្ញប្បទាន ឬហិរញ្ញប្បទានឥតសំណងរបស់ដៃគូអភិវឌ្ឍ ដែលកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយនីតិបុគ្គលណាមួយ ក្នុងគោលបំណងបន្តសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍វិស័យធនាគារ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងអនុបំណុល។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបាទិសេសបរិនិព្វាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( ម. ព. អនុបាទិសេសនិព្វាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបាទិសេសនិព្វាន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. < អន៑ “មិន, ពុំ, ឥត, មិនមាន” + ឧបាទិសេស— ) និព្វានឬបរិនិព្វានឥតសេសសល់រូបរាង, ខន្ធនិព្វាន ( ព. ពុ. )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបស្សនា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការ​ពិចារណា​សង្កេត​សង្ខារ; ប្រាជ្ញា​ពិចារណា​ការ​កើត​ស្លាប់; ការ​ស្មឹងស្មាធិ៍​រំពឹង។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបសម្បន្នា

មានន័យថា (មើលក្នុងពាក្យ អនុបសម្បន្ន)។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបសម្បន្ន

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( សំ. បា. < អន៑ “មិន, ពុំ, ឥត” + ឧបសម្បន្ន ) ដែលមិនទាន់បានដល់ថ្នាក់ខ្ពស់; អ្នកដែលមិនមែនជាឧបសម្បន្ន គឺសាមណេរនិងបុរសជាគ្រហស្ថ; ( ប្រើស្ត្រីជា អនុបសម្បន្នា គឺសិក្ខមានា, សាមណេរី និងស្ត្រីជាគ្រហស្ថ ( ព. វិ. ពុ. ) ។ ព. ផ្ទ. ឧបសម្បន្ន, ឧបសម្បន្នា ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. < អន៑ “មិន, ពុំ, ឥត” + ឧបសម្បន្ន ) ដែលមិនទាន់បានដល់ថ្នាក់ខ្ពស់; អ្នកដែលមិនមែនជាឧបសម្បន្ន គឺសាមណេរនិងបុរសជាគ្រហស្ថ; ( ប្រើស្ត្រីជា អនុបសម្បន្នា គឺសិក្ខមានា, សាមណេរី និងស្ត្រីជាគ្រហស្ថ ( ព. វិ. ពុ. ) ។ ព. ផ្ទ. ឧបសម្បន្ន, ឧបសម្បន្នា ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបសគ្គ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា. < អន៑ “មិន, ពុំ, ឥត” + ឧបសគ្គ សំ. អនុបសគ៌ < អន៑ + ឧបសគ៌ ) ដែលមិនមានឧបសគ្គ គឺដែលមិនមានហេតុទើសទាក់ ។ ន. ការមិនមានហេតុទើសទាក់ ( ប្រើជា និរុបសគ្គ ក៏បាន ) ។ ព. ផ្ទ. ឧបសគ្គ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបវាទី

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ( បា. < អន៑ “មិន, ពុំ, ឥត” + ឧបវាទី ឬ សំ. < អន៑ + ឧបវាទិន៑ ) អ្នកដែលមិនពេញចិត្តនឹងការពោលតិះដៀល, អ្នកដែលមិនចេះនិយាយតិះដៀលគេ; អ្នកដែលសុខចិត្តនៅស្ងៀមមិនស្ដីថាទៅលើអ្នកណា ( បើស្ត្រីជា អនុបវាទិនី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបវាទិនី

មានន័យថា ( ម. ព. អនុបវាទី ) ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបវាទិន

មានន័យថា ( ម. ព. អនុបវាទី )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបវាទនិយម

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា លទ្ធិដែលប្រកាន់ថា អនុបវាទ ជាមធ្យោបាយប្រពៃក្នុងការជ្រើសតាំង​។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបវាទ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា អ្នកដែលមិនពោលតិះដៀល; អ្នកដែលឥតដំណៀល; អ្នកនៅស្ងៀមជាកណ្ដាល; ការមិនពោលតិះដៀល; ការអត់ធ្មត់នៅស្ងៀម។

                       ការអត់ធ្មត់នៅស្ងៀម ការមិនបោះឆ្នោត មិនចូលជជែក ។
ឧទាហរណ៍៖ នៅក្នុងសភា ការបោះឆ្នោតសទុកជាអនុបវាទ ក្នុងផ្លូវនយោបាយ ពាក្យអនុបវាទ មានន័យថា អ្នកបោះឆ្នោតសុខចិត្តនៅស្ងៀម មិនប្រើសិទ្ធិរបស់ខ្លួន។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. < អន៑ ” មិន, ពុំ, ឥត ” + ឧបវាទ ) ដែលឥតឧបវាទ, ដែលឥតដំណៀល; ដែលអត់ធ្មត់នៅស្ងៀម, ដែលមិនស្ដីថាទៅលើរូបអ្នកណាមួយ។
ឧទាហរណ៍៖ មនុស្សអនុបវាទ, ពាក្យអនុបវាទ; ឆ្នោតអនុបវាទ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបយោគ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា នាមសព្ទ
មានន័យថា ការដកហូត ឬបំបែរនូវគម្យស្ថាន សេចក្តីសម្រេចបំបែរ ឬដកទ្រព្យសាធារណៈណាមួយ ដូចយ៉ាងផ្លូវថ្នល់ ផ្ទះល្វែងឱ្យប្រើ ឬយកទៅធ្វើអ្វីផ្សេងវិញ។

👉ថ្នាក់ពាក្យជា ទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ
មានន័យថា វាក្យសព្ទនេះមាននិយមន័យច្រើន ដូចខាងក្រោម៖ ១. ការលែងប្រើតាមការចាត់ ការលុបនូវគម្យស្ថាន នៃអគារសាធារណៈ។ នៅទីនេះ ច្បាប់អនុបយោគ ជាច្បាប់ដែលរំសាយពីប្រភេទទ្រព្យសម្បត្តិមួយ ទៅប្រភេទទ្រព្យសម្បត្តិមួយទៀត ដូចជារំសាយពីទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ មកជាសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋជាដើម។ ២. ប្រតិបត្តិការនៃការធ្វើចំណាត់ថ្នាក់ឡើងវិញ លើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់រដ្ឋ ដែលនាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរឋានៈ ពីទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់រដ្ឋ ទៅជាទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនរបស់រដ្ឋ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបមេយ្យ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( បា. < អន៑ “មិន, ពុំ, ឥត” + ឧបមេយ្យ សំ. អនុបមេយ < អន៑ + ឧបមេយ ) ដែលឥតឧបមេយ្យ ( ប្រើជា អនូបមេយ្យ ក៏បាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបមា

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. < អន៑ “មិន, ពុំ, ឥត” + ឧបមា ) ដែលឥតឧបមា, ឥតមានអ្វីប្រៀបផ្ទឹមបាន ( ប្រើជា អនូបមា ក៏បាន )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបភោគ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. < អន៑ “មិន, ពុំ, ឥត + ឧបភោគ ) ដែលឥតគ្រឿងឧបភោគ
ឧទាហរណ៍៖ ផ្ទះអនុបភោគ, មនុស្សអនុបភោគ។

                     ដែលមិនមែនជាគ្រឿងឧបភោគ ។
ឧទាហរណ៍៖ របស់អនុបភោគ ។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

អនុបធិ

👉ថ្នាក់ពាក្យជា គុណនាម
មានន័យថា ( សំ. បា. < អន៑ “មិន, ពុំ, ឥត” + ឧបធិ ) ដែលឥតឧបធិ គឺដែលឥតកិលេស ( ព្រះអរហន្ត; ប្រើជា និរុបធិ ក៏បាន; ប្រែថា “ឥតឧបធិ” ដែរ )។

ដកស្រង់ពីវចនានុក្រមសម្ដេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត